Voedselintolerantie
Wat het is, hoe het zich onderscheidt van een allergie, coeliakie en malabsorptie, en hoe je uitzoekt wat er bij jou speelt
Klachten na het eten worden snel ‘een voedselintolerantie’ genoemd, maar achter dezelfde klachten kunnen vier heel verschillende dingen zitten: een allergie, een intolerantie, een auto-immuunziekte zoals coeliakie, of malabsorptie van een bepaalde suiker. Ze vragen een andere aanpak en een ander onderzoek. Op deze pagina zetten we die vier naast elkaar, leggen we uit wat een IgG-uitslag wel en niet betekent, en wijzen we je door naar de pagina over de stof waar jij op let.
Door: Janna Koopmandiëtist met focus op darmgezondheid (13+ jaar)Eindredactie: Sam Bracke, content specialist & bewegingsdeskundige
- ISO 15189-gecertificeerd laboratorium
- Thuis af te nemen, geen verwijzing nodig
- 8,9/10 klantenbeoordeling
Wat is een voedselintolerantie?
Bij een voedselintolerantie verdraag je een bepaald voedingsmiddel of een bepaalde stof daarin minder goed, zonder dat het afweersysteem daarbij op de manier van een allergie betrokken is. Vaak lukt het verteren of opnemen niet volledig, waardoor er stoffen achterblijven in het maag-darmkanaal en klachten ontstaan.
Het gaat bij een intolerantie meestal om een hoeveelheid. Een klein beetje gaat vaak wel goed; boven jouw persoonlijke grens komen de klachten. Bij een allergie werkt dat anders: daar kan een kleine hoeveelheid al een heftige reactie geven.
Dat maakt een intolerantie lastig te herkennen. De klachten komen vaak niet meteen maar pas na uren, en soms na een dag of langer. Weet jij nog precies wat je twee dagen geleden hebt gegeten? Daardoor worden intolerantieklachten vaak ‘sluimerende klachten’ genoemd: minder heftig dan bij een allergie, maar wel steeds op de achtergrond aanwezig.
Hoe vaak komt het voor?
Op deze vraag bestaat geen goed antwoord, en dat is zelf informatie. Voor een deel van de intoleranties zijn er wel bruikbare cijfers: lactosemalabsorptie is per bevolkingsgroep in kaart gebracht, coeliakie komt bij ongeveer 1% van de bevolking voor. Maar voor ‘voedselintolerantie’ als geheel niet, omdat er geen afgebakende definitie en geen gevalideerde test voor bestaat.
Wat we wel weten: veel meer mensen dénken een allergie te hebben dan er daadwerkelijk een hebben. Een deel van hen heeft klachten die beter bij een intolerantie of bij malabsorptie passen. Daarom is uitzoeken wélk mechanisme meespeelt de eerste stap, en niet meteen testen.
Allergie, intolerantie, coeliakie of malabsorptie?
Dit is de belangrijkste sectie van deze pagina. De vier begrippen hieronder worden constant door elkaar gebruikt, ook op websites die er stellig over doen. Ze verschillen in mechanisme, in ernst, in onderzoek en in wat je eraan doet.
Voedselallergie
Het afweersysteem reageert via IgE-antistoffen op een eiwit in het voedingsmiddel. De reactie komt meestal snel en kan heftig zijn: huiduitslag, netelroos, zwelling, benauwdheid, in ernstige gevallen anafylaxie. Ook een kleine hoeveelheid kan al genoeg zijn.
Onderzoek en behandeling horen bij de huisarts of allergoloog. Bij zwelling van lippen, tong of keel of bij benauwdheid: direct 112 of de huisartsenpost.
Coeliakie
Geen intolerantie. Het afweersysteem reageert op gluten en beschadigt daarbij de eigen dunne darmwand, wat tot slechte opname van voedingsstoffen, tekorten en op termijn botontkalking kan leiden. Ook sporen van gluten kunnen schade geven, dus is een strikt en levenslang glutenvrij dieet nodig.
Wordt vastgesteld door huisarts en maag-darm-leverarts met bloedonderzoek en meestal een darmbiopt, terwijl je nog gluten eet. Lees verder op glutenintolerantie en coeliakie.
