PCOS symptomen
Wat PCOS is, welke symptomen erbij horen, hoe de diagnose wordt gesteld en wat je kunt doen
PCOS staat voor polycysteus ovariumsyndroom, een hormonale aandoening die ongeveer 10 tot 13 procent van de vrouwen in de vruchtbare leeftijd heeft. De kern is een verstoorde eisprong in combinatie met verhoogde mannelijke hormonen. Daaruit komen de klachten die het vaakst tot een diagnose leiden: een onregelmatige of uitblijvende menstruatie, acne, overmatige haargroei en moeite met zwanger worden.
Op deze pagina lees je welke symptomen bij PCOS horen, hoe artsen de diagnose stellen, welke rol insulineresistentie speelt, wat bloedonderzoek wel en niet kan zeggen en wat er aan de klachten te doen is.
Door: Janna KoopmanDiëtist met focus op darmgezondheid (13+ jaar)Eindredactie: Sam Bracke, content specialist & bewegingsdeskundige
In dit artikel lees je:
- ISO 15189-geaccrediteerd laboratorium
- Geen verwijzing nodig
- Thuis afnemen met een vingerprik
- 8,9/10 klantenbeoordeling
Wat is PCOS?
PCOS is de afkorting van polycysteus ovariumsyndroom. ‘Poly’ betekent meerdere, ‘cysteus’ verwijst naar blaasjes en ‘ovarium’ is de eierstok. De naam is misleidend: het gaat niet om echte cysten, maar om een groter aantal kleine, onrijpe follikels – eiblaasjes die niet uitgroeien tot een eisprong.
PCOS is geen ziekte van één orgaan. Het is een syndroom waarbij drie dingen samen voorkomen: een verstoorde of uitblijvende eisprong, verhoogde androgenen (mannelijke hormonen zoals testosteron) en vaak een verminderde gevoeligheid voor insuline. Die drie versterken elkaar, en dat verklaart waarom de klachten zo uiteenlopen: van huid en haar tot cyclus, gewicht en vruchtbaarheid.
Het is ook een van de meest gemiste diagnoses in de vrouwengezondheid. Klachten worden vaak los van elkaar behandeld – acne bij de een, een onregelmatige cyclus bij de ander – zonder dat het verband wordt gelegd.
In het kort
- PCOS komt voor bij ongeveer 10 tot 13 procent van de vrouwen in de vruchtbare leeftijd.
- De diagnose vraagt twee van drie kenmerken: een onregelmatige of uitblijvende eisprong, verhoogde androgenen en meerdere follikels op de eierstok of een verhoogd AMH.
- Er bestaat geen test die PCOS kan aantonen. Bloedonderzoek is een onderdeel; de diagnose stelt een arts, meestal met een echo erbij.
- Insulineresistentie speelt bij een groot deel een rol, ook bij vrouwen met een normaal gewicht.
- Leefstijl is de eerste stap in elke richtlijn, met medicatie als aanvulling. Vijf tot tien procent gewichtsverlies bij overgewicht verbetert de cyclus meetbaar.
Nieuwe internationale naam: PMOS. In 2026 is na een jarenlang internationaal consensusproces besloten om PCOS te hernoemen naar polyendocrien metabool ovariumsyndroom, afgekort PMOS. Het besluit werd in mei 2026 aangekondigd en in juni 2026 in The Lancet gepubliceerd. De reden is dat de oude naam de aandoening slecht beschrijft: er zijn meestal geen cysten, en het is geen puur gynaecologisch probleem maar een aandoening waarbij hormonen, stofwisseling, huid en stemming allemaal betrokken zijn.
De invoering in de praktijk duurt jaren. In Nederland en België is PCOS voorlopig de term die je in de spreekkamer hoort, en de bestaande diagnostische criteria blijven gelden. Daarom gebruiken we op de rest van deze pagina de naam PCOS.
Wat zijn de symptomen van PCOS?
De symptomen verschillen sterk per vrouw en kunnen in de loop van de jaren veranderen. Sommige vrouwen hebben vooral cyclusklachten, andere vooral huid- en haarklachten, en een deel merkt het pas als zwanger worden niet lukt.
