Darmgezondheid

Obstipatie verhelpen

Wat je kunt eten, leefstijltips en welke middelen helpen

Obstipatie verhelp je meestal met vier dingen: meer vezels eten, voldoende drinken, dagelijks bewegen en minder stress. Deze pagina is de praktische kant: wat je op je bord legt, een voorbeelddagmenu voor een hele dag, tien leefstijltips en de middelen die je kunt gebruiken. Wil je eerst weten waar jouw verstopping vandaan komt, lees dan de pagina over obstipatie en de oorzaken.

Janna Koopman Door: Janna Koopmandiëtist met focus op darmgezondheid (13+ jaar)
Eindredactie: Sam Bracke, content specialist & bewegingsdeskundige
In dit artikel lees je:
  • 8,9/10 klantenbeoordeling
Aanpakken

Wat te doen tegen obstipatie?

Obstipatie, ook constipatie of verstopping genoemd, geeft ongemak en pijn en kan je dag behoorlijk bepalen. Het goede nieuws: met voeding, leefstijl en soms een middel is er veel te verbeteren. Begin bij het simpele: meer vezels, voldoende vocht, dagelijks bewegen en minder spanning.

Werk je aan een oplossing, dan helpt het om te weten waar de verstopping bij jou vandaan komt. De oorzaken, van voeding en hormonen tot medicatie en de schildklier, staan op de pagina over obstipatie.

Is je ontlasting vooral hard en keutelachtig, dan valt dat onder type 1 en 2 van de Bristol Stool Chart; wat de types betekenen staat bij de consistentie van ontlasting.

Voeding

Wat eten bij obstipatie

Voeding is bij obstipatie de grootste knop waaraan je zelf kunt draaien. Vier aanbevelingen.

Vezelrijke voeding bij obstipatie
  1. Kies vezelrijke voeding: voeg lijnzaad, pruimen of kiwi toe aan je ontbijt en eet dagelijks minimaal twee stuks fruit, 200 gram groente en volkorenproducten. Vezels verbeteren de consistentie van je ontlasting en helpen een regelmatige stoelgang.
  2. Let op bananen: bananen zijn gezond, maar onrijpe bananen kunnen obstipatie verergeren. Kies goed gerijpte bananen en neem ze met mate.
  3. Voeg olijfolie toe: extra olijfolie in salades of warme maaltijden maakt de ontlasting zachter.
  4. Beperk vetrijke maaltijden: fastfood en sterk bewerkte producten vertragen de vertering.

Vermoed je een voedselintolerantie? Intoleranties voor bijvoorbeeld gluten of lactose kunnen obstipatie geven. Een intolerantie test kan je een startpunt geven; een afwijkende uitslag is een aanwijzing, geen diagnose.

Voorbeeld

Voorbeelddagmenu bij obstipatie

Zo kan een dag eruitzien. Pas het aan naar wat jij verdraagt en lekker vindt.

Voor het ontbijt
Een glas lauwwarm water met een schijfje citroen en of gember, om je spijsvertering op gang te brengen.
Ontbijt
Een schaaltje Griekse yoghurt naturel met een eetlepel gebroken lijnzaad, drie gedroogde pruimen, twee eetlepels havermout en een handje verse blauwe bessen of aardbeien.
Lunch
Volkoren wrap met hummus, feta of drie plakjes biologische kipfilet, gegrilde groenten (paprika, courgette, aubergine) en wat rucola.
Tussendoortje, kies er één
  • Een mandarijn of kiwi
  • Een klein handje ongezouten noten, zoals amandelen of walnoten (25 gram)
  • Groene smoothie van spinazie, avocado, blauwe bessen en water
  • Zelfgemaakte soep van courgette, wortel en paprika, op smaak met een bouillonblokje en groene kruiden
  • Volkoren cracker met avocado en een snufje zeezout
Diner
Een portie gestoomde zalm of gebakken tofu met groene kruiden, 100 gram pompoenblokjes en een flinke portie gestoomde groenten zoals broccoli en wortel. Eventueel met een salade van spinazie en komkommer met een dressing van olijfolie en citroensap.
In de avond
Een kop kruidenthee, bijvoorbeeld kamille of pepermunt, voor ontspanning en ondersteuning van de spijsvertering.
Leefstijl

Tien leefstijltips om obstipatie te verhelpen

Naast voeding maakt je dagelijkse routine veel uit voor je stoelgang. Deze tien tips helpen het meest.