Malabsorptie van een suiker
Een specifieke suiker wordt niet goed verteerd of opgenomen en komt in de dikke darm terecht, waar bacteriën er gassen en zuren van maken. Dat geeft krampen, een opgeblazen gevoel, winderigheid en dunne ontlasting. Bij lactose gaat het om te weinig van het enzym lactase; bij fructose om een beperkte opnamecapaciteit.
Wordt onderzocht met een waterstofademtest via de huisarts, of met een begeleide eliminatie- en herintroductieproef.
Overige intoleranties en overgevoeligheid
De restgroep, en de grootste: klachten na bepaalde voedingsmiddelen zonder allergie, zonder auto-immuunreactie en zonder aangetoonde malabsorptie. Hieronder vallen histamine-intolerantie, niet-coeliakie glutensensitiviteit en reacties op melkeiwit.
Kenmerkend is dat er voor geen van deze beelden een gevalideerde test bestaat die de diagnose stelt. Een begeleide eliminatie en herintroductie is hier de norm; een test kan een puzzelstuk zijn.
Wil je het verschil tussen een allergie en een intolerantie uitgebreider lezen, met de bijbehorende klachten en het tijdsverloop? Dat staat op onze pagina over het verschil tussen een allergie en een intolerantie.
Welke klachten passen bij een voedselintolerantie?
De klachten zijn breed, en dat is precies het probleem: hoe breder de lijst, hoe minder specifiek. Daarom staat hieronder ook wat een klacht wel en niet over de oorzaak zegt.
Buik en darmen
Buikpijn en krampen, een opgeblazen gevoel, winderigheid en rommelende darmen, diarree of juist verstopping, en misselijkheid. Bij malabsorptie van een suiker is dit vrijwel altijd het patroon, en het hangt samen met de hoeveelheid die je op één moment binnenkrijgt.
Buiten de buik
Vermoeidheid, hoofdpijn of migraine, huidklachten en jeuk, en concentratieproblemen worden regelmatig gemeld bij klachten na eten. Ze zijn niet specifiek: dit zijn juist de klachten die het vaakst voorkomen en de meeste andere oorzaken hebben. Ze zijn een reden om verder te kijken, geen bewijs dat voeding de oorzaak is.
Klachten die niet bij een intolerantie horen
Bloed bij de ontlasting, onbedoeld gewichtsverlies, koorts, nachtelijke diarree, bloedarmoede, slikklachten, braken, en bij kinderen groeiachterstand. Ook nieuwe darmklachten boven de 50 jaar. Dit hoort bij de huisarts en niet bij een thuistest.
Signalen van een allergie
Zwelling van lippen, tong of keel, netelroos, benauwdheid of een piepende ademhaling kort na het eten. Bel dan direct 112 of de huisartsenpost. Dit is nooit een situatie voor een test of een dieetproef.
Een klacht vertelt je zélden welk mechanisme erachter zit. Wat wel richting geeft, is het patroon: hoe snel de klacht komt, of de hoeveelheid uitmaakt, en of hij bij één productgroep hoort of bij veel dingen tegelijk.
Hoe ontstaat een voedselintolerantie?
Er zijn drie routes waarlangs een voedingsmiddel je klachten kan geven zonder dat er een allergie in het spel is. Ze komen vaak samen voor.
Te weinig van een enzym
Enzymen zijn eiwitten die de afbraak van voeding mogelijk maken. Is er te weinig van, dan blijft een stof onverteerd achter. Het duidelijkste voorbeeld is lactase, dat melksuiker afbreekt: bij te weinig lactase komt lactose onverteerd in de dikke darm.
Ook DAO (diamine-oxidase) hoort hierbij. Dat enzym breekt histamine af in de darmwand; werkt het minder goed, dan kan histamine zich opbouwen. Voor de precieze rol van DAO geldt wel een voorbehoud: dat het enzym histamine afbreekt staat vast, maar het meten ervan hangt maar zwak samen met klachten.
Beperkte opnamecapaciteit
De wand van de dunne darm bevat transporteiwitten die stoffen doorlaten naar het bloed. Zijn er te weinig, of is de capaciteit beperkt, dan blijft een stof achter in de darm.