Een onregelmatige of uitblijvende menstruatie
Het meest voorkomende symptoom en meestal het eerste. Bij PCOS rijpt de follikel vaak niet uit, waardoor er geen eisprong plaatsvindt. Artsen spreken van oligomenorroe bij minder dan acht menstruaties per jaar en van amenorroe als de menstruatie helemaal wegblijft. Ook een cyclus die langer dan 35 dagen duurt hoort in dit beeld.
Overmatige haargroei, acne en haarverlies
Deze drie horen bij hetzelfde mechanisme: verhoogde androgenen, of een huid die daar gevoeliger op reageert. Overmatige haargroei (hirsutisme) zit vooral in het gezicht, op de kin, de bovenlip, de borst, de buik en de rug. Acne zit bij hormonale invloed vaker op de kin, de kaaklijn en de hals. Op het hoofd gebeurt juist het omgekeerde: het haar wordt dunner, vooral bovenop. Lees verder over hormonale acne en over haaruitval.
Moeite met zwanger worden
Zonder regelmatige eisprong is de kans per maand om zwanger te worden kleiner. PCOS is daarmee een van de meest voorkomende oorzaken van verminderde vruchtbaarheid bij vrouwen – en tegelijk een van de beter behandelbare. Ook tijdens een zwangerschap is er meer aandacht nodig: bij PCOS is het risico op zwangerschapsdiabetes, zwangerschapsvergiftiging en een miskraam verhoogd. Die risico's hangen samen met factoren die bij PCOS vaker voorkomen, zoals insulineresistentie, overgewicht en verhoogde androgenen.
Gewicht, energie en stemming
Veel vrouwen met PCOS hebben moeite met hun gewicht, vooral rond de taille, en merken dat afvallen minder makkelijk gaat. Insulineresistentie speelt daarbij een rol. Ook vermoeidheid, sterke behoefte aan zoet, slechter slapen en stemmingsklachten komen vaker voor. Angst- en depressieklachten zijn bij PCOS vaker aanwezig dan gemiddeld, en dat is een reden om ze apart te benoemen bij je arts en niet af te doen als ‘bij de hormonen horend’.
Let op: dit zijn geen bewijzen. Elk symptoom in deze lijst komt ook voor bij vrouwen zonder PCOS, en veel ervan passen ook bij een schildklierprobleem, bij een verhoogd prolactine of bij de perimenopauze. Herken je meerdere klachten, ga dan naar de huisarts. Alleen een arts kan de diagnose stellen.
Hoe wordt PCOS vastgesteld?
Artsen gebruiken de Rotterdam-criteria: er is sprake van PCOS als je twee van de drie onderstaande kenmerken hebt, én andere aandoeningen die hetzelfde beeld geven zijn uitgesloten. Die laatste voorwaarde wordt vaak vergeten en is juist essentieel.
- Een onregelmatige of uitblijvende eisprong. Zichtbaar in een onregelmatige cyclus, een cyclus langer dan 35 dagen of het uitblijven van de menstruatie.
- Verhoogde androgenen. Aan te tonen in bloed (bijvoorbeeld een verhoogd testosteron) of zichtbaar aan de klachten: overmatige haargroei, acne of haarverlies op het hoofd.
- Polycysteuze eierstokken. Bij een inwendige echo meer dan twintig follikels in een eierstok of een eierstokvolume van 10 ml of meer. Bij volwassen vrouwen mag volgens de internationale richtlijn van 2023 een verhoogd AMH de echo vervangen.
Twee belangrijke uitzonderingen bij jonge vrouwen. Binnen ongeveer acht jaar na de eerste menstruatie wordt een echo niet gebruikt om PCOS vast te stellen, en ook AMH niet: op die leeftijd zijn veel follikels en een onregelmatige cyclus nog gewoon. Bij tieners baseert een arts de diagnose op de eerste twee criteria.
Wat er wordt uitgesloten. Een schildklieraandoening, een verhoogd prolactine en zeldzamere oorzaken van verhoogde androgenen geven klachten die op PCOS lijken. Daarom horen TSH, prolactine en FSH bij het onderzoek. Een verhoogd prolactine kan bijvoorbeeld door medicatie of door een goedaardig hypofysegezwel komen, en vraagt een heel andere aanpak.
