Allergie of intolerantie? Het verschil en wat het betekent
Twee verschillende mechanismen achter klachten na het eten, en hoe je aan je klachtenpatroon ziet welke van de twee bij jou past
Bij allebei krijg je klachten na het eten van bepaalde dingen. Toch zijn het twee verschillende processen, en dat verschil bepaalt veel: hoe snel de klachten komen, hoeveel je ervan verdraagt, hoe ernstig het kan worden en welk onderzoek erbij hoort. De kern zit in de betrokkenheid van je afweersysteem.
Op deze pagina zetten we de twee naast elkaar, met de nuances die er echt toe doen: waarom ‘allergie is snel en heftig, intolerantie is traag en mild’ als vuistregel bruikbaar maar niet altijd waar is, en wat een IgE- en een IgG-uitslag wél en niet zeggen.
Door: Janna KoopmanDiëtist met focus op darmgezondheid (13+ jaar)Eindredactie: Sam Bracke, content specialist & bewegingsdeskundige
In dit artikel lees je:
- ISO 15189-geaccrediteerd laboratorium
- Geen afspraak of verwijzing nodig
- Thuis afnemen met een vingerprik
- 8,9/10 klantenbeoordeling
Wat is er aan de hand bij een voedselallergie?
Bij een allergie reageert je afweersysteem op een stof die op zichzelf niet schadelijk is. De bekendste vorm loopt via IgE-antistoffen. Die liggen na de eerste contacten klaar op mestcellen, waardoor al een kleine hoeveelheid genoeg kan zijn om opnieuw een reactie uit te lokken, meestal binnen een uur.
De stof die de reactie uitlokt heet een allergeen, en bij voedsel is dat vrijwel altijd een eiwit. Bekende voorbeelden zijn pinda, noten, koemelk, kippenei, soja, tarwe, vis en schaaldieren. Allergieën bestaan ook buiten voeding: voor pollen, huisstofmijt, huisdieren, insectengif of schimmels.
In het kort
- Bij een allergie is je afweersysteem betrokken, bij een intolerantie niet. Dat is het enige verschil dat altijd opgaat.
- De vuistregel ‘snel en heftig tegenover traag en mild’ klopt vaak, maar niet altijd. Er bestaan voedselallergieën zonder IgE, met klachten die pas na uren komen.
- Een allergie kan levensbedreigend worden, een intolerantie vrijwel nooit. Bij zwelling van tong of keel of benauwdheid bel je 112.
- Een IgE-uitslag toont sensibilisatie, niet automatisch een allergie met klachten.
- Een IgG-reactie is niet hetzelfde als een aangetoonde voedselintolerantie. IgG laat vooral zien dat je lichaam een voedingsmiddel is tegengekomen; de uitslag is een startpunt en geen diagnose.
- Coeliakie is geen van beide, maar een auto-immuunziekte die een arts vaststelt.
Niet elke voedselallergie loopt via IgE
Dit is de nuance die in het gangbare schema meestal ontbreekt, en die het onderscheid ingewikkelder maakt dan ‘snel tegenover traag’. Naast de IgE-gemedieerde allergie bestaan er voedselallergieën waarbij het afweersysteem wél betrokken is, maar niet via IgE. De reactie komt dan pas na enkele uren tot dagen, en toch is het een allergie en geen intolerantie.
- Bij zuigelingen en jonge kinderen. Koemelkeiwit kan klachten geven die uren later komen: aanhoudend huilen, spugen, bloed of slijm bij de ontlasting, of bij een heftiger vorm herhaald braken enkele uren na de voeding. Een IgE-test is dan vaak negatief, en dat sluit de allergie niet uit. De diagnose loopt in Nederland via de huisarts, met een dieet op proef en zo nodig verwijzing.
- Slikklachten en voedsel dat blijft steken. Bij een chronische ontsteking van de slokdarm die met voedselallergenen samenhangt, staan slikklachten op de voorgrond. Dit stelt een arts vast met een kijkonderzoek en weefselonderzoek, niet met een bloedtest.
- Gemengde beelden bij eczeem. Bij kinderen met stevig eczeem kan voeding een rol spelen via zowel IgE als andere routes. Ook dat is een gesprek met een arts en geen thuistest.
Wat dit praktisch betekent
Klachten die uren later komen sluiten een voedselallergie niet uit, zeker niet bij baby's en jonge kinderen. De vuistregel op deze pagina helpt je een richting kiezen, maar een negatieve IgE-uitslag bij een kind met aanhoudende klachten is een reden om naar de huisarts te gaan en niet om verder te zoeken in intolerantietesten.