Zo werkt fructose: die suiker hoeft niet verteerd te worden, maar wordt via het transporteiwit GLUT5 opgenomen, en die capaciteit is bij ieder mens beperkt. Bij een deel van de mensen is hij zo beperkt dat een normale portie fruit al klachten geeft.
Schade aan de darmwand
Is het slijmvlies van de dunne darm beschadigd, dan werken de enzymen en transporteiwitten die daar zitten minder goed. Dat kan komen door een darminfectie, door onbehandelde coeliakie, door de ziekte van Crohn, of door bestraling en chemotherapie.
Dit is de reden dat een intolerantie secundair kan zijn, en dus tijdelijk: herstelt de darm, dan komt de functie vaak terug. Het is ook de reden om bij aanhoudende klachten breder naar de darm te kijken.
En de darmbarrière?
Je leest vaak dat een verhoogd doorlaatbare darmwand voedselintoleranties veroorzaakt: onvolledig verteerde voeding zou in de bloedbaan komen, waarop het afweersysteem met IgG-antistoffen reageert. Dat is een aannemelijk model dat veel verklaart, maar het is bij mensen niet aangetoond als oórzaak, en de marker die ervoor wordt gebruikt (zonuline) is wetenschappelijk omstreden. Wij noemen het daarom als mogelijke samenhang en niet als verklaring. Lees verder op verhoogde darmdoorlaatbaarheid.
Welke intolerantie past bij jouw klachten?
Per stof verschillen de klachten, het onderzoek en het dieet. Kies hieronder het onderwerp waar jij op let; daar staat het volledige verhaal, inclusief wat je wel en niet kunt eten.
Passen je klachten niet bij één stof, of speelt er meer? Kijk dan bij darmklachten en hun mogelijke oorzaken of bij prikkelbare darm (PDS). Bij PDS geven graanproducten en fruit vaak klachten door de fructanen en FODMAPs erin, en niet door gluten of fructose zelf.
Hoe kun je laten onderzoeken wat er speelt?
Er zijn twee routes, en ze beantwoorden een verschillende vraag. De eerste kijkt naar je voeding, de tweede naar je darm. Lees eerst waar de grens ligt van wat een test kan zeggen.
Waar de reguliere route voorgaat
Voor drie van de vier beelden uit deze pagina bestaat een reguliere route die vóór een thuistest gaat. Bij een vermoeden van een allergie hoort IgE-diagnostiek en beoordeling door huisarts of allergoloog. Bij een vermoeden van coeliakie hoort bloedonderzoek (tTG-IgA plus totaal IgA) en zo nodig een darmbiopt, terwijl je nog gluten eet. Bij een vermoeden van lactose- of fructosemalabsorptie hoort een waterstofademtest via de huisarts.
Wij hebben voor geen van die drie een test in het assortiment. Wat de testen hieronder wél doen, is een ander soort vraag beantwoorden: op welke afzonderlijke voedingsmiddelen je lichaam antistoffen aanmaakt, of wat er in je darm te meten valt.
Voedsel intolerantie Test plus
Deze test meet via een vingerprik je IgG-reactie op 195 voedingsmiddelen, verdeeld over negen categorieën: 51 groenten, 36 fruitsoorten, 29 granen en zaden, 9 peulvruchten, 14 noten, 20 waarden in ei en melk, 9 soorten koffie en thee, 21 superfoods en 6 paddenstoelen. Per voedingsmiddel zie je met een kleurcode hoe sterk je reageert.
Het rapport legt bij de rood gekleurde producten uit welke klachten daarbij worden gemeld, in welke producten ze vaak verwerkt zitten, waar je op het etiket op moet letten en welke alternatieven er zijn.
- 195 voedingsmiddelen, met een kleurcode per product
- Rapport met alternatieven en etiketinformatie
- Thuis af te nemen met een vingerprik
- Ook als 139 plantaardige waarden (basis) of 287 waarden (pro)
Een breed beeld van je voeding, geen diagnose
- Wel
- De hoogte van je IgG-antistoffen tegen 195 afzonderlijke voedingsmiddelen, met een kleurcode en een rapport met alternatieven. Bruikbaar als startpunt voor een begeleid eliminatie- en herintroductietraject.