PCOS wordt bij veel vrouwen laat vastgesteld. Dat komt doordat de klachten los van elkaar lijken te staan en doordat er geen enkele test bestaat die PCOS aantoont. Kom je bij de huisarts, noem dan het héle beeld in één keer: je cyclus, je huid, je haar, je gewicht en een eventuele kinderwens.
Wat je kunt laten meten bij PCOS-klachten
Er bestaat geen test die PCOS vaststelt. Bloedonderzoek laat wel zien hoe je hormonen ervoor staan, en dat is bruikbare informatie om mee naar de huisarts te gaan. Een uitslag is informatief en vervangt geen medische beoordeling.
PCOS test
Meet vijf hormonen: FSH, LH, oestrogeen, progesteron en testosteron. Daarmee dek je de cyclushormonen en het androgeen dat bij PCOS het vaakst verhoogd is. Een goede eerste stap wanneer je wilt weten hoe je hormonen ervoor staan.
- Cyclus en vruchtbaarheid: FSH, LH, oestrogeen en progesteron
- Androgene balans: testosteron
- ISO 15189 geaccrediteerd medisch laboratorium
- Rapport met uitleg per waarde, referentie en leefstijladvies
Of kies een andere route
Wil je breder meten, dan is er een uitgebreide variant.
PCOS test uitgebreid
Dezelfde vijf hormonen, plus AMH en prolactine. Die twee maken het verschil: prolactine hoort volgens de internationale richtlijn bij het onderzoek waarmee een arts andere oorzaken van hetzelfde klachtenbeeld nagaat, en AMH mag bij volwassen vrouwen de echo vervangen als criterium. Uitsluiten doet een arts, niet de test.
Er bestaat geen test die de diagnose PCOS kan vaststellen. Deze uitslagen zijn informatief en stellen geen diagnose. Hormoonwaarden zijn bovendien afhankelijk van je cyclusfase en van eventueel hormoongebruik: bij de pil zeggen ze weinig over je eigen cyclus. Een normale uitslag sluit PCOS niet uit en een afwijkende waarde bewijst het niet. Bespreek een afwijkende uitslag altijd met je huisarts; een vervolgstap is vaak een echo van de eierstokken of aanvullend onderzoek.
Wat klanten zeggen over Mijnlabtest
★★★★★
“Duidelijke instructies om de test af te nemen. Het contact was goed en het bespreken van de uitslagen kon door een gratis consult van 5 minuten. Erg tevreden en ik kom hier zeker terug.”
R. uit Capelle aan den IJssel, juni 2024
★★★★★
“Ik ben zeer tevreden over de instructies die ik moest uitvoeren voor testosteron bloedpriktest; erg duidelijk. De materialen die ik had ontvangen waren praktisch en van goede kwaliteit. Het resultaat was binnen 2 weken binnen en ook duidelijk omschreven! Ik vond het erg nuttig en zeker waar voor het geld.”
P. uit Dordrecht, maart 2025
★★★★★
“Via mijn labtest mijn hormonen laten testen. Dit ging heel gemakkelijk met een complete kit waar duidelijke uitleg bij gegeven werd. Het resultaat werd voorzien van advies en mogelijk oorzaak toegestuurd. Heel tevreden!”
D. uit Almere, september 2023
Een ervaring van iemand anders zegt niets over jouw uitslag. Alle originele reviews bekijken
Wat zijn de oorzaken van PCOS?
De precieze oorzaak van PCOS is niet bekend. Wat wel bekend is, is welke factoren eraan bijdragen en elkaar versterken. Het is geen kwestie van één oorzaak, en het is niet iets wat je zelf hebt veroorzaakt.
Genetische aanleg
PCOS komt vaker voor in families. Heb je een moeder of zus met PCOS, dan is je eigen kans groter. Er is geen enkel ‘PCOS-gen’; het gaat om een combinatie van veel kleine erfelijke factoren.
Insulineresistentie
Reageren je cellen minder goed op insuline, dan stijgt de insulinewaarde. Een hoge insulinewaarde zet de eierstokken aan tot meer androgeenproductie en verstoort de rijping van follikels. Dit is een van de best onderbouwde mechanismen bij PCOS, en het komt ook voor bij vrouwen met een normaal gewicht.
Verhoogde androgenen
Verhoogde androgenen remmen de normale rijping van follikels en veroorzaken de huid- en haarklachten. Het is tegelijk oorzaak en gevolg: minder eisprongen leiden tot meer androgeenproductie, en meer androgenen tot minder eisprongen.