Dit is het belangrijkste verschil: een allergie kan gevaarlijk zijn
Een intolerantie is vervelend; een allergie kan levensbedreigend worden. Bij een heftige reactie, anafylaxie, kunnen de luchtwegen zwellen en de bloeddruk dalen. Krijg je na het eten zwelling van lippen, tong of keel, benauwdheid, een piepende ademhaling, duizeligheid of een licht gevoel in het hoofd, dan is dat een medisch noodgeval: bel direct 112. Heeft iemand een adrenaline-auto-injector, gebruik die dan meteen in de buitenzijde van de bovenbeenspier en wacht niet af.
Om die reden hoort een vermoeden van een voedselallergie altijd bij de huisarts of allergoloog, en is dit nooit een situatie voor een dieetproef op eigen houtje of een thuistest.
Wat is er aan de hand bij een intolerantie?
Bij een intolerantie is je afweersysteem niet op de manier van een allergie betrokken. Je lichaam kan een bepaalde stof niet goed verteren of opnemen, waardoor die achterblijft in het maag-darmkanaal en daar klachten geeft. Het gaat daarbij vrijwel altijd om een hoeveelheid: een klein beetje gaat vaak wel goed.
Er zijn drie routes waarlangs dat kan gebeuren: te weinig van een enzym, een beperkte capaciteit van een transporteiwit, of schade aan het slijmvlies van de dunne darm, waar die enzymen en transporteiwitten zitten.
Het schoolvoorbeeld is lactose-intolerantie. Lactose is de suiker in melk, en om die te verteren heb je het enzym lactase nodig. Maak je te weinig lactase aan, dan komt de melksuiker onverteerd in de dikke darm terecht. Daar wordt hij door je darmbacteriën vergist, wat gassen en zuren oplevert: een opgeblazen gevoel, krampen, winderigheid en dunne ontlasting. Er komt geen enkele afweerreactie bij kijken.
Omdat er meer van de stof nodig is en de klachten pas na uren of soms dagen komen, is een intolerantie veel moeilijker aan een specifiek product te koppelen. Daarom worden intolerantieklachten vaak ‘sluimerende klachten’ genoemd: minder heftig dan bij een allergie, maar wel steeds op de achtergrond aanwezig.
En de derde categorie: coeliakie is geen van beide
Er is nog een groep die vaak bij de allergie of bij de intolerantie wordt ingedeeld en in geen van beide hoort: coeliakie is een auto-immuunziekte. Het afweersysteem reageert op gluten en beschadigt daarbij de eigen dunne darmwand. Dat vraagt een strikt en levenslang glutenvrij dieet, en de diagnose stelt een arts met bloedonderzoek en meestal een darmbiopt, terwijl je nog gluten eet. Begin dus niet zelf glutenvrij te eten voordat je bent onderzocht: dat maakt het onderzoek onbetrouwbaar. Lees verder op glutenintolerantie en coeliakie, of bekijk de vierdeling op onze pagina over voedselintolerantie.
Het verschil tussen een allergie en een intolerantie
Dezelfde vijf vragen, twee keer beantwoord. Dit is het snelste overzicht van waar de twee uit elkaar lopen. Lees daarna de kanttekening eronder, want het is geen wet.
Voedselallergie
Afweersysteem, meestal via IgE- Mechanisme
- Afweerreactie. IgE-antistoffen tegen een eiwit in het voedingsmiddel, of bij de niet-IgE-vormen een andere route van het afweersysteem.
- Snelheid
- Meestal snel. Bij de IgE-vorm binnen een uur, soms binnen minuten. Bij de niet-IgE-vormen pas na uren.
- Hoeveelheid
- Weinig is genoeg. Een slok of een hap kan al een reactie geven.
- Ernst
- Kan gevaarlijk zijn. Van zwelling en benauwdheid tot anafylaxie.
- Onderzoek
- IgE-diagnostiek via huisarts of allergoloog, met beoordeling van je klachten en zo nodig een provocatietest onder toezicht.
Voedselintolerantie
Vertering of opname, geen afweerreactie- Mechanisme
- Vertering of opname. Te weinig enzym, een beperkt transporteiwit, of schade aan de darmwand.
- Snelheid
- Vertraagd. Vaak pas na uren, soms na een dag of langer.
