Testosterontekort bij vrouwen: symptomen en test
Vrouwen maken testosteron aan in de eierstokken en de bijnieren, in een fractie van de hoeveelheid bij mannen maar met een vergelijkbare rol in libido, energie, spiermassa en botopbouw. Op deze pagina lees je welke klachten erbij passen, waar een laag niveau vandaan kan komen, welke waarden je laat meten en waarom er bij vrouwen geen afkapwaarde bestaat waarmee je een tekort vaststelt.
Door: Janna KoopmanDiëtist met focus op darmgezondheid (13+ jaar)Eindredactie: Sam Bracke, content specialist & bewegingsdeskundige
- ISO 15189-geaccrediteerd laboratorium
- Geen verwijzing nodig
- Gratis retour
- 8,9/10 klantenbeoordeling
Wat is een testosterontekort bij vrouwen?
Bij vrouwen is dit een lastiger vraag dan bij mannen, en het is eerlijker om dat meteen te zeggen. Testosteron daalt bij vrouwen geleidelijk vanaf de jonge volwassenheid en verandert rond de overgang, en er zijn klachten die bij een laag niveau kunnen passen. Maar er bestaat geen afkapwaarde waaronder je van een testosterontekort bij vrouwen spreekt. Dat is niet een gat in onze kennis dat wij even opvullen: de internationale consensus stelt uitdrukkelijk dat een testosteronwaarde bij vrouwen niet gebruikt kan worden om een tekort vast te stellen.
Waarom dat zo is, heeft twee redenen. De concentraties zijn zo laag dat gangbare bepalingen er minder nauwkeurig in zijn. En de klachten die eraan worden toegeschreven, van weinig energie tot minder libido, passen bij zoveel andere dingen dat je ze niet aan één hormoon kunt toewijzen. Wat een meting dan wel doet: hij geeft je een gemeten waarde met het referentiegebied erbij, als onderdeel van een breder hormoonbeeld dat je met je arts bespreekt.
In het kort
- Er is geen afkapwaarde waarmee je bij vrouwen een testosterontekort vaststelt.
- Testosteron zegt bij vrouwen vooral iets in samenhang met oestrogeen, progesteron en SHBG.
- Het moment telt dubbel: testosteron is 's ochtends het hoogst en verandert met je cyclus.
- Een uitslag is een gegeven om te bespreken, geen diagnose.
| Waarde | Referentie bij vrouwen | Materiaal |
|---|---|---|
| Totaal testosteron | 0,29 tot 1,67 nmol/L | Bloed, vingerprik |
| Vrij testosteron | 15 tot 49 pg/ml | Speeksel |
| SHBG | Staat op je eigen uitslag | Bloed, vingerprik |
Referentiewaarden verschillen per laboratorium en per bepalingsmethode. Kijk voor jouw uitslag altijd naar het referentiegebied dat het laboratorium erbij vermeldt. Meer over het verschil tussen totaal, vrij en biologisch beschikbaar testosteron staat op de hoofdpagina over testosteron.
Symptomen die bij een laag testosteron kunnen passen
De klachten hieronder worden aan een laag testosteron toegeschreven, maar ze zijn niet specifiek. Ze passen ook bij de overgang, bij een schildklieraandoening, bij langdurige stress, bij slaaptekort, bij een ijzertekort en bij een depressie. Dat maakt ze niet onbelangrijk: het maakt alleen dat je ze niet aan één hormoon kunt ophangen zonder verder te kijken.
Elke klacht hieronder heeft dus andere verklaringen. Ze wijzen een richting aan, ze geven geen uitkomst. De beoordeling van je klachten samen met je uitslag hoort bij een arts.
Afgenomen libido
Minder zin in seks dan je van jezelf gewend bent, en minder opwinding. De meest genoemde klacht.
Minder energie
Sneller uitgeput raken en minder aankunnen, zonder dat je meer bent gaan doen dan voorheen.
Stemming en concentratie
Een vlakke stemming, minder veerkracht of moeite met scherp blijven. Overlapt met de overgang.
Minder spierkracht
Minder kracht en moeilijker spiermassa opbouwen, ondanks dat je hetzelfde blijft trainen.
Slechter slapen
Onrustig slapen of vaak wakker worden. Dit werkt twee kanten op en versterkt de andere klachten.
Huid, haar en botten
Dunner haar, een drogere huid en op lange termijn een lagere botdichtheid.
