Libido verhogen

Een gezond libido begint bij ontspanning, hormoonbalans en leefstijl. Door aandacht te geven aan herstel, voeding en stressvermindering, kun je je natuurlijke energie en seksueel verlangen op een duurzame manier versterken, door je zenuwstelsel tot rust te brengen.

1. Verminder stress en ontspan met yoga, mindfulness en meditatie

Langdurige stress verhoogt het hormoon cortisol, wat de aanmaak van testosteron, oestrogeen en progesteron remt. Daardoor neemt vaak de zin in seks af en kun je je gespannen of vermoeid voelen. Door bewust te ontspannen, geef je je lichaam de kans om te herstellen en je libido te ondersteunen. Yoga, mindfulness en meditatie kunnen helpen om je libido te verhogen.

Onderzoek toont aan dat yoga een natuurlijke manier is om stress, angst en depressieve klachten te verminderen, je energieniveau en hormonale evenwicht te ondersteunen en de seksuele functie te verbeteren. Bij mannen helpt het om klachten zoals erectiestoornissen en voortijdige zaadlozing te verminderen. Bij vrouwen bevordert het ontspanning, doorbloeding en lichaamsbewustzijn, vooral bij vrouwen van middelbare leeftijd. Dit zijn allemaal factoren die bijdragen aan een hoger seksueel verlangen en tevredenheid (Cureus, 2024; Complementary Therapies in Clinical Practice, 2024).

Ook mindfulness en meditatie kunnen helpen om je libido te verhogen door beter te ontspannen en meer in contact te komen met je lichaam. Verschillende studies laten zien dat deze technieken zorgen voor meer seksuele tevredenheid, minder angst en een sterkere verbinding tussen lichamelijke en mentale opwinding (The Journal of Sexual Medicine, 2019).

Regelmatig ontspannen, bijvoorbeeld via yoga, meditatie of wandelen in de natuur, helpt je zenuwstelsel tot rust te brengen en ondersteunt de natuurlijke balans van je hormonen.

2. Zorg voor voldoende slaap om je libido te verhogen

Goede slaap is essentieel als jij je libido wilt verhogen. Tijdens de diepe slaap herstellen je hersenen en je lichaam en wordt het hormoon testosteron aangemaakt. Een slechte of korte nachtrust verstoort de natuurlijke hormoonproductie. Een studie (JAMA, 2015) toont aan dat jonge mannen die vijf nachten slechts vijf uur per nacht slapen, een daling van 10–15% in testosteronspiegel ervaren. Dat effect vertaalt zich vaak in minder zin in seks, vermoeidheid en prikkelbaarheid.

Probeer 7 tot 9 uur te slapen per nacht, slaap in een koele, donkere kamer (16–19 °C) en houd vaste slaap- en ontwaaktijden aan. Een goed slaapritme ondersteunt niet alleen je hormonen, maar ook je stemming en energie overdag. Lees meer over het verband tussen hormonen, slaap en libido op onze pagina over het slaapritme.

3. Eet voeding rijk aan gezonde vetten, vitamines en mineralen

Gezonde vetten en micronutriënten vormen de basis voor een gezonde hormoonbalans. Vetten en cholesterol zijn de bouwstenen van geslachtshormonen zoals testosteron, oestrogeen en progesteron. Wanneer je te weinig gezonde vetten eet, kan je lichaam minder hormonen aanmaken.

Goede bronnen zijn zalm, eieren, avocado, olijfolie, noten en zaden. Daarnaast spelen bepaalde vitamines en mineralen een directe rol in de aanmaak en regulatie van hormonen:

• Vitamine D verhoogt het testosteronniveau bij mannen met een tekort (Pilz et al., 2011; Książek et al., 2021).
• Zink ondersteunt de productie van testosteron en spermakwaliteit (Wong et al., 2002).
• Magnesium bevordert de omzetting van cholesterol naar geslachtshormonen en helpt bij ontspanning (Cinar et al., 2011).

Een voedingspatroon met voldoende gezonde vetten, mineralen en vitamines ondersteunt niet alleen je libido, maar ook je energie, stemming en algehele hormonale balans. Lees meer over hoe jij je testosteron natuurlijk verhogen met voeding en leefstijl, inclusief praktische tips en een voorbeelddagmenu.