- Hoeveelheid
- Er is een drempel. Een klein beetje gaat vaak wel goed; boven jouw grens komen de klachten.
- Ernst
- Vervelend, zelden gevaarlijk. Vooral buikklachten, plus vermoeidheid en hoofdpijn.
- Onderzoek
- Verschilt per stof. Een waterstofademtest via de huisarts bij lactose en fructose; verder een begeleide eliminatie en herintroductie.
Waarom dit een vuistregel is en geen wet
Als de klachten meteen na het eten komen, wijst dat eerder op een allergie. Komen ze pas later en zijn ze moeilijk aan een product te koppelen, dan past dat beter bij een intolerantie. Maar er zijn uitzonderingen aan beide kanten. Een voedselallergie zonder IgE geeft klachten die pas uren later opkomen. En een intolerantie is niet per definitie mild: bij een flinke portie van iets waar je slecht tegen kunt, kunnen de buikklachten je dag ruineren, en sulfiet in wijn kan bij mensen met astma benauwdheid uitlokken.
Gebruik het schema dus om een richting te kiezen, niet om een conclusie te trekken. Twijfel je, en zeker als er ooit zwelling of benauwdheid bij was, begin dan bij je huisarts.
Hoe vaak komt het voor?
Dat hangt sterk af van wat je precies telt en hoe je meet. Bij zelfgerapporteerde voedselovergevoeligheid ligt het percentage in Europees onderzoek rond de zes procent van de bevolking. Wordt de allergie bevestigd met een provocatietest, de meest bewijzende methode, dan blijft er aanzienlijk minder over: doorgaans onder de twee procent bij volwassenen. Bij jonge kinderen ligt het hoger, en een deel van die allergieën verdwijnt met de jaren weer, vooral die voor koemelk en kippenei.
Voedselintolerantie is lastiger in een percentage te vangen, omdat er voor de meeste vormen geen scherpe afkapwaarde bestaat. Voor lactose is dat er wel: het vermogen om lactose te verteren neemt bij een groot deel van de wereldbevolking na de kindertijd af, en in Noordwest-Europa is dat percentage juist laag. Dat verklaart waarom lactose-intolerantie hier veel minder vaak voorkomt dan in bijvoorbeeld Zuid-Europa of Azië.
Welke test past bij welk klachtenpatroon?
Er is geen enkele test die beide kanten in één keer beantwoordt, want het zijn twee verschillende mechanismen en dus twee verschillende metingen. Kijk daarom eerst naar het verloop van je klachten, en lees vooral wat de testen wel en niet kunnen zeggen.
Voedsel intolerantie Test plus
Past bij het intolerantiepatroon: klachten die pas later komen, moeilijk aan een product te koppelen zijn en met de hoeveelheid samenhangen. Deze test meet via een vingerprik je IgG-reactie op 195 voedingsmiddelen in negen categorieën: groenten, granen en zaden, peulvruchten, fruit, noten, ei en melk, koffie en thee, superfoods en paddenstoelen. Per voedingsmiddel zie je met een kleurcode hoe sterk je reageert, en het rapport legt uit waar die producten vaak in verwerkt zitten en welke alternatieven er zijn.
Belangrijk om te weten: een IgG-reactie is niet hetzelfde als een aangetoonde voedselintolerantie. IgG-antistoffen laten vooral zien dat je lichaam een voedingsmiddel is tegengekomen. De uitslag is dus een startpunt om samen met je eigen ervaring en bijvoorbeeld een voedingsdagboek te kijken wat jij verdraagt, en geen diagnose.
- 195 voedingsmiddelen, met een kleurcode per product
- Rapport met alternatieven en etiketinformatie
- ISO 15189-geaccrediteerd medisch laboratorium
- Startpunt voor eliminatie en herintroductie, samen met je eigen ervaring
Of onderzoek de andere kant
Dit is geen aanvulling die je erbij bestelt, maar de andere route: een IgE-meting in plaats van een IgG-meting. Kies op basis van je klachtenpatroon, niet allebei tegelijk.
Allergietest plus
Bij snelle, duidelijke klachten. Deze bloedtest kijkt naar IgE-antistoffen tegen 213 allergenen en geeft daarmee inzicht in 115 allergieën, verdeeld over pollen, mijten, dieren, plantaardige en dierlijke voeding, insecten, micro-organismen en overige allergenen. Past bij het allergiepatroon: klachten binnen een uur, bij een kleine hoeveelheid, en met huid, zwelling of luchtwegen erbij. Vingerprik, uitslag binnen twee weken.