Een verstoorde aansturing (LH en FSH)
Bij veel vrouwen met PCOS is LH verhoogd ten opzichte van FSH. Dat zet de eierstokken aan tot meer androgeenproductie terwijl de follikelrijping juist achterblijft. De LH/FSH-verhouding is een bekend patroon, maar geen diagnostisch criterium.
Laaggradige ontsteking
Bij PCOS zijn ontstekingsmarkers gemiddeld iets verhoogd. Dat hangt samen met insulineresistentie en met vetweefsel, en het draagt vermoedelijk bij aan de androgeenproductie. Hoe groot dat aandeel is, is nog onderwerp van onderzoek.
Gewicht en leefstijl
Overgewicht veroorzaakt PCOS niet, maar versterkt de klachten: het verergert insulineresistentie en daarmee de androgeenproductie. Andersom werkt het ook, en dat is de goede kant van dit verband: gewichtsverlies verbetert bij overgewicht de cyclus meetbaar.
Over hormoonverstorende stoffen uit de omgeving, zoals bisfenol A, wordt bij PCOS veel geschreven. Er zijn aanwijzingen uit laboratorium- en observationeel onderzoek, maar een oorzakelijk verband bij mensen is niet aangetoond. Wij zetten het daarom niet als oorzaak op deze pagina.
Welke hormonen spelen een rol bij PCOS?
Dit zijn de hormonen die in een PCOS-onderzoek voorbijkomen, en wat ze zeggen. Belangrijk om vooraf te weten: bijna alle waarden hangen af van je cyclusfase, en geen enkele waarde is op zichzelf een diagnose.
- Testosteron. Het belangrijkste androgeen. Verhoogde waarden passen bij overmatige haargroei, acne en haarverlies. Maar de huid kan ook gevoelig reageren bij een normale waarde: een normaal testosteron sluit hyperandrogenisme niet uit. Lees verder over testosteron bij vrouwen.
- LH en FSH. Beide komen uit de hypofyse. LH zet normaal de eisprong in gang, FSH laat follikels rijpen. Bij PCOS is LH vaak verhoogd ten opzichte van FSH. Een verhoogd FSH wijst juist eerder de andere kant op: dat past bij een afnemende eierstokfunctie, zoals in de overgang.
- AMH. Anti-Müller-hormoon wordt gemaakt door de kleine follikels en is daarmee een maat voor het aantal eiblaasjes. Bij PCOS is AMH vaak verhoogd, omdat er meer onrijpe follikels zijn. Bij volwassen vrouwen mag een verhoogd AMH de echo vervangen als criterium. Bij tieners niet: dan is een hoog AMH nog normaal.
- Prolactine. Hoort niet bij de PCOS-criteria, maar wordt gemeten om andere oorzaken uit te sluiten. Een verhoogd prolactine kan de eisprong onderdrukken en klachten geven die op PCOS lijken. De oorzaak kan medicatie zijn, of een goedaardig hypofysegezwel, en dat vraagt een andere behandeling.
- Oestrogeen en progesteron. Blijft de eisprong uit, dan blijft progesteron in de tweede cyclushelft laag terwijl oestrogeen wel wordt aangemaakt. Dat is de verschuiving waar de term oestrogeendominantie naar verwijst. Bij PCOS is die verschuiving een gevolg van de uitblijvende eisprong, niet de oorzaak van PCOS.
- TSH. Ook geen PCOS-criterium, maar onderdeel van het onderzoek: een te traag of te snel werkende schildklier verstoort de cyclus en geeft klachten die met PCOS te verwarren zijn.
PCOS en insulineresistentie
Insulineresistentie is bij PCOS geen bijzaak. Bij een groot deel van de vrouwen met PCOS – in studies ongeveer de helft tot zeventig procent – reageren de cellen minder goed op insuline, en dat gebeurt ook bij een normaal gewicht.
Wat er dan gebeurt, is de kern van het verband: het lichaam maakt meer insuline aan om de bloedsuiker in de hand te houden. Die hogere insulinewaarde zet de eierstokken aan tot meer androgeenproductie en verlaagt tegelijk SHBG, het eiwit dat testosteron in het bloed bindt. Daardoor is er meer vrij, werkzaam testosteron beschikbaar. Zo versterken insulineresistentie en hyperandrogenisme elkaar.