- Niet
- Een diagnose.Een IgG-uitslag is geen bewijs dat een voedingsmiddel jouw klachten veroorzaakt. IgG-testen op voedselintolerantie worden in de reguliere zorg niet standaard aangeboden; lees hieronder onder ‘wat een IgG-uitslag zegt’ waarom dat zo is.
- Lactose, lactase, fructoseopname, fructanen of sorbitol.Dat zijn suikers en transportprocessen; deze test kijkt naar antistoffen tegen eiwitten.
- Histamine.Dat is een aparte test, te vinden op dehistaminepagina.
- Een allergie.Daarvoor zijn IgE-antistoffen nodig, en dat is een ander onderzoek met een andere urgentie.
Eet de voedingsmiddelen die je wilt laten testen minimaal veertien dagen regelmatig voor de afname.Het advies van het laboratorium is om in de twee weken ervoor zoveel mogelijk voedingsmiddelen van de lijst te eten: IgG-antistoffen weerspiegelen recente blootstelling en geen eenmalige inname, dus een product dat je al maanden niet eet kan onterecht normaal uitvallen. Laat vooral het product dat je verdenkt niet weg in die periode.
Gebruik je corticosteroïden?Die kunnen de aanmaak van IgG-antistoffen onderdrukken en zo tot een vals-negatieve uitslag leiden. Bespreek dat met je arts en stop nooit zelf met voorgeschreven medicatie.
Of kijk breder dan je bord
Dit is geen aanvulling die je erbij bestelt, maar een andere route. Veel mensen komen hier omdat ze denken dat voeding de verklaring moet zijn. Soms is dat niet zo, en is er in de darm zelf iets te vinden dat de klachten beter verklaart.
Darmtest XL Plus
De darmroute. 18 darmwaarden uit één ontlastingsmonster, verdeeld over vijf gebieden: vertering (vet, zetmeel, pH, kleur, consistentie), darmflora (E. coli, enterococcen, lactobacillen, bifidobacterium, gisten en schimmels), ontsteking, afweer en darmbarrière (calprotectine, EDN, secretoir IgA, beta-defensine 2, zonuline), glutengevoeligheid (transglutaminase en antigliadine), plus Helicobacter en een parasietenonderzoek op zes soorten.
Deze route past als je klachten aanhouden, als ze niet duidelijk bij één productgroep horen, of als ze zijn begonnen na een buikgriep of een reis. Calprotectine is daarbij de meest bruikbare waarde: die helpt onderscheiden of het om een functioneel probleem gaat of om een actieve ontsteking die verder onderzoek vraagt. Deze test onderzoekt geen voedselintolerantie, en meet geen lactose, fructose of histamine. De uitslag geeft inzicht, geen diagnose. Uitslag binnen 10 werkdagen.
De uitslagen zijn uitsluitend informatief. Alleen een arts kan een officiële diagnose stellen en een behandelplan opstellen.
Ervaringen met onze voedselintolerantietesten
★★★★★
“Voedselintolerantie test gedaan. Hieruit zijn veel waardevolle punten naar voren gekomen waar ik mee aan de slag kan. Daarnaast vriendelijk te woord gestaan door het personeel van Mijnlabtest.nl Nu weet ik eindelijk op basis van data wat wel en niet goed is voor mijn lichaam.”
C. uit Dordrecht, juli 2023
★★★★★
“Zowel intollerantie test en darm test gaven mijn goeie inzichten bij wat ik al gedaan heb. Ben personal trainer en ga deze ook zeker aanraden aan klanten van mijn zodat ze beter inzicht krijgen in hun gezondheid”
V. uit Bovenkarspel, november 2024
★★★★★
“Ik heb een voedselintolerantie pro test afgenomen voor mijn huiduitslag, maagpijn etc. De klantenservice heeft mij zowel via mail & telefoon erg goed geholpen. De handleiding was duidelijk, ik kreeg zelfs extra lancetten om te prikken na mijn verzoek! Snel uitslag en een fijn rapport. Jullie hebben mij erg geholpen, bedankt Mijnlabtest!”
A. uit Almere, mei 2023
Alle drie noemen zelf een voedselintolerantietest; V. uit Bovenkarspel deed daarnaast een darmtest. Een ervaring van iemand anders zegt niets over jouw uitslag. Alle originele reviews bekijken
Wat een IgG-uitslag wel en niet zegt
IgG staat voor immunoglobuline G, een antistof die je afweersysteem aanmaakt. Ook tegen voedingsmiddelen die je regelmatig eet, maakt vrijwel iedereen IgG aan. Dat je IgG hebt tegen een product, betekent daarom op zichzelf niet dat je dat product niet verdraagt.