Merk je altijd iets van een laag testosteron? Nee, en dat geldt bij vrouwen nog sterker dan bij mannen. Veel vrouwen met een waarde onderaan het referentiegebied hebben geen enkele klacht, en veel vrouwen met precies deze klachten hebben een volstrekt normale waarde. Dat is de reden dat je bij vrouwen niet op het getal stuurt maar op het geheel: klachten, cyclus of overgang, de andere hormonen, en wat er verder in je leven speelt.
Waarom testosteron bij vrouwen laag kan zijn
Bij vrouwen komt een laag testosteron zelden alleen. Het hangt samen met de levensfase, met de andere geslachtshormonen en met dingen als slaap, stress en medicijngebruik. Deze zes komen het vaakst voor.
Leeftijd en de overgang
Testosteron daalt geleidelijk vanaf de jonge volwassenheid. Rond de overgang verandert de hele balans.
De pil en andere anticonceptie
De pil verhoogt SHBG, waardoor er minder vrij testosteron beschikbaar is bij hetzelfde totaal.
Langdurige stress of burn-out
Aanhoudende spanning werkt via cortisol op de aanmaak in de bijnieren en op je hele hormoonbalans.
Slaaptekort
Een groot deel van de hormoonaanmaak gebeurt tijdens de slaap. Structureel kort slapen werkt door.
Te weinig eten of overtraining
Langdurig te weinig energie binnenkrijgen of zeer zwaar trainen zonder herstel remt de aanmaak.
Na een medische ingreep
Verwijdering van de eierstokken of bepaalde behandelingen verlagen de aanmaak duidelijk en blijvend.
De pil verdient hier een aparte opmerking. Hormonale anticonceptie verhoogt SHBG, en SHBG bindt testosteron. Het gevolg is dat je totaal testosteron normaal kan lijken terwijl er minder vrij en bruikbaar overblijft. Gebruik je de pil en laat je testosteron meten, vraag dan SHBG erbij: zonder die waarde is je uitslag nauwelijks te plaatsen. Overweeg je te stoppen of te wisselen vanwege klachten, doe dat in overleg met je huisarts.
Testosteron laten meten als vrouw: waar let je op?
Meten kan, en het levert iets op, maar met een andere verwachting dan bij mannen. Je meet niet om een tekort vast te stellen, want daar bestaat geen afkapwaarde voor. Je meet om een gegeven in handen te hebben dat je samen met je andere hormonen en je klachten kunt bespreken. Vier dingen bepalen of die uitslag bruikbaar is.
- Het tijdstip van de dagTestosteron is in de vroege ochtend het hoogst en daalt daarna. Neem daarom in de ochtend af, en bij een vervolgmeting op een vergelijkbaar tijdstip.
- Het moment in je cyclusMenstrueer je nog, dan verandert je hormoonbeeld over de cyclus. Noteer op welke cyclusdag je afneemt, want zonder die informatie is de uitslag lastiger te lezen. Bij een vervolgmeting kies je dezelfde fase.
- SHBG erbijSHBG bepaalt hoeveel van je totaal testosteron bruikbaar is, en het wordt verhoogd door de pil en door een zwangerschap. Zonder SHBG kun je een totaalwaarde bij vrouwen niet goed plaatsen.
- De andere hormonenTestosteron staat bij vrouwen in een systeem met oestrogeen en progesteron, en klachten komen vaak uit dat samenspel. Een profiel zegt daarom meer dan een losse waarde.
Wat een thuistest wel en niet doet. Hij geeft je een gemeten waarde met het referentiegebied van het laboratorium erbij, zodat je onderbouwd het gesprek met je huisarts ingaat. Wat hij niet doet, is een testosterontekort vaststellen: dat kan bij vrouwen met geen enkele test, ook niet in een ziekenhuis. Blijf dus niet doormeten in de hoop op een grens die er niet is, en neem je uitslag mee naar een arts.
Testosteronwaarde meten als vrouw
Je kunt je testosteron thuis laten meten, zonder verwijzing en zonder afspraak. Er zijn twee manieren en ze meten iets anders. De bloedtest meet totaal testosteron uit een vingerprik. De speekseltest meet vrij testosteron op vijf momenten over de dag en laat daarmee het dagpatroon zien. Voor vrouwen geldt bij beide: vraag SHBG erbij, of kies meteen een profiel waarin je andere hormonen meelopen.