4. Beweeg regelmatig: vooral krachttraining en HITT-training helpen

Lichaamsbeweging is één van de meest effectieve manieren om je libido en hormoonbalans te verbeteren. Regelmatige training stimuleert de doorbloeding, verhoogt de aanmaak van testosteron en verlaagt stresshormonen zoals cortisol.

Vooral krachttraining en intervaltraining (HIIT) hebben een bewezen positief effect. Onderzoek toont aan dat weerstandstraining de testosteronproductie stimuleert, spierkracht vergroot en de algehele vitaliteit verhoogt (Izquierdo et al., 2001; Kraemer & Ratamess, 2010). Ook korte, intensieve workouts (HIIT) zorgen tijdelijk voor een toename van testosteron en een daling van cortisol, wat het libido indirect ondersteunt (Dote-Montero et al., 2021; Cofré-Bolados et al., 2019).

Daarnaast blijkt uit een grote studie dat zelfs regelmatig wandelen in stevig tempo de kans op erectiestoornissen verlaagt en de doorbloeding van de geslachtsorganen verbetert (Fang et al., 2025, The Journal of Sexual Medicine).

Beweging heeft trouwens niet alleen lichamelijke voordelen, maar helpt ook mentaal: het vermindert spanning, verhoogt zelfvertrouwen en verbetert je stemming. Dit zijn allemaal factoren die bijdragen aan een gezond libido. Lees meer over beweging, testosteron en hormonen op onze pagina hoe natuurlijk testosteron verhogen met voeding en leefstijl.

5. Gebruik ondersteunende kruiden om je libido en testosteron te verhogen

Bepaalde kruiden kunnen het libido en energieniveau op natuurlijke wijze stimuleren, met name door hormonen zoals testosteron te verhogen.

• Ashwagandha: vermindert stress en verbetert het testosteronniveau bij mannen, waardoor het libido hoger wordt (Smith, et al, 2021). Bij vrouwen in de overgang werd het oestrogeengehalte verhoogd na het gebruik van ashwagandha en werden de overgangsklachten aanzienlijk minder (Gopal, et al, 2021).
• Maca: kan de seksuele energie en stemming ondersteunen. Uit onderzoek van Gonzales et al. (2002) blijkt dat het seksueel verlangen bij mannen toenam na acht weken gebruik, terwijl de testosteron- en oestrogeenspiegels gelijk bleven. Dit suggereert dat maca het libido positief beïnvloedt zonder direct de hormoonspiegels te veranderen.
• Panax ginseng: kan het libido, de energie en de hormonale balans ondersteunen. De actieve stoffen, ginsenosides, stimuleren processen die betrokken zijn bij de aanmaak van geslachtshormonen zoals testosteron. Uit onderzoek van Mai, et al (2022) en Kim, at al (2028) blijkt dat ginseng de testosteronspiegel en spermakwaliteit kan verbeteren en mogelijk ook klachten bij prostaatvergroting vermindert.

Wil je meer weten over welke kruiden kunnen helpen om je libido en hormonen zoals testosteron te verhogen? Lees dan ook onze pagina testosteron verhogen met kruiden en supplementen.

Belangrijk om te weten

De effecten van kruiden en supplementen op testosteron zijn niet bij iedereen hetzelfde. Ze hangen onder andere af van je basale testosteronwaarden – dat is het niveau van testosteron dat je lichaam standaard aanmaakt zonder extra invloeden – en van je algemene gezondheid en de kwaliteit van het supplement. Niet alle gezondheidsclaims over deze kruiden zijn bewezen of goedgekeurd.

Let op: de gezondheidsclaims die wel wetenschappelijk onderbouwd zijn, moeten nog worden goedgekeurd door de Europese Commissie. Supplementen met deze kruiden mogen daarom niet zomaar als ‘testosteronverhogend’ verkocht worden, tenzij er duidelijke disclaimers bij staan.

Gebruik je medicijnen, ben je zwanger of heb je een ziekte of aandoening? Overleg dan altijd met een arts of specialist. Ook bij langdurig gebruik of als je verschillende kruiden wilt combineren is het verstandig om eerst advies in te winnen.