Allergietest basic
De gerichtere en goedkopere IgE-variant: inzicht in 71 allergieën uit zes categorieën, waaronder peulvruchten, noten, zaden, granen en melk plus de drie pollengroepen. Passend als je vermoeden zich op die groepen richt of op hooikoorts. Dieren en huisstofmijt zitten er niet in.
Vermoed je een echte voedselallergie, dan gaat de huisarts voor. Zeker als er ooit zwelling of benauwdheid bij was, is de route huisarts of allergoloog. Daar horen IgE-diagnostiek, beoordeling van je klachten en zo nodig een provocatietest onder toezicht bij, plus een plan voor wat je moet doen bij een reactie. Een thuistest vervangt dat niet.
Bij een intolerantie draait het om uitproberen. Voor lactose en fructose bestaat daarnaast een waterstofademtest via de huisarts. Voor de overige vormen komt het aan op eliminatie en herintroductie: een product enkele weken laten staan, kijken wat je klachten doen, en het daarna stap voor stap weer invoeren. Een IgG-uitslag helpt je kiezen wáár je daarmee begint; de tweede stap blijft nodig om te weten wat jij verdraagt.
Let op wat een IgE-uitslag betekent: antistoffen aanmaken heet sensibilisatie en dat is niet hetzelfde als klachten hebben. Je kunt antistoffen hebben zonder er iets van te merken, en soms passen klachten niet één-op-één bij de uitslag. Daarom hoort de uitslag samen met je klachten beoordeeld te worden, bij voorkeur door je huisarts of een allergoloog. Bij een heftige reactie ga je niet testen maar direct naar de huisarts of 112. De uitslagen van Mijnlabtest zijn uitsluitend informatief; alleen een arts kan een diagnose stellen en een behandelplan opstellen. Wil je de inhoud van alle allergie- en intolerantietesten naast elkaar zien, gebruik dan het vergelijkingsoverzicht.
Ervaringen met de testen op deze pagina
★★★★★
“Voedselintolerantie test gedaan. Hieruit zijn veel waardevolle punten naar voren gekomen waar ik mee aan de slag kan. Daarnaast vriendelijk te woord gestaan door het personeel van Mijnlabtest.nl Nu weet ik eindelijk op basis van data wat wel en niet goed is voor mijn lichaam.”
C. uit Dordrecht, juli 2023
★★★★★
“Het was even zoeken hoe het gebruikt moest worden, maar de uitslag was er vrij snel! Daarna vielen er 100.000 kwartjes mbt de darmproblemen. Een allergische reactie na het eten van bepaalde producten. De klachten nooit in contact gebracht met een allergie. Dankzij het product weet ik het nu wel en kan ik het voorkomen. Heel blij mee!”
R. uit Beuningen, oktober 2020
★★★★★
“Kwaliteits testen tegen scherpen prijzen. Zinvolle voedsel adviezen. Goede communicatie. Perfecte verpakking en verzending met track en trace.”
A. uit Velserbroek, september 2024
Een ervaring van iemand anders zegt niets over jouw uitslag. Alle originele reviews bekijken ›
Waarom de klachten zo op elkaar lijken
De overlap is groot, en dat is precies waarom mensen zo vaak niet weten waar ze aan toe zijn. Deze klachten komen bij béide voor: misselijkheid, hoofdpijn, duizeligheid, vermoeidheid, buikpijn, krampen, diarree, een opgeblazen buik, winderigheid en huidklachten zoals jeuk, een rode huid of uitslag.
Wijst op een allergie: snel, heftig, en buiten de buik
Klachten binnen een uur na het eten. Zwelling van lippen, tong of keel. Netelroos of een snel opkomende huidreactie. Benauwdheid of een piepende ademhaling. Last van de ogen: tranen, jeuk of roodheid. Een reactie op een kleine hoeveelheid, en elke keer opnieuw bij hetzelfde product.
Wijst op een intolerantie: later, milder, en vooral in de buik
Klachten die pas na uren komen, of de dag erna. Vooral buik en darmen: krampen, een opgeblazen gevoel, winderigheid, dunne ontlasting. Klachten die samenhangen met de hoeveelheid: een schaaltje gaat goed, een hele portie niet. En een patroon dat wisselt in plaats van elke keer hetzelfde te zijn.
