Vermoeidheidsklachten

Hoe kun je vermoeidheidsklachten herkennen? Hieronder volgt een lijst van symptomen die vaak voorkomen bij vermoeidheid.

• Weinig energie hebben: voortdurend gevoel van uitputting of gebrek aan kracht om aan de slag te gaan met wat je gepland hebt.
• Slechte concentratie hebben: moeite met focussen op taken of snel afgeleid zijn.
• Vermoeidheid en hoofdpijn: hoofdpijn of migraine kan samen met vermoeidheid voorkomen. Welke klacht de andere veroorzaakt, is niet altijd te zeggen.
• Prikkelbaar zijn of je gestrest voelen: snel geïrriteerd of gefrustreerd raken door kleine dingen.
• Geen initiatief meer nemen: verminderde motivatie om aan activiteiten te beginnen of je blijft taken uitstellen.
• Somberheid: aanhoudende gevoelens van verdriet, hopeloosheid of neerslachtigheid, misschien zelfs depressie.
• Moe zijn en toch niet kunnen slapen: gevoelens van vermoeidheid hebben, maar moeite hebben met in slaap vallen of doorslapen. Moeite met inslapen kan veroorzaakt worden doordat je heel actief bent in je hoofd.
• Heel veel koffie of suiker nodig hebben om te kunnen werken: afhankelijk zijn van stimulerende middelen om de dag door te komen.
• Sporten gaat niet meer: verlies van interesse of energie om fysiek actief te zijn, zelfs bij activiteiten die voorheen plezierig waren.

Hiernaast gaan maag- en darmklachten ook vaak samen met vermoeidheid. Denk aan de volgende combinaties die vaak voorkomen:

• Darmklachten en vermoeidheid: vermoeidheid gaat regelmatig samen met darmklachten, zoals een opgeblazen gevoel, constipatie (verstopping) of wisselende stoelgang. Dat ze samen voorkomen, betekent niet dat het een het ander veroorzaakt.
• Vermoeidheid en misselijkheid: een gevoel van uitputting kan samengaan met misselijkheid, wat het moeilijk maakt om dagelijkse activiteiten uit te voeren.
• Langdurige diarree en vermoeidheid: bij aanhoudende diarree kan het lichaam veel vocht verliezen, en bij langdurige klachten kunnen ook tekorten aan voedingsstoffen ontstaan. Dat kan bijdragen aan een moe gevoel.
• Maagontsteking en vermoeidheid: bij een maagontsteking staan maagpijn en indigestie op de voorgrond; sommige mensen voelen zich daarbij ook moe. Indigestie is een ongemakkelijk gevoel in de bovenbuik, vaak gekenmerkt door een vol gevoel, een opgeblazen gevoel, brandend maagzuur of misselijkheid. Lees hier meer over op de pagina over maagklachten.
• Maagbacterie en vermoeidheid: een infectie met Helicobacter pylori geeft vooral maagklachten; sommige mensen voelen zich daarbij ook moe.
• Winderigheid, rommelende darmen en vermoeidheid: deze klachten kunnen naast elkaar voorkomen. Winderigheid of rommelende darmen zijn op zichzelf gewone verschijnselen en betekenen niet dat je voedingsstoffen slechter opneemt. Lees hier meer over de oorzaken van winderigheid en rommelende darmen.
• Diarree door stress en vermoeidheid: stress kan zowel de stoelgang als het gevoel van vermoeidheid beïnvloeden, waardoor beide klachten in dezelfde periode kunnen opspelen.
• Vermoeidheid en buikpijn: langdurige vermoeidheid en aanhoudende buikpijn kunnen samen voorkomen. Houden ze aan, laat het dan door je huisarts beoordelen.

Deze symptomen kunnen individueel of in combinatie voorkomen, en het is belangrijk om medisch advies in te winnen als je regelmatig last hebt van deze klachten, om de onderliggende oorzaken te identificeren en een passende behandeling te krijgen. Neem contact op met je huisarts voor het stellen van de juiste diagnose.

Je cortisol laten meten, wat zegt dat over vermoeidheidsklachten?