6. Beperk alcohol

Onderzoek toont aan dat alcohol een directe invloed heeft op je hormonale systeem en je testosteronproductie kan onderdrukken (Rachdaoui, at al, 2013). Het remt de productie van testosteron in de teelballen en verstoort de aanmaak van LH en FSH, hormonen die nodig zijn voor een gezonde geslachtshormoonbalans. Ook de spermakwaliteit kan afnemen. Drink dus alcohol met mate, zeker bij stress, vermoeidheid of een laag libido.

Wanneer wordt alcohol teveel?

• Dagelijks drinken
• Meer dan 1–2 glazen per dag
• Binge drinking (4+ glazen in korte tijd)

7. Verminder cafeïne (koffie, zwarte thee, energiedrank en cola)

Cafeïne (theïne in thee is hetzelfde molecuul) stimuleert tijdelijk het stresshormoon cortisol, waardoor de aanmaak van testosteron, oestrogeen en progesteron kan worden geremd. Te veel cafeïne verstoort daarnaast de slaap en slaap is essentieel voor een gezonde hormoonproductie en een stabiel libido.

Onderzoek laat zien dat cafeïne gedurende de dag een duidelijke stijging in cortisol veroorzaakt, vooral bij mensen die regelmatig of in hogere hoeveelheden cafeïne gebruiken (Lovallo et al., 2005). Een recente studie bevestigt bovendien dat koffie, thee en andere cafeïnehoudende dranken een meetbare cortisolrespons oproepen (Sabt et al., 2025). Beperk cafeïne vooral bij slaapproblemen, stress of een laag libido.

Wanneer wordt cafeïne teveel?

• Koffie: vanaf ± 2–3 koppen per dag
  (± 80–100 mg cafeïne per kop)
• Zwarte thee: vanaf 4–5 koppen per dag
  (± 40–50 mg cafeïne per kop)
• Energiedranken: vanaf 1 blikje per dag
  (± 80 mg cafeïne per blikje van 250 ml, vergelijkbaar met 1 kop koffie)
• Cola: milder, maar meer dan 2 glazen per dag telt mee
  (± 20–25 mg cafeïne per glas van 200 ml)

De gevoeligheid voor cafeïne verschilt per persoon; bij stress, slaapproblemen of hormonale klachten kunnen lagere hoeveelheden al effect hebben.

8. Vermijd nicotine (roken en vapen)

Nicotine, zowel uit sigaretten, vapes, nicotinezakjes of e-sigaretten, verhoogt direct het stresshormoon cortisol, dat de aanmaak van testosteron, oestrogeen en progesteron kan onderdrukken. Het vernauwt bovendien de bloedvaten, waardoor de doorbloeding in het bekkengebied afneemt en erectie- of opwindingsproblemen kunnen ontstaan.

Zo laat onderzoek zien dat nicotine, ongeacht de vorm, de cortisolspiegel verhoogt en het stress-systeem activeert (Steptoe, et al., 2006). Er wordt ook aangetoond dat nicotine de seksuele doorbloeding en functie negatief beïnvloedt, wat het risico op erectie- of libidoproblemen vergroot. Wil je je libido verbeteren? Beperk of stop dan met roken en vapen, zeker bij stress, vermoeidheid of hormonale klachten.

Libido verhogen bij vrouwen

Bij vrouwen hangt libido vaak samen met hormonale schommelingen en met de mate waarin het zenuwstelsel kan ontspannen. Oestrogeen en progesteron beïnvloeden doorbloeding, gevoeligheid en stemming, en veranderen gedurende de cyclus. Rond de eisprong stijgt het oestrogeen, wat bij veel vrouwen samengaat met meer energie en vaker ook meer seksueel verlangen. In de tweede helft van de cyclus neemt progesteron toe, wat juist meer behoefte aan rust en herstel kan geven (Stern & Casto, 2024). Ook androgene hormonen zoals testosteron en DHEA spelen bij vrouwen een rol in het libido, energie en algemeen welbevinden (Smith & Batur, 2021).

Daarnaast kan stress het verlangen remmen. Chronische stress verhoogt cortisol, wat de balans tussen stresshormonen en geslachtshormonen verstoort en de aanmaak van testosteron, oestrogeen en progesteron kan onderdrukken (Slavich & Sacher, 2019). Daarom is stressvermindering één van de belangrijkste pijlers bij het verhogen van het libido bij vrouwen. Hierdoor kun je je minder ontspannen voelen en minder “seksueel afgestemd”, zelfs als je in je hoofd wel zin zou willen hebben.