Testosteron test
Meet totaal testosteron uit een vingerprik. Dit is de bepaling waarmee onderzoek naar testosteron gewoonlijk begint.
Wanneer doe je deze test?⌄
Als je een eerste, betrouwbare waarde wilt hebben om mee naar je huisarts te gaan, of als je een eerdere waarde opnieuw wilt bekijken. Neem af in de ochtend, want testosteron is dan het hoogst, en van maandag tot en met donderdag zodat je sample niet in het weekend onderweg is.
Goed om te weten. Totaal testosteron alleen is beperkt te interpreteren, omdat je SHBG bepaalt hoeveel ervan bruikbaar is. Je kunt SHBG op de productpagina bijkopen voor € 18,00, of meteen kiezen voor een hormoonprofiel; die bevat bij mannen zowel testosteron als SHBG.
Totaal testosteron · vingerprik · uitslag binnen 4 werkdagen · SHBG bij te kopen
Vrij testosteron test Speeksel, 5 meetmomenten
Meet vrij testosteron in speeksel op vijf momenten over de dag, en laat daarmee je dagpatroon zien in plaats van één moment.
Wanneer doe je deze test?⌄
Als je wilt weten hoe je vrije testosteron zich over de dag gedraagt, en niet alleen hoe hoog het op één moment was. Omdat testosteron een sterk dagritme heeft, vangt een reeks van vijf momenten meer dan een enkele afname. Je neemt de samples zelf thuis af, zonder prik, op de tijdstippen die in je testkit staan. Houd die tijdstippen precies aan: bij speeksel bepaalt het moment de referentiewaarde.
Wat deze test niet doet. Hij stelt geen tekort vast. Om van hypogonadisme te spreken wordt in de richtlijnen gewerkt met een herhaald gemeten testosteron in bloed, in de ochtend, samen met de klachten. Een speekseluitslag is aanvullende informatie over je dagpatroon en vervangt die bepaling niet. Reken ook op een langere doorlooptijd: drie weken in plaats van vier werkdagen.
Vrij testosteron · speeksel, 5 meetmomenten, geen prik · uitslag binnen 3 weken
Liever het hele hormoonbeeld?
Meest gekozen bij klachtenEen losse testosteronwaarde vertelt je hoe hoog hij is, maar niet waarom. Blijft de aanmaak achter, of komt het signaal uit je hersenen niet aan? Speelt je schildklier mee, of je cortisol? Een hormoonprofiel meet die dingen in dezelfde vingerprik, zodat je in één keer een verklaring in beeld hebt in plaats van na elke uitslag opnieuw te moeten meten.
Hormoon test man
Een compleet hormoonbeeld uit één vingerprik, inclusief het SHBG dat je nodig hebt om een testosteronwaarde te kunnen plaatsen.
Hormoon test vrouw
Vijf waarden uit één vingerprik, waarbij testosteron in samenhang met je andere geslachtshormonen wordt gelezen.
Beide profielen gaan via een vingerprik en geven binnen 4 werkdagen uitslag. Wil je zelf bepalen wat er gemeten wordt, dan stel je met Pick & Mix je eigen test samen: € 19,00 voor de kit en daarbovenop per waarde, waarbij testosteron € 20,00 kost en SHBG € 18,00.
Denk je aan PCOS? Dan is de vraag niet of je testosteron te laag is maar of het te hoog is, en dat is een ander onderzoek. Bij PCOS horen overmatige haargroei, acne en een onregelmatige of uitblijvende menstruatie. Daarvoor is er de PCOS test, en meer uitleg staat bij PCOS symptomen. Verderop op deze pagina staat een blok over een te hoog testosteron.
Welke test past bij jouw situatie?
Bij vrouwen is een losse testosteronwaarde het minst informatieve van de opties, en dat zeggen we liever eerlijk dan dat we de goedkoopste bovenaan zetten. Hier de drie situaties waarin vrouwen met deze klachten meestal binnenkomen.
Ik wil weten wat mijn hormonen doen
Je klachten passen bij een hormonale verschuiving en je wilt het samenspel zien, niet één losse waarde.
Ik wil alleen mijn testosteron weten
Je hebt de andere hormonen al laten meten, of je wilt gericht deze ene waarde met je arts bespreken.
Ik wil weten hoe het over de dag verloopt
Je klachten wisselen sterk over de dag en je wilt het patroon zien in plaats van één momentopname.