  1. Drink voldoende water: minimaal anderhalf tot twee liter per dag, vooral water en kruidenthee. Koffie kan in beperkte mate (één tot twee consumpties per dag) de stoelgang stimuleren. Sommige mensen ervaren het als prettiger om niet grote hoeveelheden tijdens de maaltijd te drinken, maar meer verspreid over de dag; kijk wat bij jou werkt.
  2. Beweeg dagelijks: wandelen, fietsen of iets anders stimuleert de darmactiviteit. Streef naar dertig tot zestig minuten actief zijn per dag. Ook kleine dingen helpen, zoals huishoudelijke klusjes of een wandeling na de lunch.
  3. Eet maximaal drie keer per dag: door tussendoortjes te laten en alleen bij de hoofdmaaltijden te eten, belast je de vertering minder. Eet op vaste tijden wanneer je goede trek hebt. Eet rustig, kauw goed en stop als je bijna vol zit; het duurt vaak nog een kwartier voordat je hersenen dat signaal geven.
  4. Beperk alcohol en suiker: alcohol, suikerrijk voedsel en frisdrank kunnen de darmwerking verstoren. Ook light-frisdrank is geen goed alternatief vanwege de zoetstoffen, en alcoholvrije dranken bevatten vaak toegevoegde suikers en koolzuur.
  5. Zorg voor ontspanning: stress werkt direct door op je darmen. Plan dagelijks ontspanningsoefeningen, yoga of ademhalingstechnieken. Is stress een grote factor, overweeg dan professionele begeleiding zoals therapie of coaching.
  6. Breng regelmaat in je dagritme: vaste tijden voor maaltijden, voldoende bewegen, rust om naar het toilet te gaan en regelmatig pauzeren houden je darmen in een gezond ritme.
  7. Stel toiletbezoek niet uit: voel je de drang, ga dan meteen. Uitstellen maakt de ontlasting harder en de stoelgang moeilijker en pijnlijker. Neem 's ochtends de tijd, zodat je rustig naar het toilet kunt.
  8. Stop met roken: dat draagt bij aan een betere spijsvertering en aan je gezondheid in het algemeen.
  9. Gebruik een krukje: zet je voeten op een krukje tijdens het toiletbezoek, zodat je knieën hoger komen dan je heupen. Die houding ontspant de bekkenbodem en maakt ontlasten makkelijker.
  10. Zorg voor voldoende slaap: streef naar acht tot negen uur per nacht. Een goede nachtrust ondersteunt de vertering, terwijl slaaptekort een hormonale disbalans kan geven die de darmwerking tegenwerkt.
Middelen

Middelen bij obstipatie

Helpen voeding en leefstijl niet genoeg, dan zijn dit de middelen die vaak worden gebruikt. Sommige daarvan zijn goed onderzocht, andere zijn vooral praktijkervaring; hieronder staat per middel wat je ervan mag verwachten.

Natuurlijke middelen bij obstipatie
  • Magnesium als supplement: magnesiumzouten werken osmotisch en kunnen de ontlasting zachter maken. Laat je door een gezondheidsprofessional adviseren welk type en welke dosering bij jou passen. Een magnesiumbad wordt in de praktijk vaak als prettig en ontspannend ervaren, maar dat magnesium via de huid de darmwerking op gang helpt, is niet aangetoond; zie het dus als ontspanning en niet als behandeling van de verstopping.
  • Water met een scheutje azijn: bijvoorbeeld appelazijn. Sommige mensen ervaren dit als prettig bij hun spijsvertering, maar er is geen onderzoek dat laat zien dat het obstipatie verhelpt. Wil je het proberen, houd het dan bij een klein scheutje in een groot glas water; onverdund kan azijn je tandglazuur en slokdarm irriteren.
  • Stoelgangthee: thee met senna werkt als contactlaxans en kan de stoelgang op gang helpen. Bedoeld voor kortdurend gebruik; bij aanhoudende klachten overleg je met je huisarts of apotheker.
  • Laxeermiddelen: macrogol en lactulose zijn de gebruikelijke eerste keus wanneer voeding en leefstijl niet genoeg helpen. Ze zijn vrij verkrijgbaar en mogen ook langer worden gebruikt: langdurig gebruik van laxeermiddelen leidt niet tot een luie darm. Werkt een middel onvoldoende, bespreek dan met je huisarts of apotheker wat de volgende stap is.
Meten