Wat kan helpen om je libido als vrouw te verhogen?

• Stress en overbelasting verminderen: omdat verhoogde cortisolwaarden de hormonale balans en seksuele respons kunnen remmen (Slavich & Sacher, 2019).
• Slaap en herstel prioriteren: omdat de hormonale regulering (o.a. rond cyclus en stress) gevoelig is voor slaaptekort en uitputting.
• Communicatie en emotionele verbinding versterken: omdat verlangen bij veel vrouwen samenhangt met ontspanning, veiligheid en verbinding (NHG, 2023).
• Beweging voor doorbloeding en energieniveau: omdat doorbloeding en stemming belangrijk zijn voor seksuele respons.

Heb je klachten die passen bij een hormonale disbalans, zoals PMS, overgangsverschijnselen, cyclusklachten, vaginale droogheid of aanhoudende vermoeidheid? De NHG-Standaard Seksuele klachten (2023) geeft aan dat het meten van hormonen (zoals oestrogeen en progesteron) zinvol kan zijn bij aanhoudende klachten. Overweeg in dat geval bijvoorbeeld de oestrogeendominantie test of progesteron test.

Libido verhogen bij mannen

Bij mannen is testosteron nauw verbonden met libido, seksuele motivatie en vitaliteit. Vanaf ongeveer het 30e levensjaar daalt de testosteronproductie geleidelijk, gemiddeld met ongeveer 1% per jaar. Dat is een normale verandering, maar leefstijl en stress kunnen die daling versnellen. Bij aanhoudende stress stijgt cortisol, wat de hormonale aansturing kan ontregelen en de aanmaak van geslachtshormonen kan verminderen (Slavich & Sacher, 2019). Het ondersteunen van testosteron via slaap, beweging en stressverlaging is daarom een goede manier om het libido bij mannen te verhogen.

Een medische review beschrijft dat een laag libido bij mannen regelmatig samengaat met testosterontekort, hormonale verstoringen of psychische factoren. Daarnaast wordt benadrukt dat lage testosteronwaarden een belangrijke rol kunnen spelen bij verminderd seksueel verlangen. Behandeling is met name zinvol als deze lage waarden ook daadwerkelijk worden bevestigd (Clark et al., 2025). Ook blijkt uit onderzoek dat mannen met lage testosteronwaarden vaker last hebben van vermoeidheid, slaapproblemen en sombere gevoelens, wat het libido indirect verder kan beïnvloeden (Androgens: Clinical Research & Therapeutics, 2022).

Wat kan helpen om je libido als man te verhogen?

• Krachttraining en intervaltraining: ondersteunen spiermassa en kunnen de testosteronrespons (de natuurlijke aanmaak en stijging van testosteron door intensieve inspanning) en vitaliteit positief beïnvloeden.
• Slaap verbeteren: omdat hormonale productie en herstel sterk afhankelijk zijn van slaapkwaliteit.
• Stress verminderen: omdat langdurig verhoogd cortisol de hormonale balans kan verstoren (Slavich & Sacher, 2019).
• Gezonde voeding met voldoende eiwitten, vetten en zink: als bouwstoffen voor hormoonbalans en energie.

Heb je langdurig minder zin in seks of klachten zoals minder energie, spierafname of erectieproblemen? Dan kan het zinvol zijn om je testosteron te meten. De testosteron totaal test is vaak een eerste stap. Heb je klachten en is de totaalwaarde normaal? Dan kan het zinvol zijn om ook vrij testosteron mee te meten (zoals op de pagina over testosterontekort bij mannen verder wordt uitgelegd).

Libido verhogen tijdens de overgang

Tijdens de overgang verandert de hormoonhuishouding sterk. Oestrogeen en progesteron nemen af, wat invloed heeft op stemming, slaap, doorbloeding en gevoeligheid. In deze fase kunnen klachten zoals vermoeidheid, slaapproblemen, stemmingswisselingen en vaginale droogheid ontstaan, die allemaal het seksuele verlangen kunnen verlagen (Stern & Casto, 2024). Vaginale droogheid of gevoeligheid kan bovendien leiden tot pijn of spanning tijdens seks, waardoor het lichaam minder makkelijk kan ontspannen en opgewonden raakt (NHG, 2023). Veel natuurlijke strategieën om libido tijdens de overgang te verhogen, richten zich daarom op herstel, ontspanning en het ondersteunen van de hormoonbalans.