Cortisol staat bekend als het “stresshormoon”: het is betrokken bij de stressrespons en zorgt in stressvolle situaties voor meer beschikbare energie. Cortisol volgt daarnaast een dag-nachtritme, met normaal gesproken de hoogste waarden in de ochtend. Een cortisolmeting geeft de waarde weer op het moment en op de manier van afname — het is dus een momentopname en geen maat voor hoeveel stress je in het algemeen ervaart. Een afwijkende cortisolwaarde kan verschillende verklaringen hebben, van het tijdstip van afname en medicijngebruik tot een medische aandoening. Een cortisol test laat zien waar jouw waarde ligt; die uitslag moet altijd samen met je klachten en situatie worden bekeken, het liefst met een arts of andere gezondheidsprofessional.

Onderzoek en testen bij vermoeidheid

Zoals je hierboven hebt kunnen lezen zijn er heel veel verschillende oorzaken van vermoeidheidsklachten. Het kan daarom best een zoektocht zijn om te achterhalen wat er bij jou meespeelt. Met een bloedtest kun je een aantal van die factoren in kaart brengen: tekorten aan vitamines en mineralen, de schildklierwerking en het stresshormoon cortisol. Een bloedtest brengt daarmee een deel van het beeld in kaart, niet het hele beeld.

Vermoed jij dat je klachten misschien te maken hebben met een tekort aan voedingsstoffen, heb je regelmatig stress en ben je nog niet getest op schildklierproblemen? Dan bieden wij een check-up aan die de niveaus van vitamine B12 en D, ferritine, ijzer en het stresshormoon cortisol meet. Daarnaast wordt de schildklierfunctie gemeten via het schildklierstimulerend hormoon (TSH). Dat is een belangrijke indicator, omdat afwijkingen in de schildklierwerking kunnen bijdragen aan vermoeidheidsklachten.

Onze aanbevolen test

Vermoeidheid test

Deze bloedtest brengt in één vingerprik zes waarden in kaart die een rol kunnen spelen bij vermoeidheidsklachten. Zo krijg je aanknopingspunten om verder te kijken. De test stelt geen diagnose en zegt niet automatisch wat de oorzaak van je vermoeidheid is.

• Vingerprik
• Uitslag binnen 4 werkdagen
• Zonder afspraak of verwijzing

• IJzer & bloedaanmaak: ferritine en ijzer
• Vitamines: vitamine D (25-OH) en vitamine B12 (actief)
• Stress & schildklier: cortisol en schildklierfunctie (TSH)
• Uitgebreid rapport met uitleg per waarde en advies

€ 119,00 Bekijk deze test

Aanvullend onderzoek bij andere klachten

De vermoeidheid test meet ferritine, ijzer, vitamine D, actief vitamine B12, cortisol en TSH al. Speelt er daarnaast nog iets anders mee, dan kan aanvullend onderzoek passen.

Darmtest vertering

Passend wanneer vermoeidheid samengaat met darm- of spijsverteringsklachten. Deze test geeft inzicht in hoe goed je vetten, koolhydraten (zetmelen) en vezels verteert, en in de kleur en consistentie van je ontlasting. Ontlastingsmonster, uitslag binnen 10 werkdagen.

€ 45,00 Bekijk

Bloedtest mineralen

Passend wanneer je breder naar mineralen wilt kijken. Deze test meet magnesium, calcium en natrium, naast ijzer en ferritine. De eerste drie zitten niet in de vermoeidheid test. Vingerprik, uitslag binnen zes werkdagen.

€ 59,00 Bekijk

Welke waarden zinvol zijn, hangt af van je klachten, leeftijd en medische situatie. Een normale uitslag sluit een lichamelijke oorzaak niet volledig uit, en een afwijkende waarde betekent niet automatisch dat die je klachten verklaart. Deze test is geen vervanging van onderzoek door je huisarts: de uitslagen zijn informatief en alleen een arts kan een diagnose stellen.

Wat kun je doen bij vermoeidheidsklachten?

Wat helpt bij vermoeidheid hangt af van wat er bij jou meespeelt. Slaap, voeding, beweging en stress zijn factoren waar je zelf iets aan kunt doen. Blijkt uit bloedonderzoek dat een waarde afwijkt, dan kun je daar samen met een gezondheidsprofessional gerichter mee aan de slag.

Bij de vermoeidheid test ontvang je een rapport met je gemeten bloedwaarden en uitleg per waarde. Wanneer een waarde afwijkt, kun je de uitslag gebruiken om samen met een gezondheidsprofessional te bekijken welke vervolgstappen passend zijn. Zijn je waarden goed, dan krijg je tips om ze zo te houden.