Als voeding en leefstijl niet genoeg opleveren

Pas je de tips hierboven al toe en blijft de verstopping terugkomen, dan kan onderzoek helpen om te zien waar het vastloopt. Merk je dat de klachten vooral opkomen na bepaalde voedingsmiddelen, dan is de Voedsel intolerantie Test plus het logische startpunt. Komt het uit een andere hoek, dan staan onder de kaart twee alternatieve routes.

Voedsel intolerantie Test plus afnamekit
Onze aanbevolen test

Voedsel intolerantie Test plus

Past als de verstopping steeds terugkomt na bepaalde voedingsmiddelen. Meet je IgG-reactie op 195 voedingsmiddelen, verdeeld over negen categorieën. In het rapport zie je per product met een kleur hoe sterk je reactie is, waar dat product vaak in verwerkt zit en welke aanpassing daarbij past.

Belangrijk om te weten: een IgG-reactie is niet hetzelfde als een aangetoonde voedselintolerantie. IgG-antistoffen laten vooral zien dat je lichaam een voedingsmiddel is tegengekomen. De uitslag is dus een startpunt om samen met je eigen ervaring en een voedingsdagboek te kijken wat jij verdraagt, en geen diagnose.

  • Vingerprik
  • Uitslag binnen twee weken
  • Zonder afspraak of verwijzing
  • 195 voedingsmiddelen in negen categorieën
  • Kleurcodes per product, van groen tot rood
  • Thuis af te nemen met een vingerprik
  • Concrete tips om je voeding aan te passen
€ 199,00 Bekijk deze test

Of kies een andere route

Deze twee kijken naar iets anders dan je reactie op voeding. Het zijn alternatieven, geen aanvulling die je erbij bestelt.

Darmtest vertering afnamekit
Gericht en laagdrempelig

Darmtest vertering

Bij twijfel over de verwerking van vetten, zetmelen en vezels. Rapporteert daarnaast de consistentie en kleur van je ontlasting. Handig als je al aan je voeding en leefstijl hebt gewerkt en wilt weten of het aan de vertering zelf ligt. Ontlastingsmonster, uitslag binnen 10 werkdagen.

€ 45,00 Bekijk
Microbioom test afnamekit
Andere onderzoeksrichting

Microbioom test

Bij langdurige verstopping met een opgeblazen gevoel, waarbij je darmflora mogelijk meespeelt. Brengt in kaart hoeveel en hoe veel verschillende bacteriesoorten er in je darmen leven, met leefstijl- en voedingsadvies bij de uitslag. Ontlastingsmonster, uitslag binnen 5 weken.

€ 169,00 Bekijk

Wil je eerst meer weten over waar de verstopping vandaan komt? Dat staat uitgewerkt op de pagina over de oorzaken van obstipatie.

* Onze testen zijn informatief bedoeld en vervangen geen medisch advies. Neem bij bloed in de ontlasting of hevige buikpijn contact op met een arts.

Ervaringen

Wat klanten zeggen over Mijnlabtest

8,9 ★★★★★ Klantenbeoordeling, gebaseerd op meer dan duizend beoordelingen over Mijnlabtest

★★★★★

“Zowel intollerantie test en darm test gaven mijn goeie inzichten bij wat ik al gedaan heb. Ben personal trainer en ga deze ook zeker aanraden aan klanten van mijn zodat ze beter inzicht krijgen in hun gezondheid”

V. Bovenkarspel, november 2024

★★★★★

“Heel fijn om te lezen dat mijn andere manier van eten en leven ervoor heeft gezorgd dat mijn darm-microbioom gezond is. Het bevestigt wat ik al voelde en ook waar ik nog aan kan werken! Het stimuleert me om verder te gaan op de ingeslagen weg!”