Ook testosteron kan bij vrouwen in (peri)menopauze dalen. Onderzoek laat zien dat testosterontherapie (toediening van lage doses testosteron onder medische begeleiding) bij (post)menopauzale vrouwen het seksuele verlangen, opwinding en orgasmevermogen kan verbeteren wanneer andere oorzaken zijn uitgesloten (North American Menopause Society, 2005). Dat betekent niet dat dit voor iedereen nodig is, maar het onderstreept wel dat testosteron ook bij vrouwen relevant kan zijn voor libido en seksuele respons.

Wat kan helpen om libido tijdens de overgang te verhogen?

• Glijmiddel gebruiken bij droogheid: om pijn en vermijding te voorkomen, wat ontspanning en opwinding ondersteunt (NHG, 2023).
• Regelmatige seksuele prikkeling of vrijen: om doorbloeding en conditie van het vaginale weefsel te ondersteunen.
• Bekkenbodemoefeningen: kunnen de doorbloeding in het bekkengebied ondersteunen en helpen bij lichaamsgevoel.
• Stress verminderen en slaap ondersteunen: omdat hormonale schommelingen en klachten vaak gevoeliger worden bij overbelasting (Slavich & Sacher, 2019).
• Open communicatie en tijd voor intimiteit: omdat ontspanning, verbinding en veiligheid een belangrijke rol spelen in seksuele respons (NHG, 2023).

Heb je naast libidoverlies ook klachten zoals langdurige vermoeidheid, somberheid of een duidelijk lager energieniveau? Dan kan het waardevol zijn om je hormonen te meten. Zeker vrij testosteron kan inzicht geven in het actieve deel, ook wanneer totaalwaarden minder duidelijk zijn.

Wanneer is testen zinvol?

Leefstijl en stress spelen bij libido bijna altijd mee. Maar als je klachten langdurig aanhouden (meer dan 6 maanden) of als je het gevoel hebt dat je lichaam “niet meer meewerkt”, kan testen helpen om gerichter te begrijpen wat er speelt. Denk aan:

• libidoverlies in combinatie met vermoeidheid of sombere stemming.
• klachten rond cyclus of overgang.
• signalen die passen bij schildklierproblemen.
• langdurige stressklachten (mogelijk verhoogd cortisol).
• vermoeden van lage (vrije) testosteronwaarden.

Hieronder vind je de aanbevolen testen.

Aanbevolen testen bij een laag libido

Een verlaagd libido kan veroorzaakt worden door een verstoring in je hormonen, tekorten aan vitamines of mineralen of een disbalans in je schildklierfunctie. Met onze testen kun je achterhalen waar de oorzaak ligt en zo gericht aan herstel werken.

Test je hormonen

Je hormonen beïnvloeden direct je libido, energie en algehele welzijn. Wanneer één hormoon uit balans raakt, heeft dat vaak invloed op de rest. Deze hormoontesten helpen je te ontdekken waar jouw hormonale evenwicht verstoord is en hoe je dit kunt herstellen.

Testosteron totaal test

• Aanbevolen bij: mannen en vrouwen met verminderde zin in seks, weinig energie, gewichtstoename of spierafname.
• Meet: de totale hoeveelheid testosteron in je bloed, inclusief het gebonden deel dat nog niet actief is. Een normale totaalwaarde sluit een tekort niet uit, want het vrije (actieve) deel kan alsnog te laag zijn. Daarom wordt aangeraden ook het vrije testosteron te meten.

Vrij testosteron speekseltest

• Aanbevolen bij: vermoeidheid, lusteloosheid, verminderde motivatie of een laag libido terwijl je totaalwaarde normaal is.
• Meet: het biologisch actieve testosteron dat direct invloed heeft op energie, spierkracht en seksueel verlangen. Deze test is vooral zinvol wanneer klachten blijven bestaan ondanks een normale totaalwaarde.