Dat verklaart ook waarom de internationale richtlijn bij PCOS adviseert om de bloedsuikerstatus te laten controleren, bij de diagnose en daarna periodiek: het risico op diabetes type 2 is bij PCOS verhoogd. Daarvoor wordt een nuchtere glucose, een glucosetolerantietest of HbA1c gebruikt. Wil je die laatste zelf laten meten, dan kan dat met de bloedsuiker test (HbA1c). Dat is een aanvulling op je hormoonuitslag en geen vervanging: HbA1c zegt niets over je hormonen.
Verder lezen op de juiste plek. Wat insulineresistentie is, hoe je het meet en wat je eraan doet, staat uitgebreid op onze pagina over insulineresistentie; daar vind je ook de C-peptide test. Wil je weten hoe snel verschillende koolhydraatbronnen je bloedsuiker verhogen, met tabellen en voorbeelden, dan staat dat op de pagina over de glycemische index. We herhalen die uitleg hier niet.
Twijfel je welke test bij je past?
Kom je er met de drie testen hierboven niet uit? Beantwoord een paar vragen over je klachten, je cyclus en je situatie. Onze Test Coach helpt je bepalen welke waarde op dit moment het meeste oplevert.
- Mijn cyclus is onregelmatig en ik heb acne of overmatige haargroei
- Ik heb een kinderwens en wil weten hoe mijn hormonen ervoor staan
- Ik wil weten of mijn bloedsuiker of insuline meespeelt
De Test Coach vervangt geen arts en stelt geen diagnose.
Waar je bij PCOS op langere termijn op let
PCOS is meer dan een cyclusprobleem, en dat is precies de reden voor de nieuwe naam PMOS. Deze vier punten zijn de reden dat richtlijnen periodieke controle adviseren – niet om je bang te maken, maar omdat er iets aan te doen is.
- Bloedsuiker en diabetes type 2. Het risico is verhoogd, ook bij een normaal gewicht. Laat je bloedsuikerstatus bij de diagnose controleren en daarna periodiek.
- Hart- en vaatgezondheid. Bij PCOS komen een hoge bloeddruk en een ongunstig cholesterolprofiel vaker voor. Bloeddruk en cholesterol horen daarom bij de periodieke controle.
- Zwangerschap. Het risico op zwangerschapsdiabetes, zwangerschapsvergiftiging en een miskraam is verhoogd. Meld PCOS altijd bij je verloskundige of gynaecoloog, ook als je zwanger wordt zonder behandeling.
- Het baarmoederslijmvlies. Blijft de menstruatie lang weg, dan wordt het slijmvlies niet regelmatig afgestoten. Op langere termijn verhoogt dat het risico op afwijkingen van het slijmvlies. Dat is een van de redenen dat artsen bij een langdurig uitblijvende menstruatie behandeling adviseren en niet afwachten.
Ook stemming hoort in deze lijst. Angst- en depressieklachten komen bij PCOS vaker voor dan gemiddeld, en de internationale richtlijn adviseert daar actief naar te vragen. Benoem het dus bij je huisarts; het is een klacht op zichzelf en geen bijproduct.
Wat kun je doen bij PCOS?
PCOS is niet te genezen, maar de klachten zijn goed te beïnvloeden. In alle internationale richtlijnen staat leefstijl op de eerste plaats, met medicatie als aanvulling. Per punt staat erbij hoe sterk de onderbouwing is.
Voeding
Goed onderbouwd als geheel, geen dieet dat eruit springt. Uit het onderzoek komt geen enkel voedingspatroon als de winnaar naar voren. Wat wel telt is de kwaliteit van het geheel: veel groente, fruit, volkoren graanproducten en peulvruchten, voldoende eiwit, gezonde vetten en weinig geraffineerde koolhydraten en sterk bewerkte producten. Vezels en eiwit maken maaltijden verzadigender, wat helpt bij een stabiel gewicht.
Volg geen crashdieet: dat werkt op langere termijn tegen je. Een diëtist kan je voedingspatroon op jouw situatie afstemmen, en dat is bij PCOS vaak de moeite waard. Zoek je uitleg over hoe snel verschillende koolhydraatbronnen je bloedsuiker verhogen, dan staat dat met tabellen en voorbeelden op de pagina over de glycemische index.