Direct medische hulp: bellen in plaats van testen
Zwelling van lippen, tong of keel, benauwdheid, een piepende ademhaling, duizeligheid of een licht gevoel in het hoofd kort na het eten: bel direct 112 of de huisartsenpost. Dit zijn signalen van een ernstige allergische reactie, en dat is nooit een situatie voor een test of een dieetproef.
Wat zegt een IgG-uitslag, en wat niet?
Een IgG-uitslag is bruikbaar zolang je weet wat er precies gemeten is. Hieronder staat wat de test wél laat zien en wat je er niet uit kunt aflezen, zodat je de uitslag op de juiste manier gebruikt.
Wat de test wél meet
Het feit- De meting
- De hoogte van je IgG-antistoffen tegen 195 afzonderlijke voedingsmiddelen, met een kleurcode per product.
- Wat dat weerspiegelt
- Vooral dat je lichaam een voedingsmiddel is tegengekomen. Vrijwel iedereen maakt IgG aan tegen voedsel dat hij regelmatig eet; dat is een normale reactie van het afweersysteem.
- Waarvoor je het kunt gebruiken
- Als startpunt: samen met je eigen ervaring en bijvoorbeeld een voedingsdagboek kies je waar je met eliminatie en herintroductie begint.
- Praktische voorwaarde
- Eet de voedingsmiddelen die je wilt laten testen minimaal veertien dagen regelmatig voor de afname. Gebruik je corticosteroïden, dan kan de aanmaak van IgG onderdrukt zijn en de uitslag vals-negatief.
Wat de test niet is
De kanttekening- Geen allergietest
- Daarvoor zijn IgE-antistoffen nodig; dit is een IgG-meting en dus een ander onderzoek.
- Geen diagnose
- Een verhoogde waarde is geen bewijs dat dat product jouw klachten veroorzaakt. Een IgG-reactie is niet hetzelfde als een aangetoonde voedselintolerantie.
- Geen vervanging van onderzoek via je arts
- IgG-testen op voedselintolerantie worden in de reguliere zorg niet standaard aangeboden; wat een uitslag voor jouw klachten betekent, blijkt uit het uitproberen en zo nodig uit onderzoek via je huisarts.
- Meet geen suikers of amines
- Lactose, lactase, fructoseopname, fructanen, sorbitol en histamine staan er niet in: dat zijn suikers, transportprocessen en een amine, en deze test kijkt naar antistoffen tegen eiwitten.
Hoe je de uitslag het beste gebruikt
Een IgG-uitslag geeft je een geordend overzicht van je voedingspatroon en een startpunt om te kiezen wáár je met uitproberen begint. Dat helpt vooral als je zelf geen patroon ziet. Wat jij verdraagt, blijkt daarna uit het weglaten en weer invoeren, samen met je eigen ervaring en bijvoorbeeld een voedingsdagboek.
Schrap je meerdere voedingsmiddelen of hele voedingsgroepen, vraag dan begeleiding van een diëtist. Zo voorkom je dat je voedingspatroon onnodig beperkt raakt en verklein je de kans dat je te weinig vezels, eiwitten, vitamines of mineralen binnenkrijgt. Blijven je klachten aanhouden, ga dan naar je huisarts.
Twijfel je welke route bij je past?
Kom je er met de twee routes hierboven niet uit? Beantwoord een paar vragen over je klachten en hoe snel ze na het eten opkomen. De Test Coach helpt je bepalen welk onderzoek op dit moment het meeste oplevert.
- Mijn klachten komen pas uren na het eten
- Ik reageer op één specifiek product, en meteen
- Ik twijfel tussen een allergietest en een intolerantietest
De Test Coach vervangt geen arts en stelt geen diagnose.
Denk je aan een intolerantie? Kies de stof
Past jouw patroon bij een intolerantie, dan verschilt per stof wat er speelt, hoe het wordt onderzocht en wat je kunt eten. Kies hieronder het onderwerp waar jij op let. Zoek je eerst het overzicht van alle vormen naast elkaar, begin dan bij de pagina over voedselintolerantie.
Het schoolvoorbeeld van een enzymtekort. Plus het verschil met melkeiwit en met een koemelkallergie, en waarom volledig zuivelvrij eten bijna nooit nodig is.
Vier begrippen die vaak worden verward: coeliakie (auto-immuunziekte), tarwe-allergie (IgE), glutensensitiviteit en prikkelbare darm. Met het glutenvrije dieet.
Een beperkt transporteiwit in plaats van een enzymtekort. Met het onderscheid tussen fructosemalabsorptie en de zeldzame erfelijke vorm.