Oestrogeendominantie test

• Aanbevolen bij: vrouwen met PMS (premenstrueel syndroom), overgangsklachten of een onregelmatige cyclus.
• Meet: de verhouding tussen oestrogeen en progesteron, wat invloed kan hebben op stemming, energie en seksueel verlangen.

Progesteron test vrouw

• Aanbevolen bij: vermoeidheid, slaapproblemen en prikkelbaarheid.
• Meet: de hoeveelheid progesteron afzonderlijk en helpt vaststellen of er sprake is van een tekort, los van de oestrogeenspiegel.

DHEA test

• Aanbevolen bij: aanhoudende stress, burn-out, vermoeidheid of afgenomen vitaliteit.
• Meet: een voorloperhormoon van testosteron en oestrogeen dat samenhangt met energie en stressbestendigheid.

Cortisol test

• Aanbevolen bij: stress, slaapproblemen of moeite om te ontspannen.
• Meet: je cortisolniveau, het belangrijkste stresshormoon dat de aanmaak van geslachtshormonen zoals testosteron en oestrogeen kan onderdrukken.

Schildklierprofiel (TSH, FT3, FT4)

• Aanbevolen bij: vermoeidheid, koude handen of voeten, gewichtstoename of een tragere stofwisseling.
• Meet: de werking van de schildklier, die belangrijk is voor je energie, stofwisseling en hormonale balans.

Test op vitaminetekorten

Ook tekorten aan vitamines en mineralen kunnen zorgen voor vermoeidheid, prikkelbaarheid of een lager libido. Deze testen helpen om tekorten vroegtijdig op te sporen.

Vitamine D test

• Aanbevolen bij: vermoeidheid, somberheid of weinig zonlicht.
• Meet: de hoeveelheid vitamine D, essentieel voor een goede energie, je stemming en de aanmaak van geslachtshormonen.
• Extra risico op tekort bij: weinig blootstelling aan zonlicht, een donkere huid, bedekkende kleding of weinig buitentijd.

Zink test

• Aanbevolen bij: verminderde vruchtbaarheid, lage weerstand of een trage stofwisseling.
• Meet: je zinkniveau, belangrijk voor testosteronproductie en immuunfunctie.
• Extra risico op tekort bij: een eenzijdig voedingspatroon, vegetarische/veganistische voeding of darmproblemen.

Magnesiumtekort test

• Aanbevolen bij: spanning in je lichaam, slaapproblemen of vermoeidheid.
• Meet: het magnesiumgehalte dat nodig is voor ontspanning, slaap en hormonale balans.
• Extra risico op tekort bij: chronische stress, veel cafeïnegebruik, intensief sporten of weinig groene bladgroenten en noten.

IJzertekort test

• Aanbevolen bij: vermoeidheid, kortademigheid of concentratieproblemen.
• Meet: je ijzerwaarde is belangrijk voor zuurstoftransport en je energieniveau.
• Extra risico op tekort bij: hevige menstruatie, vegetarische/veganistische voeding, zwangerschap of eenzijdige voeding.

Liever een compleet beeld?

Wil je niet losse waarden testen, maar een compleet overzicht van je gezondheid? Kies dan voor één van onze uitgebreide pakketten:

• Bloedtest totaal profiel XL: deze complete test meet onder andere vitamine D, B12, ijzer, foliumzuur, schildklierwaarden, cholesterol en ontstekingswaarden. Dit is ideaal bij vermoeidheid of hormonale disbalans.
• Vermoeidheid test: deze test is gericht op veelvoorkomende oorzaken van vermoeidheid zoals B12, ijzer, schildklierfunctie en vitamine D.

Zelf je test samenstellen?

Met onze Pick & Mix-optie (Pick & Mix bloedtest) stel je zelf een test samen die helemaal aansluit bij jouw klachten en behoeften. Zo kun je bijvoorbeeld diverse markers toevoegen die jij graag wilt testen, bijvoorbeeld vitamine D, ijzer, omega 3 en het vrije testosteron.

Wanneer naar de huisarts

Een mild of tijdelijk laag libido kun je vaak zelf verbeteren met aanpassingen in voeding, leefstijl, stressmanagement en eventueel natuurlijke supplementen. Maar als de klachten langere tijd aanhouden — bijvoorbeeld vermoeidheid, lage energie, somberheid of blijvend minder zin in seks — is het verstandig om contact op te nemen met je huisarts.