Gewicht
Goed onderbouwd bij overgewicht. Vijf tot tien procent gewichtsverlies verbetert bij overgewicht de insulinegevoeligheid, verlaagt androgenen en maakt de cyclus regelmatiger. Dat is een van de best onderbouwde interventies bij PCOS. Heb je geen overgewicht, dan is afvallen niet het aangrijpingspunt en richt je je op de andere punten.
Beweging
Goed onderbouwd, ook zonder gewichtsverlies. Regelmatig bewegen verbetert de insulinegevoeligheid, ook als je gewicht gelijk blijft. Richt op minstens 150 minuten matig intensieve beweging per week, met twee keer krachttraining erbij. Spierweefsel neemt glucose op en dat helpt precies waar het bij PCOS nodig is.
Slaap en stress
Aannemelijk, minder hard onderbouwd. Slaaptekort verlaagt de insulinegevoeligheid en versterkt de behoefte aan zoet. Slaapapneu komt bij PCOS vaker voor en is een reden om snurken en vermoeidheid bij je arts te melden. Voor stressvermindering geldt: het helpt bij hoe je je voelt, maar een effect op je hormoonwaarden zelf is niet aangetoond.
Medische behandeling
Goed onderbouwd, via je arts. Voor een onregelmatige cyclus en voor huid- en haarklachten is de combinatiepil de eerste keus; die beschermt tegelijk het baarmoederslijmvlies. Bij metabole klachten kan metformine worden ingezet. Bij een kinderwens is letrozol in de internationale richtlijn de eerste keus voor het op gang brengen van de eisprong. Welke behandeling bij jou past, bepaalt je huisarts of gynaecoloog.
Supplementen
Hier is de onderbouwing zwak – en dat mag je van ons weten. Inositol wordt bij PCOS veel aangeboden. De internationale richtlijn van 2023 beschouwt inositol in elke vorm op dit moment als experimenteel: er is te weinig bewijs om het aan te bevelen. Voor omega 3, vitamine D en zink geldt hetzelfde beeld: aannemelijke mechanismen, wisselende studies, geen aanbeveling in de richtlijn. Supplementen zijn zinvol bij een aangetoond tekort, en dat is iets anders dan een behandeling voor PCOS.
Gebruik je medicijnen, of ben je zwanger of geef je borstvoeding, overleg dan altijd met je arts of apotheker voordat je supplementen gaat gebruiken.
Wanneer naar de dokter bij PCOS-symptomen?
Alleen een arts kan PCOS vaststellen, met lichamelijk onderzoek, bloedonderzoek en vaak een inwendige echo. Vroeg vaststellen helpt om klachten en risico's op tijd aan te pakken. Neem contact op bij een van deze signalen.
- Je menstruatie is structureel onregelmatig of blijft drie maanden of langer weg
- Overmatige haargroei in het gezicht of op de romp, of dunner wordend hoofdhaar
- Acne die niet verbetert met gewone huidverzorging
- Het lukt na een jaar niet om zwanger te worden, of je had twee of meer miskramen
- Snelle gewichtstoename, veel dorst of vaak plassen
- Aanhoudende somberheid, angst of paniekklachten
Meer lezen over hormonen en bloedsuiker
Veelgestelde vragen over PCOS
Wat is PCOS precies?⌄
PCOS is een hormonale aandoening waarbij de eisprong regelmatig of structureel uitblijft, de mannelijke hormonen vaak verhoogd zijn en er meerdere onrijpe follikels in de eierstokken zitten. Bij een groot deel speelt ook insulineresistentie mee. De naam is misleidend: het gaat niet om echte cysten.
Hoe vaak komt PCOS voor?⌄
Ongeveer 10 tot 13 procent van de vrouwen in de vruchtbare leeftijd heeft PCOS. Wereldwijd gaat het om meer dan 170 miljoen mensen. Bij een groot deel is de diagnose nooit gesteld, doordat de klachten los van elkaar worden behandeld.
Wat zijn de meest voorkomende PCOS-symptomen?⌄
Een onregelmatige of uitblijvende menstruatie, acne op de kin en kaaklijn, overmatige haargroei in het gezicht of op de romp, dunner wordend hoofdhaar, gewichtstoename rond de taille, vermoeidheid en moeite met zwanger worden. Niet iedereen heeft alle klachten en de ernst verschilt sterk.