Wat een IgG-test dus laat zien, is de hoogte van die reactie per voedingsmiddel. Dat kan een aanwijzing zijn en het geeft richting aan waar je zou kunnen beginnen met uitproberen. Maar het is een correlatie en geen oorzaak, en IgG-tests op voedselintolerantie worden in de reguliere zorg niet standaard aangeboden.
Wat je er wel goed mee kunt: een uitslag gebruiken als vertrekpunt voor een eliminatie- en herintroductietraject met een diëtist. Je laat een product enkele weken staan, kijkt wat je klachten doen, en voert het daarna stap voor stap weer in. Pas dan weet je of dat product bij jóu iets doet. Zonder die tweede stap heb je alleen een lijst.
Twee valkuilen bij een IgG-uitslag
Een normale uitslag is geen vrijbrief. IgG-antistoffen verdwijnen na een tijd weer uit het bloed. Eet je een product al maanden niet, dan kan het onterecht normaal uitvallen terwijl je het in werkelijkheid slecht verdraagt. Eet daarom gevarieerd in de twee weken voor de test, en laat vooral het product dat je verdenkt niet weg.
Een rode uitslag is geen verbod. Wie een lange lijst met rode producten schrapt, eet binnen korte tijd erg beperkt, met risico op te weinig vezels, vitamines en mineralen. Schrap tijdelijk en gericht, en herintroduceer. Vraag begeleiding als het om meer dan een paar producten gaat.
De drie varianten vergeleken
De methode en het monster zijn in alle drie de varianten hetzelfde; het verschil zit alleen in hoeveel voedingsmiddelen er worden onderzocht. Kies dus op basis van welke categorieën je nodig hebt, niet op basis van “hoe meer hoe beter”.
Voedsel Intolerantie test basis
139 voedingsmiddelen, 5 categorieën, € 179,00
- Bevat
- Alleen plantaardigGroenten 51, granen en zaden 29, peulvruchten 9, fruit 36, noten 14
- Bevat niet
- Zuivel en eiOok geen koffie en thee, superfoods, paddenstoelen, vis, vlees of kruiden
- Past bij
- Plantaardige voedingsgroepenAls je vooral reacties op groenten, granen en zaden, fruit, peulvruchten of noten wilt onderzoeken. De fruit- en groentelijst is gelijk aan die van de andere twee.
Voedsel intolerantie Test plus
195 voedingsmiddelen, 9 categorieën, € 199,00
- Bevat
- Basis plus zuivelPlus ei en melk 20 (waaronder koemelk in 4 antigenen en 8 kaassoorten), koffie en thee 9, superfoods 21, paddenstoelen 6
- Bevat niet
- Vis, vlees, kruiden
- Past bij
- Plantaardige voeding, melkproducten en eiAls je naast granen, fruit en andere plantaardige voedingsmiddelen ook melkproducten of ei verdenkt. Voor veel brede vragen is dit de meest logische tussenvariant.
Voedsel Intolerantie Test pro
287 voedingsmiddelen, 13 categorieën, € 249,00
- Bevat
- Plus vier categorieënVis en zeevruchten 37, vlees 14, kruiden en specerijen 31, overige 10 (waaronder bakkersgist, biergist, hop en honing)
- Past bij
- Het breedste voedingsprofielAls je naast de groepen uit de Plus ook vis, zeevruchten, vlees, kruiden, specerijen, gist, hop of honing wilt meenemen. Kan aanvullend zijn wanneer je bij histamineklachten ook reacties op afzonderlijke voedingsmiddelen uit deze extra groepen wilt bekijken; de Pro meet histamine-intolerantie zelf niet.
Deze drie tests stellen geen gluten-, lactose- of histamine-intolerantie vast
Alle drie brengen ze gemeten IgG-reacties op afzonderlijke voedingsmiddelen in beeld, via een vingerprik. De granenlijst bevat wel gluten en de Plus en Pro bevatten melkproducten, maar dat is iets anders dan onderzoek naar coeliakie of naar de vertering van melksuiker.