Bij een vermoeden van een hormonale disbalans, overgangsklachten, schildklierproblemen of een te laag testosteron kan aanvullend onderzoek nodig zijn. De huisarts kan lichamelijk onderzoek doen of bloedonderzoek aanvragen om de oorzaak te achterhalen. Soms volgt een doorverwijzing naar een endocrinoloog (hormoonspecialist) of gynaecoloog voor verder onderzoek en behandeling.

Wanneer er geen duidelijke medische oorzaak wordt gevonden, maar je klachten blijven bestaan, kun je met een thuistest meer inzicht krijgen in je hormoonhuishouding. Testen zoals de testosteron totaal test, vrije testosteron test, cortisol test of DHEA test geven waardevolle informatie over je hormonale balans en helpen je beter begrijpen wat er in je lichaam speelt.

Bronnen – volledige lijst

1. NHG (2023). NHG-Standaard Seksuele klachten. Nederlands Huisartsen Genootschap. Nederlandse huisartsenrichtlijn over diagnostiek en behandeling van seksuele klachten bij mannen en vrouwen. Lees meer

2. The Endocrine Society (2022). Reproductive Hormones. Uitleg over de werking van de belangrijkste geslachtshormonen — oestrogeen, progesteron en testosteron — en hun rol in libido, vruchtbaarheid en hormonale balans. Lees meer

3. Nguyen V., Leonard A., Hsieh T-C. (2022). Testosterone and Sexual Desire: A Review of the Evidence. Androgens: Clinical Research and Therapeutics. Wetenschappelijke review over de relatie tussen testosteron, libido en seksuele functie bij mannen en vrouwen. Lees meer

4. RIVM (2023). Aanvullende cijfers seksuele gezondheid 2023. Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu. Lees meer

5. Rutgers (2023). Monitor Seksuele Gezondheid 2023. Rutgers, kenniscentrum seksualiteit. Lees meer

6. Bhat S., Pandey M.K. et al. (2024). A Scoping Review: Is Yoga an Effective Intervention for Erectile Dysfunction and Premature Ejaculation? Cureus. Lees meer

7. Rodrigues A.M.B.P. et al. (2024). Does yoga improve sexual function? A systematic review and meta-analysis of randomized clinical trials. Complement Ther Clin Pract. Lees meer

8. Clark, R., Newman, R., Silverberg, B., & Partin, M. (2025). Male Sexual Disorders: Infertility and Low Libido. FP Essent, 552, 7–12. Lees meer

9. Smith, T., & Batur, P. (2021). Prescribing testosterone and DHEA: The role of androgens in women. Cleveland Clinic Journal of Medicine, 88(1), 35–43. Lees meer

10. Stern, J., & Casto, K. (2024). Salivary testosterone across the menstrual cycle. Hormones and Behavior, 164, 105608. Lees meer

11. North American Menopause Society. (2005). The role of testosterone therapy in postmenopausal women: position statement. Menopause, 12(5), 496–511. Lees meer

12. Slavich, G. M., & Sacher, J. (2019). Stress, sex hormones, inflammation, and major depressive disorder. Psychopharmacology, 236(10), 3063–3079. Lees meer

13. Gabrielson, A. T., Sartor, R. A., & Hellstrom, W. J. G. (2019). The impact of thyroid disease on sexual dysfunction in men and women. Sexual Medicine Reviews, 7(1), 57–70. Lees meer

14. Jaderek I., Lew-Starowicz M. (2019). A Systematic Review on Mindfulness Meditation-Based Interventions for Sexual Dysfunctions. The Journal of Sexual Medicine, 16(10), 1581–1596. Lees meer

15. Leproult, R., & Van Cauter, E. (2015). Effect of 1 week of sleep restriction on testosterone levels in young healthy men. JAMA, 305(21), 2173–2174. Lees meer

16. Pilz, S., Frisch, S., Koertke, H., Dreier, J., Obermayer-Pietsch, B., Wehr, E., & Zittermann, A. (2011). Effect of vitamin D supplementation on testosterone levels in men. Hormone and Metabolic Research, 43(03), 223–225. Lees meer

17. Książek, A., Mędraś, M., Zagrodna, A., Słowińska-Lisowska, M., & Lwow, F. (2021). Correlative studies on vitamin D and total, free, bioavailable testosterone levels in young, healthy men. Scientific Reports, 11, Article 20198. Lees meer