Kom je er nog niet uit? Onze Test Coach stelt een paar vragen over je klachten en je cyclus en denkt met je mee. Twijfel je over een eerdere uitslag of over anticonceptie, kijk dan bij vragen aan ons team. De Test Coach stelt geen diagnose en vervangt geen arts.
Wanneer kunnen je klachten ook een andere oorzaak hebben?
Bij vrouwen is dit blok geen bijzaak maar de kern. Weinig energie, minder libido, een vlakke stemming en slechter slapen passen bij een reeks verklaringen die allemaal vaker voorkomen dan een laag testosteron. Ga die dus niet na testosteron bekijken, maar ernaast.
- De overgangVaak de eerste verklaring om te overwegen. Oestrogeen en progesteron verschuiven en dat raakt slaap, stemming, energie en libido tegelijk. Meer bij overgangsklachten.
- Een trage schildklierGeeft vrijwel hetzelfde beeld: minder energie, gewichtstoename, een vlakke stemming. Te bekijken met de TSH schildklier test, uitgelegd op traag werkende schildklier.
- Een tekort aan ijzerBij vrouwen met een zware menstruatie een veelvoorkomende en makkelijk te missen oorzaak van vermoeidheid. Zie de ijzertekort test.
- Langdurige stressWerkt via cortisol op je energie, je slaap en je libido. Die kant bekijk je met de cortisol test, die via speeksel gaat.
- Een tekort aan vitamine DGeeft vermoeidheid en een vlakke stemming zonder dat testosteron er iets mee te maken heeft. Zie de vitamine D test.
- Relatie, context en stemmingLibido hangt bij vrouwen sterk samen met context, slaap, drukte en de relatie. Dat is met geen enkele bloedwaarde te meten en verdient net zoveel aandacht. Meer bij libido.
Wat als je waarden normaal zijn en je klachten blijven? Bij vrouwen is dat geen doodlopende weg maar een verschuiving van de vraag. Omdat er geen afkapwaarde voor een tekort bestaat, betekent een normale waarde niet dat er niets speelt, en bewijst een lage waarde niets. Neem je klachten en je uitslag mee naar je huisarts en bespreek ze in de context van je levensfase, je cyclus en je andere hormonen.
Kan testosteron bij vrouwen ook te hoog zijn?
Ja, en in de praktijk komt dat vaker aan het licht dan een te laag testosteron. Bij vrouwen wordt een verhoogd testosteron hyperandrogenisme genoemd, en het geeft een heel ander klachtenbeeld dan een laag niveau. De meest voorkomende oorzaak is PCOS. Deze tabel zet de twee kanten naast elkaar.
| Laag testosteron | Verhoogd testosteron | |
|---|---|---|
| Klachten | Minder libido, minder energie, vlakke stemming, minder spierkracht | Overmatige haargroei op gezicht en lichaam, acne, haaruitval op het hoofd |
| Menstruatie | Meestal onveranderd | Vaak onregelmatig of afwezig |
| Meest voorkomende oorzaak | Levensfase, overgang, anticonceptie, stress of slaaptekort | PCOS |
| Vast te stellen? | Nee, er is geen afkapwaarde voor een tekort bij vrouwen | Ja, hier hoort wel onderzoek en een diagnose bij |
| Onderzoek | Testosteron met SHBG, in samenhang met je andere hormonen | PCOS test, en verder onderzoek via je huisarts |
Let op het verschil in wat een test oplevert. Aan de lage kant kun je meten maar niet vaststellen. Aan de hoge kant is dat anders: daar hoort echt onderzoek bij, en overmatige haargroei, acne of een uitblijvende menstruatie zijn een reden om naar je huisarts te gaan. Herken je jezelf in de rechterkolom, kijk dan bij PCOS symptomen en maak een afspraak.
Hoe werkt een testosterontest thuis?
Je bestelt zonder verwijzing en zonder afspraak. Let op dat de twee testen een ander sample gebruiken: de bloedtest gaat via een vingerprik, de speekseltest via vijf speekselmomenten en zonder prik. De stappen hieronder tonen de vingerprik.
Stap 1
Bestellen
Je kiest je test en bestelt hem online. Je testkit komt als brievenbuspakket, dus je hoeft niet thuis te zijn.
Stap 2
In de ochtend afnemen
Een paar druppels bloed uit je vingertop, in de ochtend, met de instructie erbij. Bij de speekseltest volg je de vijf tijdstippen uit je kit.