Hoe wordt PCOS vastgesteld?⌄
Met de Rotterdam-criteria: twee van de drie kenmerken zijn nodig – een onregelmatige of uitblijvende eisprong, verhoogde androgenen in bloed of aan de klachten, en meerdere follikels op de echo of een verhoogd AMH. Daarbij moeten andere oorzaken zijn uitgesloten, waaronder een schildklieraandoening en een verhoogd prolactine.
Bestaat er een test die PCOS kan aantonen?⌄
Nee. Er is geen enkele bloedtest die PCOS vaststelt of uitsluit. Bloedonderzoek laat zien hoe je hormonen ervoor staan en helpt andere oorzaken uit te sluiten; de diagnose stelt een arts op het hele beeld, meestal met een echo erbij. Een uitslag van een zelftest is dus informatie om mee naar de huisarts te gaan.
Kun je PCOS hebben zonder overgewicht?⌄
Ja. PCOS komt ook voor bij vrouwen met een normaal gewicht, en insulineresistentie komt in beide groepen voor. Overgewicht is dus geen voorwaarde en ook geen oorzaak; het versterkt wel de klachten. Bij een normaal gewicht ligt het aangrijpingspunt bij beweging, voeding en behandeling, niet bij afvallen.
Wat is de rol van insulineresistentie?⌄
Bij een groot deel van de vrouwen met PCOS reageren de cellen minder goed op insuline. Het lichaam maakt dan meer insuline aan, en dat zet de eierstokken aan tot meer androgeenproductie en verlaagt SHBG, het eiwit dat testosteron bindt. Er is daardoor meer vrij testosteron. Zo versterken insulineresistentie en hyperandrogenisme elkaar. Lees verder op insulineresistentie.
Kun je met PCOS zwanger worden?⌄
Ja, ook zonder behandeling. Zonder regelmatige eisprong is de kans per maand wel kleiner. PCOS is een van de meest voorkomende én beter behandelbare oorzaken van verminderde vruchtbaarheid: leefstijl helpt, en bij een kinderwens is letrozol in de internationale richtlijn de eerste keus om de eisprong op gang te brengen. Meld PCOS bij je verloskundige of gynaecoloog, ook bij een spontane zwangerschap.
Helpen supplementen zoals inositol bij PCOS?⌄
De internationale richtlijn van 2023 beschouwt inositol in elke vorm op dit moment als experimenteel: er is te weinig bewijs om het aan te bevelen. Voor omega 3, vitamine D en zink is het beeld vergelijkbaar. Supplementen zijn zinvol bij een aangetoond tekort, en dat is iets anders dan een behandeling voor PCOS.
Waarom heet PCOS nu PMOS?⌄
Na een internationaal consensusproces is in 2026 besloten de naam te veranderen naar polyendocrien metabool ovariumsyndroom (PMOS), gepubliceerd in The Lancet. De oude naam beschrijft de aandoening slecht: er zijn meestal geen cysten en het is geen puur gynaecologisch probleem. In Nederland en België wordt in de praktijk voorlopig nog PCOS gebruikt, en de diagnostische criteria blijven gelijk.
De informatie op deze pagina is algemeen van aard en vervangt geen medisch advies. Testuitslagen van Mijnlabtest zijn informatief; alleen een arts kan de diagnose PCOS stellen en een behandeling voorschrijven.
Staat je vraag er niet bij?
Onze klantenservice helpt je met vragen over de test, de afname of je uitslag. We denken graag mee over welke test bij je vraag past en over het moment in je cyclus waarop je het beste meet.
Weten hoe je hormonen ervoor staan bij PCOS-klachten
De PCOS test meet vijf hormonen: FSH, LH, oestrogeen, progesteron en testosteron. Thuis afgenomen met een vingerprik, uitslag binnen vier werkdagen, met een rapport dat elke waarde uitlegt. Wil je AMH en prolactine erbij, dan is de uitgebreide variant er ook. Een test stelt geen diagnose, maar geeft je iets concreets om mee naar de huisarts te gaan.