A. Raalte, augustus 2024

★★★★★

“Test was makkelijk te doen! Instructies duidelijk. Sneller resultaat dan aangegeven. Uitslag duidelijk geschreven + uitleg/ advies.”

S. Lunteren, juni 2024

Ervaringen van klanten van Mijnlabtest. Een ervaring van iemand anders zegt niets over jouw uitslag. Alle originele reviews bekijken

Test Coach

Weet je niet welke test bij je klachten past?

Blijft de verstopping terugkomen ondanks alle aanpassingen, dan kan het aan je vertering, je darmflora of je voeding liggen. Beantwoord een paar vragen, dan helpt onze Test Coach bepalen welke test het meeste oplevert.

  • Stelt gerichte vragen over je klachten
  • Adviseert de test die daarbij past
  • Dag en nacht bereikbaar
Test CoachMijnlabtest
Hallo, ik help je bij het kiezen van een test die past bij je vraag 🤩
Heb je al meer vezels en vocht geprobeerd, en wat leverde dat op? ✅
Ik stel geen diagnose en vervang geen arts.
Stuur ons een bericht...
Belangrijk

Wanneer moet ik met obstipatie naar de dokter?

Verbetert je obstipatie niet met aanpassingen in voeding en leefstijl, dan is het verstandig een arts te raadplegen. Houden de klachten langer dan twee tot drie weken aan ondanks die aanpassingen, neem dan contact op met je huisarts. Bloed in de ontlasting kan wijzen op een scheurtje in darm of anus of op een darmontsteking; hevige buikpijn of een extreem opgeblazen gevoel kan wijzen op een ernstige verstopping of obstructie. Blijf daar niet mee rondlopen.

Neem contact op met je huisarts bij:

  • Bloed in de ontlasting
  • Hevige buikpijn
  • Een extreem opgeblazen gevoel
  • Klachten die langer dan drie weken duren
  • Onverklaard gewichtsverlies
  • Klachten die je stemming of dagelijks functioneren raken
Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen over obstipatie verhelpen

1. Hoe kun je obstipatie snel verhelpen?

Vaak helpt het al om meer water te drinken, vezelrijk te eten en dagelijks te bewegen. Begin de dag met een glas lauwwarm water en zorg voor regelmaat in je eetmomenten. Helpen die aanpassingen niet genoeg, dan kan de darmtest vertering inzicht geven in hoe je vertering werkt.

2. Wat moet je eten bij obstipatie?

Kies vezelrijke producten zoals groente, fruit (bijvoorbeeld kiwi en pruimen), havermout, volkoren granen en peulvruchten. Ook een eetlepel lijnzaad of olijfolie kan de stoelgang ondersteunen. Blijven de klachten, dan kan een intolerantie test een startpunt zijn om te kijken of voeding een rol speelt; die uitslag is een aanwijzing en geen diagnose.

3. Welke dranken helpen tegen obstipatie?

Water is de beste keuze, aangevuld met kruidenthee zoals gember- of muntthee. Sommige mensen merken dat koffie de stoelgang stimuleert; gebruik dat met mate. Vermijd frisdrank, lightdranken en alcohol, want die kunnen de darmen irriteren.

4. Hoe kan leefstijl obstipatie verergeren of verhelpen?

Te weinig beweging, stress, onregelmatig eten en het uitstellen van toiletbezoek verergeren obstipatie. Regelmatig bewegen, vaste eetmomenten, voldoende slaap en rustmomenten ondersteunen de darmwerking. Vermoed je stressgerelateerde klachten, dan kan een cortisol test inzicht geven in je stressniveau.

5. Wat zijn natuurlijke middelen tegen obstipatie?

Magnesium, psylliumvezels, lijnzaad en stoelgangthee kunnen de ontlasting zachter maken en de stoelgang ondersteunen. Helpen die niet genoeg, dan zijn macrogol en lactulose de gebruikelijke eerste keus; die mogen ook langer gebruikt worden en maken de darm niet lui. Bij aanhoudende klachten kan de microbioom test aanvullende informatie geven over de samenstelling van je darmflora.