Stap 3
Gratis retour
Registreer je sample en stuur het kosteloos op naar ons ISO 15189-geaccrediteerde laboratorium.
Stap 4
Uitslag met uitleg
Je uitslag staat beveiligd online klaar, met de referentiewaarde van het laboratorium en uitleg erbij.
Let op het afnamemateriaal en de doorlooptijd. De foto bij stap 2 laat de vingerprik zien, want zo werkt de Testosteron test en zo werken beide hormoonprofielen: uitslag binnen 4 werkdagen. Kies je de Vrij testosteron test, dan vang je in plaats daarvan op vijf momenten speeksel op en duurt de uitslag 3 weken. Zet die twee dus niet door elkaar.
Neem af in de ochtend. Testosteron is in de vroege ochtend het hoogst en daalt daarna. Voor de bloedtest maakt dat echt verschil: dezelfde persoon kan 's middags een waarde hebben die laag lijkt. Neem bij voorkeur af van maandag tot en met donderdag, zodat je sample niet in het weekend onderweg is.
Wat klanten over de testosterontesten zeggen
Deze reviews staan op de productpagina's van de testosterontesten. Ze gaan over het bestellen, de afname en de uitslag, en niet over een medische uitkomst.
“Ik wou altijd al is weten of dit nou echt zo goed zou werken als dat je bloed zou prikken in het ziekenhuis. Had me testosteron levels laten prikken via de huisarts in het ziekenhuis en toen daarna een bloedtest via deze site besteld, de uitkomst was precies hetzelfde dus kan wel zeggen dat het betrouwbaar is.”
G. uit Amersfoort, oktober 2022 · Testosteron test
“Uit persoonlijke overwegingen twee testosteron testen aangeschaft vooraleer ik naar de huisarts ging om mijn vermoedens kracht bij te zetten. Ik heb twee maal het verwachte resultaat ontvangen binnen de zeven dagen op veilige en discrete manier. Zeer tevreden van de service!”
J. uit Oost-Vlaanderen, december 2024 · Vrij testosteron test
“Ik ben zeer tevreden over de instructies die ik moest uitvoeren voor testosteron bloedpriktest; erg duidelijk. De materialen die ik had ontvangen waren praktisch en van goede kwaliteit. Het resultaat was binnen 2 weken binnen en ook duidelijk omschreven! Ik vond het erg nuttig en zeker waar voor het geld.”
P. uit Dordrecht, maart 2025 · Testosteron test
Beoordelingen zijn afkomstig van klanten die de betreffende test hebben besteld. Een ervaring van iemand anders zegt niets over jouw uitslag.
Wat je zelf kunt doen
Kun je als vrouw je testosteron verhogen?
Omdat er bij vrouwen geen tekort is vast te stellen, is de vraag niet hoe je je testosteron omhoog krijgt maar hoe je de klachten aanpakt. Dat klinkt als een omweg, maar het is de kortere route: de dingen hieronder werken op je energie, je slaap en je libido, ongeacht welk hormoon er precies achter zit. Wie zoekt op testosteron verhogen bij vrouwen komt online vooral supplementen tegen; die veranderen je waarde niet en lossen je klachten niet op.
- Slaap eerstEen groot deel van de hormoonaanmaak gebeurt tijdens de slaap, en slaaptekort geeft precies het klachtenpatroon dat aan een laag testosteron wordt toegeschreven. Dit is de maatregel met het meeste effect per uur inspanning.KrachttrainingKrachttraining ondersteunt spiermassa en botdichtheid, en dat zijn precies de twee dingen waar een laag testosteron op werkt. Het effect op je klachten is bovendien niet afhankelijk van of je waarde verandert.Eet genoeg, ook genoeg vetLangdurig te weinig energie binnenkrijgen of een zeer vetarm patroon remt de hormoonaanmaak. Genoeg eten is hier geen concessie maar de voorwaarde.Pak langdurige stress aanAanhoudende spanning werkt via cortisol op je hele hormoonbalans en op je libido. Bij vrouwen is dit vaak de zwaarst wegende factor en tegelijk de minst gemeten.Vul een echt tekort aanEen tekort aan ijzer of vitamine D aanvullen helpt tegen de klachten die daarbij horen. Extra innemen zonder tekort verhoogt je testosteron niet. Meer bij supplementen en kruiden.Bespreek je anticonceptieDe pil verhoogt SHBG en verlaagt daarmee je vrije testosteron. Merk je sinds je start klachten, leg dat dan bij je huisarts neer; er zijn alternatieven. Stop niet op eigen initiatief.