Klachten na oude kaas, wijn, vis of gefermenteerde producten. Wat histamine doet, welke rol DAO speelt, en waarom de diagnostiek hier niet eenduidig is.
De dieetlijst, bewaartips, een weekmenu voor zeven dagen en drie recepten. Bedoeld als tijdelijke stap met herintroductie.
Drie mogelijke verklaringen tegelijk: lactose, melkeiwit en histamine. En welke kaas nauwelijks lactose bevat.
Denk je juist aan een allergie?
Kijk dan bij allergieklachten voor het overzicht van klachten en soorten reacties, bij hooikoorts als je klachten in een vaste periode van het jaar terugkomen, of bij allergie voor huisdieren als ze samenhangen met de plek waar je bent.
Wanneer ga je naar de dokter?
Bij dit onderwerp is de scheidslijn duidelijker dan bij de meeste: een allergie hoort altijd bij een arts. Krijg je na het eten zwelling van lippen, tong of keel, benauwdheid, een piepende ademhaling of duizeligheid, bel dan direct 112 of de huisartsenpost. Start verder niet op eigen initiatief met het weglaten van hele voedingsgroepen voordat je bent onderzocht, want dat maakt bloedonderzoek, een ademtest en een biopt minder betrouwbaar. Neem contact op met je huisarts bij:
- Klachten die binnen een uur na het eten komen, ook zonder zwelling of benauwdheid
- Netelroos of een huidreactie die snel opkomt
- Een eerdere heftige reactie op een voedingsmiddel
- Bloed bij de ontlasting
- Onbedoeld gewichtsverlies
- Klachten die langer dan twee tot drie weken duren of verergeren
- Bij kinderen groeiachterstand, slecht eten of aanhoudend huilen na de voeding
- Bloedarmoede of aanhoudende vermoeidheid
Meer over voedselreacties, allergie en je darmen
Veelgestelde vragen over allergie en intolerantie
Wat is het belangrijkste verschil tussen een allergie en een intolerantie?⌄
De betrokkenheid van je afweersysteem. Bij een allergie reageert het afweersysteem op een eiwit in het voedingsmiddel, meestal via IgE-antistoffen; de reactie komt dan snel, een kleine hoeveelheid kan al genoeg zijn en het kan gevaarlijk worden. Bij een intolerantie is het afweersysteem niet betrokken: je lichaam kan een stof niet goed verteren of opnemen, de klachten komen later en het gaat om een hoeveelheid.
Is een allergie altijd snel en heftig?⌄
Nee, en dat is een veelgemaakte fout. De IgE-gemedieerde vorm verloopt inderdaad snel. Maar er bestaan voedselallergieën die niet via IgE lopen, waarbij het afweersysteem wél betrokken is en de klachten pas na uren tot dagen komen. Bij zuigelingen gebeurt dat bijvoorbeeld bij een koemelkeiwitallergie, met spugen, aanhoudend huilen of bloed of slijm bij de ontlasting. Een negatieve IgE-uitslag sluit dat niet uit. Blijven de klachten bestaan, ga dan naar de huisarts.
Kan een intolerantie gevaarlijk zijn?⌄
Een intolerantie is vervelend en kan je dagelijks leven flink beïnvloeden, maar hij is vrijwel nooit levensbedreigend. Er is één uitzondering die het noemen waard is: sulfiet, een conserveermiddel in onder andere wijn en gedroogd fruit, kan bij mensen met astma benauwdheid uitlokken. Bij een allergie is een levensbedreigende reactie wél mogelijk: bij anafylaxie zwellen de luchtwegen en daalt de bloeddruk. Krijg je na het eten zwelling van lippen, tong of keel, benauwdheid of duizeligheid, bel dan direct 112.
Hoe snel komen de klachten bij elk van de twee?⌄
Bij een IgE-allergie meestal binnen een uur, soms binnen minuten. Bij een intolerantie vaak pas na enkele uren, en soms een dag of langer. Dat verschil is het bruikbaarste onderscheid dat je zelf kunt maken, en het is ook de reden dat een intolerantie zo moeilijk aan een specifiek product te koppelen is. Houd wel de uitzondering in gedachten: de niet-IgE-vormen van voedselallergie geven ook uitgestelde klachten.
Is lactose-intolerantie een allergie?⌄
Nee, en dat is een van de meest voorkomende verwarringen. Bij lactose-intolerantie maakt je lichaam te weinig van het enzym lactase, waardoor de melksuiker onverteerd in de dikke darm komt. Er komt geen afweerreactie bij kijken. Bij een koemelkallergie reageert het afweersysteem juist wel, en dan op de melkéiwitten en niet op de suiker.