6. Wat als niets helpt bij obstipatie?

Hebben voeding, beweging en ontspanning geen effect, dan kan er meer meespelen: een verstoorde darmflora, een intolerantie of een verhoogde darmdoorlaatbaarheid. Daar kunnen de intolerantie test, de darmtest vertering of de microbioom test aanvullende informatie over geven; je kiest de route die bij je klachtenpatroon past. Zulke uitslagen zijn aanwijzingen, geen diagnose. Bij langdurige of ernstige klachten is het verstandig je huisarts te raadplegen.

7. Werkt een krukje bij het toilet echt?

Door je voeten op een krukje te zetten komen je knieën hoger dan je heupen. Die houding ontspant de bekkenbodem, waardoor je minder hoeft te persen. Veel mensen merken daar direct verschil van, en het is een aanpassing die niets kost.

De uitslagen zijn uitsluitend informatief. Alleen een arts kan een officiële diagnose stellen en een behandelplan opstellen.

Het team van Mijnlabtest

Staat je vraag er niet bij?

Onze klantenservice helpt je met vragen over de test, de afname of je uitslag. We denken graag mee over welke test bij je klachten past.

Als de tips niet genoeg zijn

Kijk of voeding bij jou meespeelt

Komt de verstopping steeds terug na bepaalde voedingsmiddelen, dan meet de Voedsel intolerantie Test plus je reactie op 195 voedingsmiddelen, met een kleurcode per product en concrete tips om je voeding aan te passen.

Bronnen

Betrouwbare bronnen over obstipatie verhelpen

  1. Stapel, S. O., et al. (2008). Testing for IgG4 against foods is not recommended as a diagnostic tool: EAACI Task Force Report. Allergy, 63(7), 793–796. Lees meer
  2. Zorginstituut Nederland. Farmacotherapeutisch Kompas, indicatietekst Obstipatie: macrogol en lactulose zijn middelen van eerste keus; langdurig gebruik van laxantia leidt niet tot een luie darm. Lees meer
  3. Diemel, J. M., et al. (2010). NHG-Standaard Obstipatie. Nederlands Huisartsen Genootschap. Lees meer
  4. Markland, A. D., et al. (2013). Association of low dietary intake of fiber and liquids with constipation: evidence from the National Health and Nutrition Examination Survey. The American Journal of Gastroenterology, 108(5), 796–803. Lees meer
  5. Gill, S. K., et al. (2021). Dietary fibre in gastrointestinal health and disease. Nature Reviews Gastroenterology & Hepatology, 18(2), 101–116. Lees meer
  6. Lacy, B. E., Levenick, J. M., & Crowell, M. (2012). Chronic constipation: new diagnostic and treatment approaches. Therapeutic Advances in Gastroenterology, 5(4), 233–247. Lees meer
Bekijk alle bronnen ↓Verberg overige bronnen ↑
  1. Cronin, P., et al. (2021). Dietary fibre modulates the gut microbiota. Nutrients, 13(5), 1655. Lees meer
  2. Nelson, A. D., & Camilleri, M. (2015). Chronic opioid-induced constipation in patients with nonmalignant pain: challenges and opportunities. Therapeutic Advances in Gastroenterology, 8(4), 206–220. Lees meer
  3. Drossman, D. A., & Hasler, W. L. (2016). Rome IV, functional GI disorders: disorders of gut-brain interaction. Gastroenterology, 150(6), 1257–1261. Lees meer
  4. Graham, D. B., & Xavier, R. J. (2023). Conditioning of the immune system by the microbiome. Trends in Immunology, 44(7), 499–511. Lees meer
  5. Geng, S., et al. (2020). Gut microbiota are associated with psychological stress-induced defections in intestinal and blood-brain barriers. Frontiers in Microbiology, 10, Article 3067. Lees meer
  6. Holland & Barrett onderzoekt: zo ziet de poep van jouw buurman eruit. Holland & Barrett. 2024. Lees meer