Wil je daar gerichter naar kijken, dan heeft Mijnlabtest daar aparte tests voor: de gluten intolerantie test meet gluten-gerelateerde antistoffen in ontlasting, en de histamine intolerantie test meet histamine in ontlasting. Ook die uitslagen zijn op zichzelf geen medische diagnose.
Wat kun je met een uitslag doen?
Een uitslag is een vertrekpunt, geen behandelplan. Wat er daarna gebeurt, bepaalt of je er iets aan hebt.
- Begin met één of twee producten, niet met de hele lijst. Laat ze enkele weken staan, houd bij wat je klachten doen, en voer ze daarna stap voor stap weer in, in kleine porties met 24 tot 48 uur ertussen.
- Gebruik het rapport voor de praktijk. Er staat per product in welke levensmiddelen het vaak verwerkt zit, onder welke namen het op een etiket kan staan, en welke alternatieven er zijn. Dat laatste is waar de winst zit: vervangen in plaats van schrappen.
- Reken op verandering. Een intolerantie kan samenhangen met medicatie, stress, een doorgemaakte infectie of een beschadigde darmwand. Verandert die situatie, dan verandert vaak ook wat je verdraagt. Wat nu niet lukt, kan later opnieuw geprobeerd worden.
- Vraag begeleiding als je meer dan een paar producten weglaat. Schrap je meerdere voedingsmiddelen of volledige voedingsgroepen, of volg je een eliminatiedieet? Vraag dan begeleiding van een diëtist. Die houdt je voeding volwaardig, helpt bij het herintroduceren en verkleint de kans dat je te weinig vezels, eiwitten, vitamines of mineralen binnenkrijgt.
- Neem een opvallende uitslag mee naar je huisarts, vooral als je klachten aanhouden of als er alarmsignalen bij komen.
Weet je niet welke test bij je klachten past? Onze Test Coach stelt een paar vragen over je situatie en helpt bepalen welke route het meeste oplevert. De Test Coach stelt geen diagnose en vervangt geen arts.
Wanneer ga je naar de dokter?
Bij klachten na eten is het verleidelijk om zelf te blijven zoeken in je voeding terwijl er iets anders speelt dat goed te onderzoeken is. Krijg je zwelling van lippen, tong of keel of benauwdheid kort na het eten, dan past dat bij een allergische reactie: bel direct 112 of de huisartsenpost. Start verder niet op eigen initiatief met het weglaten van hele voedingsgroepen voordat je bent onderzocht.
Neem contact op met je huisarts bij:
- Bloed bij de ontlasting
- Onbedoeld gewichtsverlies
- Klachten die langer dan twee tot drie weken duren of verergeren
- Bloedarmoede of aanhoudende vermoeidheid
- Nieuwe of veranderde darmklachten boven de 50 jaar
- Bij kinderen groeiachterstand of slecht eten
- Coeliakie in de naaste familie, ook zonder klachten
Meer over voedselreacties en je darmen
Ben jij op zoek naar meer inhoudelijke informatie over een specifieke stof of over je spijsvertering? Lees dan een van onze uitgebreide aansluitende artikelen:
Veelgestelde vragen over voedselintolerantie
1. Wat is het verschil tussen een voedselallergie en een voedselintolerantie?⌄
Bij een allergie reageert je afweersysteem via IgE-antistoffen op een eiwit in het voedingsmiddel. De reactie komt meestal snel, kan heftig zijn, en ook een kleine hoeveelheid kan genoeg zijn. Bij een intolerantie is het afweersysteem niet op die manier betrokken; het gaat meestal om een hoeveelheid, en de klachten komen later en zijn milder maar hardnekkiger. Een allergie hoort bij de huisarts of allergoloog. Meer daarover op verschil allergie en intolerantie.
2. Is coeliakie een voedselintolerantie?⌄
Nee. Coeliakie is een auto-immuunziekte: het afweersysteem reageert op gluten en beschadigt daarbij de eigen dunne darmwand. Dat kan tot tekorten en op termijn botontkalking leiden, en het vraagt een strikt en levenslang glutenvrij dieet met begeleiding. De diagnose stelt een arts met bloedonderzoek en meestal een darmbiopt, terwijl je nog gluten eet. Lees verder op glutenintolerantie en coeliakie.
