Testosterontekort bij mannen: symptomen en test
Een testosterontekort bij mannen, in medische taal hypogonadisme, betekent dat je lichaam te weinig testosteron aanmaakt voor wat het nodig heeft. Je merkt het vaak als een combinatie: minder energie, minder libido en minder kracht dan een jaar eerder. Op deze pagina lees je welke symptomen erbij passen, waar het vandaan komt, hoe je het laat meten en waarom één lage uitslag nog geen tekort is.
Door: Janna KoopmanDiëtist met focus op darmgezondheid (13+ jaar)Eindredactie: Sam Bracke, content specialist & bewegingsdeskundige
- ISO 15189-geaccrediteerd laboratorium
- Geen verwijzing nodig
- Gratis retour
- 8,9/10 klantenbeoordeling
Wat is een testosterontekort bij mannen?
Een testosterontekort is meer dan een laag getal. Het is de combinatie van klachten die bij een tekort passen en een herhaald te lage testosteronwaarde, gemeten in de ochtend. Die twee horen bij elkaar: klachten zonder lage waarde is geen tekort, en een lage waarde zonder klachten ook niet. Dat onderscheid is de kern van deze pagina, want het verklaart waarom je aan een enkele uitslag nog niet zoveel hebt.
De medische naam is hypogonadisme. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen een probleem in de testes zelf en een probleem in de aansturing vanuit de hersenen. Welke van de twee het is, bepaalt wat er verder gebeurt, en dat verschil zie je aan LH en FSH. Verderop op deze pagina staat een tabel die dat uit elkaar haalt.
In het kort
- Een tekort is klachten plus een herhaald lage waarde, niet een getal alleen.
- Meet in de ochtend. Testosteron is dan het hoogst; een middagafname kan onterecht laag uitpakken.
- SHBG bepaalt hoeveel van je totaal testosteron bruikbaar is. Vraag die er dus bij.
- Een geleidelijke daling vanaf ongeveer veertig jaar is normale veroudering en geen aandoening.
| Waarde | Referentie bij mannen | Materiaal |
|---|---|---|
| Totaal testosteron | 8 tot 30 nmol/L | Bloed, vingerprik |
| Vrij testosteron | 50 tot 150 pg/ml | Speeksel |
| SHBG | Staat op je eigen uitslag | Bloed, vingerprik |
Referentiewaarden verschillen per laboratorium en per bepalingsmethode. Kijk voor jouw uitslag altijd naar het referentiegebied dat het laboratorium erbij vermeldt. Meer over het verschil tussen totaal, vrij en biologisch beschikbaar testosteron staat op de hoofdpagina over testosteron.
Symptomen van een testosterontekort bij mannen
De klachten komen langzaam opzetten, vaak over jaren, en juist daardoor vallen ze niet op. Wat het meest richting geeft, is de combinatie van drie dingen: een afgenomen libido, minder ochtenderecties en verlies van spierkracht. Die drie samen wegen zwaarder dan losse klachten als moeheid of prikkelbaarheid, want die passen bij vrijwel alles.
Elke klacht hieronder heeft ook andere verklaringen. Ze wijzen een richting aan, ze geven geen uitkomst. Alleen bloedonderzoek laat zien wat je waarde doet, en de beoordeling daarvan hoort bij een arts.
Minder libido en minder ochtenderecties
Minder zin in seks en minder spontane erecties bij het wakker worden. Dit is het meest specifieke signaal.
Verlies van spierkracht
Minder kracht en minder spiermassa ondanks dat je hetzelfde blijft trainen. Vaak eerst in de benen.
Minder energie en uithoudingsvermogen
Sneller uitgeput raken en minder aankunnen dan een jaar eerder, zonder dat je meer bent gaan doen.
Stemming en concentratie
Prikkelbaarheid, een vlakke stemming en moeite met scherp blijven. Lijkt sterk op een burn-outbeeld.
Meer buikvet, minder makkelijk afvallen
Vet dat zich rond de buik verzamelt terwijl je eetpatroon niet veranderde. Dit houdt zichzelf in stand.
Lichaamsbeharing, botten en opvliegers
Minder beharing, op lange termijn een lagere botdichtheid, en bij een sterk tekort ook opvliegers.
Merk je altijd iets van een tekort? Nee. Bij een geleidelijke daling wennen mensen aan het nieuwe niveau en schrijven ze de klachten toe aan drukte, leeftijd of slaap. Andersom komt ook voor: mannen met precies deze klachten en een volstrekt normale testosteronwaarde. Dat is geen tegenstrijdigheid maar de reden dat testosteron altijd samen met de klachten wordt gelezen, en dat een uitslag door een arts wordt beoordeeld.
Oorzaken van een testosterontekort bij mannen
In de praktijk is een laag testosteron bij mannen vaker het gevolg van iets anders dan van een probleem in de testes zelf. Overgewicht, slaaptekort, langdurige stress en bepaalde medicijnen verlagen de aanmaak, en die vorm wordt functioneel hypogonadisme genoemd. Het goede nieuws daarbij: als de onderliggende oorzaak verbetert, komt de waarde vaak mee.
Overgewicht en insulineresistentie
De meest voorkomende oorzaak. Vetweefsel verlaagt testosteron, en dat maakt afvallen weer moeilijker.