Betrouwbare bronnen over PCOS
- Teede HJ, et al. (2023). Recommendations From the 2023 International Evidence-based Guideline for the Assessment and Management of Polycystic Ovary Syndrome. Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 108(10), 2447–2469. De actuele internationale richtlijn. Basis voor de prevalentie, de diagnostische criteria inclusief AMH, het uitsluiten van andere oorzaken, de metabole controle, het leefstijladvies en het standpunt over inositol. Laatst geraadpleegd op: 4 september 2026. Lees meer
- Federatie Medisch Specialisten. Adaptatietraject internationale richtlijn PCOS. Richtlijnendatabase. De Nederlandse adaptatie van de internationale richtlijn, met de criteria en het beleid zoals die hier worden gebruikt. Laatst geraadpleegd op: 4 september 2026. Lees meer
- Polyendocrine metabolic ovarian syndrome, the new name for polycystic ovary syndrome: a multistep global consensus process (2026). The Lancet. Het consensusartikel waarin de nieuwe naam PMOS en de onderbouwing daarvan zijn vastgelegd. Laatst geraadpleegd op: 4 september 2026. Lees meer
- Thuisarts.nl (Nederlands Huisartsen Genootschap). Polycysteus-ovarium-syndroom (PCOS). Patiënteninformatie van Nederlandse huisartsen over klachten, onderzoek, behandeling en zwanger worden bij PCOS. Laatst geraadpleegd op: 4 september 2026. Lees meer
Bekijk alle bronnen⌄
- Rotterdam ESHRE/ASRM-Sponsored PCOS Consensus Workshop Group (2004). Revised 2003 consensus on diagnostic criteria and long-term health risks related to polycystic ovary syndrome (PCOS). Human Reproduction, 19(1), 41–47. De oorspronkelijke Rotterdam-criteria. Lees meer
- Williams T, et al. (2023). Polycystic Ovary Syndrome: Common Questions and Answers. American Family Physician, 107(3), 264–272. Praktisch overzicht van diagnostiek en behandeling in de eerste lijn. Lees meer
- Moran LJ, et al. (2010). Impaired glucose tolerance, type 2 diabetes and metabolic syndrome in polycystic ovary syndrome: a systematic review and meta-analysis. Human Reproduction Update, 16(4), 347–363. Onderbouwing van het verhoogde risico op verstoorde glucosetolerantie en diabetes type 2. Lees meer
- Wartena R, et al. (2023). Polycystic ovary syndrome and recurrent pregnancy loss, a review of literature. Frontiers in Endocrinology, 14, 1183060. Onderbouwing van het verhoogde risico op herhaalde miskraam. Lees meer
- Legro RS, et al. (2013). Diagnosis and treatment of polycystic ovary syndrome: an Endocrine Society clinical practice guideline. Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 98(12), 4565–4592. Richtlijn van de Endocrine Society; achtergrond bij diagnostiek en behandeling. Lees meer
- Michalakis K, et al. (2013). The complex interaction between obesity, metabolic syndrome and reproductive axis: a narrative review. Metabolism, 62(4), 457–478. Achtergrond bij de samenhang tussen gewicht, stofwisseling en de hormonale as. Lees meer
- Kazemi M, et al. (2021). Effects of Dietary Glycemic Index and Glycemic Load on Cardiometabolic and Reproductive Profiles in Women with Polycystic Ovary Syndrome. Advances in Nutrition, 12(1), 161–178. Systematische review en meta-analyse over voeding met een lage glycemische index of lading bij PCOS. Lees meer
- Barrea L, et al. (2018). Source and amount of carbohydrate in the diet and inflammation in women with polycystic ovary syndrome. Nutrition Research Reviews. Achtergrond bij de rol van koolhydraatkwaliteit en ontstekingsactiviteit bij PCOS. Lees meer
- Nederlands Huisartsen Genootschap. NHG-Standaard Amenorroe (M58). Nederlandse huisartsenrichtlijn over een uitblijvende menstruatie en het onderzoek daarnaar. Laatst geraadpleegd op: 4 september 2026. Lees meer
- Nederlands Huisartsen Genootschap. NHG-Standaard Subfertiliteit (M25). Nederlandse huisartsenrichtlijn over verminderde vruchtbaarheid en het traject bij een uitblijvende zwangerschap. Laatst geraadpleegd op: 4 september 2026. Lees meer