3. Wat betekent malabsorptie, en hoe verschilt dat van een intolerantie?⌄
Malabsorptie betekent dat een stof niet goed wordt opgenomen. Bij lactose komt dat door te weinig van het enzym lactase; bij fructose door een beperkte capaciteit van het transporteiwit GLUT5. Het onderscheid met intolerantie is subtiel maar nuttig: malabsorptie is meetbaar met een waterstofademtest, en je spreekt van intolerantie zodra je er ook klachten van hebt. Niet iedereen met malabsorptie heeft klachten.
4. Hoe weet ik of ik een voedselintolerantie heb?⌄
Er is geen enkele test die dat voor alle voedingsmiddelen betrouwbaar vaststelt. De meest gebruikte aanpak is een begeleide eliminatie en herintroductie: je laat een product tijdelijk weg, kijkt wat je klachten doen en voert het daarna stap voor stap weer in. Een voedingsdagboek waarin je ook slaap, stress en alcohol noteert, helpt daar enorm bij. Een IgG-test kan richting geven aan wat je als eerste probeert; hij vervangt dat traject niet.
5. Wat zegt een IgG-uitslag, en wat niet?⌄
Vrijwel iedereen maakt IgG-antistoffen aan tegen voedingsmiddelen die hij regelmatig eet. Een IgG-uitslag laat de hoogte van die reactie per product zien, en dat kan een aanwijzing zijn. Het is geen bewijs dat dat product jouw klachten veroorzaakt, en IgG-tests op voedselintolerantie worden in de reguliere zorg niet standaard aangeboden. Gebruik de uitslag als vertrekpunt voor een eliminatie- en herintroductietraject, bij voorkeur met een diëtist.
6. Moet ik gevarieerd eten vóór een intolerantietest?⌄
Ja, en dit wordt vaak vergeten. IgG-antistoffen verdwijnen na een tijd weer uit het bloed. Eet je een product al maanden niet, dan kan het onterecht normaal uitvallen. Eet dus gevarieerd in de twee weken voor de test, en laat vooral het product dat je verdenkt niet weg. Bij een glutentest en bij coeliakiediagnostiek geldt hetzelfde nog sterker: blijf gluten eten tot het onderzoek is afgerond.
7. Welke voedselintoleranties komen het meest voor?⌄
Het meest genoemd worden lactose, fructose, histamine en reacties op gluten. Verder komen reacties op melkeiwit, ei, soja en pinda regelmatig voor, en bij pinda en soja gaat het vaak juist om een allergie. Ook klachten na kaas zijn een veelgestelde vraag, met drie verschillende mogelijke verklaringen.
8. Gaat een voedselintolerantie ooit weg?⌄
Dat kan, en dat hangt af van de oorzaak. Is er sprake van een secundaire vorm, bijvoorbeeld na een darminfectie of bij onbehandelde coeliakie, dan komt de functie vaak terug als de darm herstelt. Bij een aanleggebonden vorm, zoals de geleidelijke afname van lactase na de kindertijd, verdwijnt hij niet, maar verdraag je vaak meer dan je denkt. Probeer daarom na een tijd opnieuw, één product tegelijk.
9. Kan een darmtest een voedselintolerantie aantonen?⌄
Nee. Een darmtest zoals de Darmtest XL Plus onderzoekt darmwaarden: vertering, darmflora, ontsteking, darmbarrière, glutengevoeligheid, Helicobacter en parasieten. Dat is een andere vraag, namelijk of er in je darm iets aanwijsbaar is dat je klachten mede verklaart. Zo'n test meet geen voedselintolerantie, en ook geen lactose, fructose of histamine. Hij kan wel nuttig zijn als je klachten aanhouden en niet bij één productgroep horen.
10. Wat is het verschil tussen de basis-, plus- en pro-variant?⌄
Alleen het aantal voedingsmiddelen; de methode en het monster zijn gelijk. Basis (139) bevat alleen plantaardige categorieën: groenten, granen en zaden, peulvruchten, fruit en noten. Plus (195) voegt daar ei en melk, koffie en thee, superfoods en paddenstoelen aan toe. Pro (287) voegt daar vis en zeevruchten, vlees, kruiden en overige aan toe. Let op: de fruitlijst (36) en de zuivellijst (20) zijn in alle varianten waarin ze voorkomen identiek, dus voor fruit is de pro niet uitgebreider dan de basis.