En coeliakie, is dat een allergie of een intolerantie?⌄
Geen van beide. Coeliakie is een auto-immuunziekte: het afweersysteem reageert op gluten en beschadigt daarbij de eigen dunne darmwand. Dat vraagt een strikt en levenslang glutenvrij dieet met begeleiding, en de diagnose stelt een arts met bloedonderzoek en meestal een darmbiopt, terwijl je nog gluten eet. Lees verder op glutenintolerantie en coeliakie.
Bestaat er een test die allergie en intolerantie samen onderzoekt?⌄
Nee, want het zijn twee verschillende metingen: een allergietest kijkt naar IgE-antistoffen, een intolerantietest naar IgG-antistoffen. Kijk daarom eerst naar het verloop van je klachten en kies op basis daarvan een route. Bij twijfel, en zeker als er ooit zwelling of benauwdheid bij was, begin je bij je huisarts.
Wat zegt een IgG-uitslag, en wat niet?⌄
Vrijwel iedereen maakt IgG-antistoffen aan tegen voedingsmiddelen die hij regelmatig eet: dat is een normale reactie op blootstelling. Een IgG-uitslag laat de hoogte van die reactie per product zien, en dat kan richting geven aan wat je als eerste probeert weg te laten. Belangrijk om te weten: een IgG-reactie is niet hetzelfde als een aangetoonde voedselintolerantie, en de uitslag is geen diagnose. IgG-testen op voedselintolerantie worden in de reguliere zorg ook niet standaard aangeboden. Gebruik de uitslag daarom als startpunt: kijk samen met je eigen ervaring en bijvoorbeeld een voedingsdagboek wat jij verdraagt, met eliminatie en herintroductie als tweede stap.
Wat zegt een IgE-uitslag, en wat niet?⌄
Een IgE-test laat zien of je lichaam antistoffen tegen bepaalde allergenen aanmaakt. Dat heet sensibilisatie en het is niet hetzelfde als klachten hebben: je kunt antistoffen hebben zonder er iets van te merken. Daarom hoort een IgE-uitslag altijd samen met je klachten beoordeeld te worden, bij voorkeur door je huisarts of een allergoloog. Houd je klachten ondanks een onopvallende uitslag, bespreek dat dan met je arts.
Verdwijnt een allergie of intolerantie ooit?⌄
Bij kinderen verdwijnt een deel van de voedselallergieën met de jaren, bijvoorbeeld die voor koemelk en kippenei; voor pinda en noten gebeurt dat minder vaak. Een intolerantie kan veranderen als de oorzaak verandert: is er sprake van een secundaire vorm, bijvoorbeeld na een darminfectie, dan komt de functie vaak terug als de darm herstelt. Bij een aanleggebonden vorm, zoals de afnemende lactaseproductie na de kindertijd, blijft hij, maar verdraag je vaak meer dan je denkt.
De informatie op deze pagina is algemeen van aard en vervangt geen medisch advies. Testuitslagen van Mijnlabtest zijn informatief; alleen een arts kan een diagnose stellen en een behandeling voorschrijven.
Staat je vraag er niet bij?
Onze klantenservice helpt je met vragen over de test, de afname of je uitslag. We denken graag mee over welke route bij je klachten past. Voor vragen over je klachten zelf ben je bij je huisarts aan het juiste adres.
Eerst weten welke kant je op moet kijken
Komen je klachten snel en bij een kleine hoeveelheid, dan is een IgE-meting de route. Komen ze pas uren later en hangen ze samen met de hoeveelheid, dan past het intolerantiepatroon beter en is de IgG-uitslag een startpunt om te kiezen waar je met eliminatie en herintroductie begint. Twijfel je, of was er ooit zwelling of benauwdheid bij, begin dan bij je huisarts.