Gebruik geen testosteron zonder begeleiding van een arts. Voor vrouwen bestaat er in Nederland geen geregistreerd testosteronpreparaat, en de internationale consensus beperkt het gebruik tot één specifieke situatie na de overgang, onder medisch toezicht. Meer hierover staat op onze pagina over TRT. Deze pagina geeft algemene informatie en geen persoonlijk medisch advies.
Vragen aan onsTwijfel je nog? Leg het ons voor
Kiezen tussen de bloedtest, de speekseltest en een hormoonprofiel is niet altijd duidelijk, en na een uitslag komen er vaak vragen bij. Onze klantenservice is op werkdagen bereikbaar en kent de testen van binnen en buiten. Waar we je wel bij helpen, en waar niet:
- Welke test bij jouw vraag past, en wat er in welk profiel zit
- Hoe de vingerprik werkt, en hoe de vijf speekselmomenten werken
- Hoe je je sample registreert en hoe lang de uitslag onderweg is
- Waar je op je uitslag de referentiewaarde van het laboratorium vindt
We beoordelen geen klachten en geven geen medisch advies. Gaat je vraag over wat een uitslag voor jou betekent, of heb je klachten, dan is je huisarts de juiste plek.
Het team van Mijnlabtest. Onze klantenservice helpt je op werkdagen verder met je test of je uitslag. Test CoachLaat de Test Coach met je meedenken
Liever eerst een paar vragen doorlopen dan zelf vergelijken? Onze Test Coach vraagt naar je klachten en je situatie en helpt je bepalen welke waarde op dit moment het meeste oplevert.
- Ik heb minder energie en minder libido dan voorheen
- Ik twijfel tussen een losse waarde en een heel hormoonprofiel
- Mijn testosteron was laag en ik wil weten wat nu
De Test Coach vervangt geen arts en stelt geen diagnose.
Test CoachMijnlabtestHallo, ik ben je persoonlijke Test Coach en sta altijd voor je klaar 🤩Benieuwd welke test het beste bij je past? Ik ga je helpen ✅Waar heb je op dit moment het meeste last van?Stuur ons een bericht...Lees meerVerder lezen over testosteron en je hormonen
Deze pagina gaat over de vrouwelijke kant. Omdat testosteron bij vrouwen in een systeem staat, sluiten juist de hormonale artikelen hier goed op aan.
1Testosteron: waarden, klachten en testen› 2Overgangsklachten herkennen› 3PCOS symptomen: als testosteron juist te hoog is› 4Hoe je hormoonhuishouding werkt› 5Natuurlijk je testosteron ondersteunen met voeding en leefstijl› 6Libido: wat er meespeelt› 7Oestrogeendominantie uitgelegd› 8Testosterontekort bij mannen›Naar de huisartsWanneer ga je naar de dokter?
Een thuistest laat je waarde zien. Bij vrouwen kan geen enkele test een testosterontekort vaststellen, dus de beoordeling van je klachten hoort per definitie bij een arts. Ga in deze gevallen naar je huisarts:
- Overmatige haargroei op je gezicht of lichaam, of acne die nieuw is
- Een onregelmatige of uitblijvende menstruatie
- Haaruitval op je hoofd volgens een mannelijk patroon
- Een zwaardere stem, of een snelle verandering in je lichaamsvorm
- Klachten die je dagelijks functioneren of je relatie belemmeren
- Je hebt een kinderwens en er zijn problemen met zwanger worden
- Je overweegt testosteron te gebruiken, in welke vorm dan ook
Je huisarts kan bloedonderzoek aanvragen, je waarden in samenhang met je cyclus en je klachten beoordelen en zo nodig doorverwijzen naar een gynaecoloog of internist. Neem je uitslag mee, inclusief het referentiegebied van het laboratorium en de cyclusdag waarop je afnam, plus je lijst met medicijnen, anticonceptie en supplementen.
Buiten kantooruren bel je de huisartsenpost. Wij kunnen je klachten niet beoordelen en geven geen medisch advies.
Veelgestelde vragenVeelgestelde vragen over testosteron bij vrouwen
Wat is een normale testosteronwaarde bij vrouwen?⌄
Wij houden voor totaal testosteron 0,29 tot 1,67 nmol/L aan, en voor vrij testosteron in speeksel 15 tot 49 pg/ml. Referentiewaarden verschillen per laboratorium en per bepalingsmethode, dus kijk altijd naar het gebied dat op jouw eigen uitslag staat. Let op: binnen of buiten dat gebied vallen is bij vrouwen geen diagnose.