De uitslagen zijn uitsluitend informatief. Alleen een arts kan een officiële diagnose stellen en een behandelplan opstellen.
Staat je vraag er niet bij?
Onze klantenservice helpt je met vragen over de test, de afname of je uitslag. We denken graag mee over welke test bij je klachten past. Voor vragen over je klachten zelf ben je bij je huisarts aan het juiste adres.
Kijken naar je voeding, of breder naar je darm
De Voedsel intolerantie Test plus brengt via een vingerprik je IgG-reactie op 195 voedingsmiddelen in kaart, als vertrekpunt voor een begeleid eliminatie- en herintroductietraject. Denk je dat voeding niet het hele verhaal is, bijvoorbeeld omdat je klachten aanhouden of na een buikgriep zijn begonnen, dan kijkt de Darmtest XL Plus naar 18 darmwaarden. Geen van beide stelt een diagnose: dat doet een arts.
Betrouwbare bronnen over voedselintolerantie
- Nijs, M., Schep-Akkerman, A., & Wiersma, Tj. (2023). NHG-Standaard Voedselovergevoeligheid en coeliakie. Nederlands Huisartsen Genootschap. Lees meer
- Turnbull, J. L., Adams, H. N., & Gorard, D. A. (2015). The diagnosis and management of food allergy and food intolerances. Alimentary Pharmacology & Therapeutics, 41(1), 3–25. Overzicht van de mechanismen achter allergie, intolerantie en malabsorptie. Lees meer
- Voedingscentrum. Lactose-intolerantie. Publieksinformatie over lactose in producten en volwaardige alternatieven. Lees meer
- Fedewa, A., e.a. (2014). Dietary fructose intolerance, fructan intolerance and FODMAPs. Current Gastroenterology Reports, 16(1), 370. Over het onderscheid tussen fructose, fructanen en FODMAPs. Lees meer
- Al-Toma, A., Volta, U., Auricchio, R., e.a. (2019). European Society for the Study of Coeliac Disease (ESsCD) guideline for coeliac disease and other gluten-related disorders. United European Gastroenterology Journal, 7(5), 583–613. Lees meer
Bekijk alle bronnen ↓Verberg overige bronnen ↑
- Storhaug, C. L., Fosse, S. K., & Fadnes, L. T. (2017). Country, regional, and global estimates for lactose malabsorption in adults: a systematic review and meta-analysis. The Lancet Gastroenterology & Hepatology, 2(10), 738–746. Lees meer
- Benardout, M., e.a. (2022). Fructose malabsorption: causes, diagnosis and treatment. British Journal of Nutrition, 127(4), 481–489. Lees meer
- Cabanillas, B. (2020). Gluten-related disorders: celiac disease, wheat allergy, and nonceliac gluten sensitivity. Critical Reviews in Food Science and Nutrition, 60(15), 2606–2621. Lees meer
- Schnedl, W. J., e.a. (2021). Histamine intolerance originates in the gut. Nutrients, 13(4), 1262. Lees meer
- Shulpekova, Y., e.a. (2021). Food intolerance: the role of histamine. Nutrients, 13(9), 3207. Lees meer
- Keith, J. N. (2020). Lactose intolerance and milk protein allergy. Current Treatment Options in Gastroenterology, 18(2), 164–172. Lees meer
- Kvehaugen, A. S., Tveiten, D., & Farup, P. G. (2018). Is perceived intolerance to milk and wheat associated with the corresponding IgG and IgA food antibodies? BMC Gastroenterology, 18, 50. Illustreert hoe beperkt de samenhang tussen IgG en ervaren klachten is. Lees meer
- Mansueto, P., e.a. (2015). Role of FODMAPs in patients with irritable bowel syndrome. Nutrition in Clinical Practice, 30(5), 665–682. Lees meer
De informatie op deze pagina is bedoeld ter oriëntatie en vervangt geen medisch advies. Onze testen zijn informatief; een diagnose stelt een arts. Prijzen, testinhoud en doorlooptijden zoals vermeld op mijnlabtest.nl.