Betrouwbare bronnen over allergie en intolerantie
- Nederlands Huisartsen Genootschap. NHG-Standaard Voedselovergevoeligheid en coeliakie (M47). De Nederlandse huisartsenrichtlijn: hoe voedselallergie, voedselintolerantie en coeliakie van elkaar worden onderscheiden, welke diagnostiek wanneer wordt ingezet en welke plaats een dieet op proef heeft. Laatst geraadpleegd op: 5 september 2026. Lees meer
- Stapel SO, Asero R, Ballmer-Weber BK, e.a. (2008). Testing for IgG4 against foods is not recommended as a diagnostic tool: EAACI Task Force Report. Allergy, 63(7), PubMed 18489614. Het Europese standpunt waarop de kanttekening bij de IgG-uitslag rust: voedselspecifiek IgG4 weerspiegelt blootstelling en gewenning en is geen diagnostisch middel voor voedselovergevoeligheid. Laatst geraadpleegd op: 5 september 2026. Lees meer
- Carr S, Chan E, Lavine E, Moote W (2012). CSACI Position statement on the testing of food-specific IgG. Allergy, Asthma & Clinical Immunology, 8(12), PubMed 22835332. Het Canadese standpunt met dezelfde strekking, en de aanbeveling om diagnostiek en dieetadvies niet op voedselspecifiek IgG te baseren. Laatst geraadpleegd op: 5 september 2026. Lees meer
- Turnbull JL, Adams HN, Gorard DA (2015). Review article: the diagnosis and management of food allergy and food intolerances. Alimentary Pharmacology & Therapeutics, 41(1), 3–25, PubMed 25316115. Overzichtsartikel dat beide mechanismen naast elkaar zet en de diagnostische route per vorm beschrijft. Laatst geraadpleegd op: 5 september 2026. Lees meer
- Nwaru BI, Hickstein L, Panesar SS, e.a. (2014). Prevalence of common food allergies in Europe: a systematic review and meta-analysis. Allergy, 69(8), PubMed 24816523. Onderbouwing van het verschil tussen zelfgerapporteerde voedselovergevoeligheid en met een provocatietest bevestigde voedselallergie. Laatst geraadpleegd op: 5 september 2026. Lees meer
Bekijk alle bronnen⌄
- Vandenplas Y, Broekaert I, Domellöf M, e.a. (2024). An ESPGHAN Position Paper on the Diagnosis, Management, and Prevention of Cow's Milk Allergy. Journal of Pediatric Gastroenterology and Nutrition, 78(2), 386–413, PubMed 38374567. Onderbouwing van de passage over niet-IgE-gemedieerde koemelkeiwitallergie bij zuigelingen en van de diagnostische route daarbij. Laatst geraadpleegd op: 5 september 2026. Lees meer
- Johansson SGO, Bieber T, Dahl R, e.a. (2004). Revised nomenclature for allergy for global use. Journal of Allergy and Clinical Immunology, 113(5), PubMed 15131563. De internationale afspraak achter het onderscheid tussen overgevoeligheid, allergie en niet-allergische overgevoeligheid. Laatst geraadpleegd op: 5 september 2026. Lees meer
- Manuyakorn W, Tanpowpong P (2019). Cow milk protein allergy and other common food allergies and intolerances. Paediatrics and International Child Health, 39(1), 32–40, PubMed 30014782. Over het verschil tussen een koemelkallergie en lactose-intolerantie, en waarom die twee zo vaak worden verward. Laatst geraadpleegd op: 5 september 2026. Lees meer
- Storhaug CL, Fosse SK, Fadnes LT (2017). Country, regional, and global estimates for lactose malabsorption in adults: a systematic review and meta-analysis. The Lancet Gastroenterology & Hepatology, 2(10), 738–746, PubMed 28690131. Onderbouwing van de vaststelling dat lactosemalabsorptie in Noordwest-Europa veel minder voorkomt dan elders. Laatst geraadpleegd op: 5 september 2026. Lees meer
- Cabanillas B (2020). Gluten-related disorders: celiac disease, wheat allergy, and nonceliac gluten sensitivity. Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 60(15), 2606–2621, PubMed 31402697. Onderbouwing van de vierdeling rond gluten en van de plaats van coeliakie als auto-immuunziekte. Laatst geraadpleegd op: 5 september 2026. Lees meer
- Voedingscentrum. Lactose-intolerantie. Publieksinformatie over lactose in producten en over volwaardige alternatieven bij het beperken van zuivel. Laatst geraadpleegd op: 5 september 2026. Lees meer
De informatie op deze pagina is bedoeld ter oriëntatie en vervangt geen medisch advies. Onze testen zijn informatief; een diagnose stelt een arts. Bij zwelling van lippen, tong of keel of bij benauwdheid na het eten: bel direct 112 of de huisartsenpost. Prijzen, testinhoud en doorlooptijden zoals vermeld op mijnlabtest.nl, gecontroleerd op 5 september 2026.