Kan een test aantonen dat ik een testosterontekort heb?⌄
Nee, en dat geldt voor elke test, ook in een ziekenhuis. De internationale consensus stelt dat er geen afkapwaarde bestaat waaronder je bij vrouwen van een testosterontekort spreekt. Dat komt doordat de concentraties zo laag zijn dat bepalingen er minder nauwkeurig in zijn, en doordat de bijbehorende klachten bij te veel andere dingen passen. Wat een test wel geeft, is een gemeten waarde om met je arts te bespreken.
Wanneer in mijn cyclus moet ik meten?⌄
Menstrueer je nog, noteer dan altijd op welke cyclusdag je afneemt. Voor de andere geslachtshormonen maakt de fase veel uit, en die worden bij een profiel samen met je testosteron gelezen. Wil je twee uitslagen vergelijken, kies dan dezelfde fase en een vergelijkbaar tijdstip in de ochtend. Menstrueer je niet meer, dan valt die eis weg en blijft alleen het ochtendmoment over.
Verandert de pil mijn testosteronuitslag?⌄
Ja. Hormonale anticonceptie verhoogt SHBG, en SHBG bindt testosteron. Daardoor kan je totaal testosteron normaal lijken terwijl er minder vrij en bruikbaar overblijft. Gebruik je de pil, vraag dan SHBG erbij; zonder die waarde is je uitslag nauwelijks te plaatsen. Stop of wissel niet op eigen initiatief, maar bespreek het met je huisarts.
Kan testosteron bij vrouwen ook te hoog zijn?⌄
Ja, en dat komt in de praktijk vaker aan het licht dan een laag niveau. Een verhoogd testosteron bij vrouwen heet hyperandrogenisme en geeft een ander beeld: overmatige haargroei op gezicht en lichaam, acne, haaruitval op het hoofd en een onregelmatige menstruatie. De meest voorkomende oorzaak is PCOS. Anders dan bij een laag niveau hoort hier wel onderzoek en een diagnose bij.
Hoort een laag testosteron bij de overgang?⌄
Testosteron daalt bij vrouwen geleidelijk vanaf de jonge volwassenheid, dus veel eerder dan de overgang. Rond de overgang verandert vooral de balans met oestrogeen en progesteron, en de klachten die je dan merkt komen meestal uit dat samenspel. Daarom is de overgang bij deze klachten vaak de eerste verklaring om te overwegen, en niet testosteron. Meer bij overgangsklachten.
Mag ik testosteron gebruiken als vrouw?⌄
Alleen onder begeleiding van een arts, en de ruimte daarvoor is klein. In Nederland is er geen geregistreerd testosteronpreparaat voor vrouwen, en de internationale consensus beperkt het gebruik tot één specifieke situatie na de overgang, met medische controle erbij. Gebruik dus nooit een middel voor mannen of iets uit een webshop. Lees meer op onze pagina over TRT.
Wat kosten de testen?⌄
De Hormoon test vrouw kost € 99,00 en meet FSH, LH, oestrogeen, progesteron en testosteron uit één vingerprik. De losse Testosteron test kost € 37,00, met SHBG erbij € 18,00 extra. De Vrij testosteron test kost € 45,00 en gaat via vijf speekselmomenten. De PCOS test kost € 99,00.
BronnenBetrouwbare bronnen over testosteron bij vrouwen
- Davis, S. R., Baber, R., Panay, N., et al. (2019). Global Consensus Position Statement on the Use of Testosterone Therapy for Women. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism. Lees meer
- Nederlands Huisartsen Genootschap. NHG-Standaard De overgang (M73). Lees meer
- Bhasin, S., Brito, J. P., Cunningham, G. R., et al. (2018). Testosterone Therapy in Men With Hypogonadism: An Endocrine Society Clinical Practice Guideline. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism. Lees meer
Aan de slagWeten wat je hormonen doen
Bij vrouwen zegt testosteron het meest in samenhang met je andere hormonen. De Hormoon test vrouw meet FSH, LH, oestrogeen, progesteron en testosteron uit één vingerprik. Geen verwijzing, geen afspraak, uitslag binnen 4 werkdagen.