Aanvullende adviezen bij vermoeidheidsklachten

Daarnaast zijn er adviezen die kunnen helpen bij de aanpak van vermoeidheidsklachten. Hieronder vind je de belangrijkste:

• Supplementen bij een tekort aan vitamines of mineralen: supplementen zijn bij vermoeidheid niet standaard nodig. Blijkt uit onderzoek dat een bepaalde waarde laag is of is er een tekort vastgesteld, dan kan gerichte suppletie wel passend zijn. Komt er bijvoorbeeld uit de vermoeidheid test dat je een tekort hebt aan vitamine B12, dan kun je die voedingsstof aanvullen. Welk supplement en welke dosering bij jou passen, hangt af van de uitslag en je persoonlijke situatie; laat je daarover adviseren door een gezondheidsprofessional en laat de uitslag van het bloedonderzoek daarbij zien.
• Kies voor gezonde voeding: een voedzaam dieet voorziet je lichaam van essentiële voedingsstoffen die nodig zijn voor energieproductie en algehele vitaliteit. Kies voor een dieet met veel vezels, die zitten in groenten, fruit, peulvruchten en volle granen. Neem daarbij gezonde eiwitsoorten, zoals vette en magere vis, kipfilet, ei, tofu, noten, zaden en eventueel een beetje zuivel.
• Drink 1½ - 2 liter water per dag: goede hydratatie is essentieel voor het functioneren van je lichaam en kan helpen om vermoeidheid te verminderen. Drink voornamelijk water en (kruiden)thee zonder suiker en zoetstoffen. Beperk koffie tot maximaal twee stuks per dag en voeg liever geen suiker toe.
• Matig alcoholgebruik: het beperken van de alcoholconsumptie kan je slaapkwaliteit en energieniveau verbeteren. Het advies van het Voedingscentrum is om niet te drinken of in elk geval niet meer dan één glas per dag, ongeacht of je man of vrouw bent.
• Stop met roken: door te stoppen met roken verbetert de zuurstoftoevoer naar je lichaam en dit kan aanzienlijk je energieniveaus verhogen.
• Zorg voor regelmatige beweging: beweeg regelmatig in een hoeveelheid en intensiteit die past bij je gezondheid en belastbaarheid. Regelmatige fysieke activiteit stimuleert de bloedcirculatie en kan bijdragen aan meer energie, onder andere door de productie van endorfines. Endorfines zijn natuurlijke stoffen in het lichaam die pijn verminderen en een gevoel van welzijn of geluk bevorderen. Bij ernstige of langdurige vermoeidheid is het verstandig om de opbouw met een arts of fysiotherapeut te overleggen; te snel opbouwen kan klachten juist verergeren.
• Slaap voldoende en houd een regelmatig ritme: een goede nachtrust is belangrijk voor herstel van het lichaam. Hoeveel slaap iemand nodig heeft verschilt per persoon; voor de meeste volwassenen ligt dat tussen de zeven en negen uur. Vaste tijden om naar bed te gaan en op te staan helpen vaak meer dan een vast aantal uren najagen.
• Beperk de blootstelling aan stress: probeer waar mogelijk stressvolle situaties te vermijden of te beperken. Leer technieken om beter met onvermijdelijke stressoren om te gaan, bijvoorbeeld door te relativeren. Een therapeut of coach kan jou hiermee helpen.
• Kies voor ontspanningstechnieken of mindfulness: yoga, meditatie, diepe ademhalingsoefeningen en progressieve spierontspanning kunnen helpen om beter te ontspannen en stress te verminderen. Je kunt er ook voor kiezen om een mindfulness cursus te doen; Mindfulness Based Stress Reduction (MBSR) is een programma van acht weken dat door heel Nederland wordt aangeboden en waarnaar veel onderzoek is gedaan bij stress- en spanningsklachten. Ontspanning is een hulpmiddel bij stress en spanning en geen behandeling voor alle oorzaken van vermoeidheid.
• Zorg voor een goede planning op basis van je energieniveau: heb je weinig energie in de middag, plan dan moeilijke of intensieve taken op een ander moment in. Stel je hebt (relatief) veel energie in de ochtend, dan kun je de taken op dit moment doen en later in de middag wat aan beweging doen of taken doen die makkelijk gaan.

Meer lezen over vermoeidheid en mogelijke oorzaken