18. Wong, W. Y., Merkus, H. M. W. M., Thomas, C. M. G., Menkveld, R., Zielhuis, G. A., & Steegers-Theunissen, R. P. M. (2002). Effects of folic acid and zinc sulfate on male factor subfertility: a double-blind, randomized, placebo-controlled trial. Fertility and Sterility, 77(3), 491–498. Lees meer

19. Cinar, V., Mogulkoc, R., Baltaci, A. K., & Polat, Y. (2011). Effects of magnesium supplementation on testosterone levels of athletes and sedentary subjects at rest and after exhaustion. Biological Trace Element Research, 140(1), 18–23. Lees meer

20. Izquierdo, M., Häkkinen, K., Ibañez, J., Garrués, M., Antón, A., Zúñiga, A., Larrión, J. L., & Gorostiaga, E. M. (2001). Effects of strength training on muscle power and serum hormones in middle-aged and older men. Journal of Applied Physiology, 90(4), 1497–1507. Lees meer

21. Kraemer, W. J., & Ratamess, N. A. (2010). Testosterone physiology in resistance exercise and training. Sports Medicine, 40(12), 1037–1053. Lees meer

22. Morton, R. W., Oikawa, S. Y., Wavell, C. G., Mazara, N., McGlory, C., Quadrilatero, J., Baechler, B. L., Baker, S. K., & Phillips, S. M. (2016). Neither load nor systemic hormones determine resistance training-mediated hypertrophy or strength gains in resistance-trained young men. Journal of Applied Physiology, 121(1), 129–138. Lees meer

23. Dote-Montero, M., Carneiro-Barrera, A., Martinez-Vizcaino, V., Ruiz, J. R., & Amaro-Gahete, F. J. (2021). Acute effect of HIIT on testosterone and cortisol levels in healthy individuals: A systematic review and meta-analysis. Scandinavian Journal of Medicine & Science in Sports, 31(9), 1722–1744. Lees meer

24. Cofré-Bolados, C., Reuquen-López, P., Herrera-Valenzuela, T., Orihuela-Diaz, P., Garcia-Hermoso, A., & Hackney, A. C. (2019). Testosterone and cortisol responses to HIIT and continuous aerobic exercise in active young men. Sustainability, 11(21), 6069. Lees meer

25. Fang Y. et al. (2025). Increased walking pace reduces the rate of erectile dysfunction: results from a multivariable Mendelian randomization study. The Journal of Sexual Medicine, 22(2), 298–306. Lees meer

26. Smith, S. J. et al. (2021). Examining the effects of herbs on testosterone concentrations in men: A systematic review. Advances in Nutrition, 12(3), 744–765. Lees meer

27. Gopal, S. et al. (2021). Effect of an ashwagandha (Withania somnifera) root extract on climacteric symptoms in women during perimenopause: A randomized, double-blind, placebo-controlled study. Journal of Obstetrics and Gynaecology Research, 47(12), 4414–4425. Lees meer

28. Gonzales, G. F. et al. (2002). Effect of Lepidium meyenii (Maca) on sexual desire and its absent relationship with serum testosterone levels in adult healthy men. Journal of Endocrinology, 176(1), 163–168. Lees meer

29. Mai, V. H. et al. (2022). Pakistan Journal of Biological Sciences, 25(7), 676–680. Lees meer

30. Kim, S. K. et al. (2018). Saudi Journal of Biological Sciences, 25(1), 66–70. Lees meer

31. Rachdaoui, N. et al. (2013). Effects of alcohol on the endocrine system. Endocrinology and Metabolism Clinics of North America, 42(3), 593–615. Lees meer

32. Lovallo, W. R. et al. (2005). Caffeine stimulation of cortisol secretion across the waking hours in relation to caffeine intake levels. Psychosomatic Medicine, 67(5), 734–739. Lees meer

33. Sabt, A. et al. (2025). Cortisol response to coffee, tea, and caffeinated drinks: A comparative review of studies. Endocrine Abstracts, 110, P151. Lees meer

34. Steptoe, A. et al. (2006). Smoking, cortisol and nicotine. International Journal of Psychophysiology, 60(2), 129-131. Lees meer