Slaaptekort en slaapapneu
Het grootste deel van de aanmaak gebeurt in je slaap. Apneu is hier een veelgemiste oorzaak.
Langdurige stress
Aanhoudende spanning werkt via cortisol op de aansturing en verlaagt de aanmaak echt meetbaar.
Medicijnen en middelen
Opioïden, corticosteroïden en anabole steroïden onderdrukken de aanmaak. Neem je lijst mee.
Overtraining of te weinig eten
Zeer zware training zonder herstel, of langdurig te weinig energie binnenkrijgen, verlaagt testosteron.
Een probleem in de testes of de hypofyse
Minder vaak, maar wel belangrijk: aangeboren oorzaken, een ontsteking, een operatie of bestraling.
En de leeftijd? Vanaf ongeveer het veertigste levensjaar daalt testosteron geleidelijk, met ongeveer een procent per jaar. Dat is een normaal verouderingspatroon en op zichzelf geen aandoening. Wat je in de praktijk ziet, is dat leeftijd zelden alleen komt: bij dezelfde man spelen vaak ook gewicht, slaap en medicatie mee. Dat is gunstig nieuws, want aan die drie is meer te doen dan aan je geboortejaar.
Hoe weet je of je een testosterontekort hebt?
Met bloedonderzoek, en met meer dan één meting. De route die in de richtlijnen wordt gevolgd, is deze vier stappen. Een thuistest brengt je door stap 1 en levert de waarde waarmee je bij stap 2 aankomt.
- 1. Totaal testosteron in de ochtendDe eerste bepaling, afgenomen in de ochtend omdat testosteron dan het hoogst is. Dit is de waarde waarmee onderzoek begint, en die kun je thuis laten meten.
- 2. Een tweede metingTestosteron schommelt en zakt tijdelijk bij ziekte, slaaptekort en stress. Daarom wordt een lage waarde herhaald voordat er van een tekort wordt gesproken. Twee metingen zeggen hier veel meer dan één.
- 3. SHBG erbijSHBG bepaalt hoeveel van je totaal testosteron bruikbaar is. Zonder SHBG is een grensgeval nauwelijks te plaatsen, en juist grensgevallen komen het vaakst voor.
- 4. LH en FSHDeze twee laten zien of het probleem in de testes zit of in de aansturing vanuit de hersenen. Dat onderscheid bepaalt het vervolg en hoort bij een arts.
Testosteron laten testen bij de huisarts of thuis?
Beide kan, en het is geen of-of. Het verschil zit in wie de vraag stelt en wanneer je de uitslag hebt.
| Via de huisarts | Thuistest | |
|---|---|---|
| Hoe het loopt | Je maakt een afspraak, legt je klachten voor en de huisarts bepaalt of en wat er geprikt wordt | Je bepaalt zelf wanneer je meet en welke bepaling je doet, in de ochtend en op een moment dat jou past |
| Kosten | Het consult zelf valt buiten je eigen risico, het laboratoriumonderzoek daar meestal binnen | Je betaalt de test zelf; er gaat niets van je eigen risico af en er komt niets in je dossier zonder dat je dat wilt |
| Wat je krijgt | Een uitslag die meteen door een arts wordt beoordeeld, samen met je verhaal | Een gemeten waarde met het referentiegebied erbij, plus uitleg. De beoordeling volgt nog |
| Diagnose | Hier hoort die thuis, met een herhaalde ochtendmeting en zo nodig LH en FSH erbij | Nee. Een thuistest stelt geen tekort vast, hoe duidelijk de uitslag ook lijkt |
Wat ons betreft is de nuchtere lezing deze: een thuistest is er om met een getal het gesprek in te gaan, niet om de huisarts te vervangen. Kom je met een gemeten waarde en het referentiegebied erbij, dan begint het gesprek een stap verder dan bij een verhaal over vermoeidheid. En zoekt iemand op testosteron verhogen huisarts, dan is dat vaak de eigenlijke vraag: wat doet mijn huisarts hier vervolgens mee? Meestal een tweede meting in de ochtend, en pas daarna een gesprek over behandeling.
Wat een thuistest wel en niet doet. Hij geeft je een gemeten waarde met het referentiegebied van het laboratorium erbij, zodat je met onderbouwing bij je huisarts komt in plaats van met een vermoeden. Wat hij niet doet, is een tekort vaststellen: daarvoor zijn de vier stappen hierboven nodig, gelezen samen met je klachten. Die beoordeling doet een arts.
Testosteron test voor mannen: meet je waarde
Je kunt je testosteron thuis laten meten, zonder verwijzing en zonder afspraak. Er zijn twee manieren en ze meten iets anders. De bloedtest meet totaal testosteron uit een vingerprik en is de bepaling waarmee onderzoek gewoonlijk begint. De speekseltest meet vrij testosteron op vijf momenten over de dag en laat daarmee het dagpatroon zien.
Testosteron test
Meet totaal testosteron uit een vingerprik. Dit is de bepaling waarmee onderzoek naar testosteron gewoonlijk begint.
Wanneer doe je deze test?⌄
Als je een eerste, betrouwbare waarde wilt hebben om mee naar je huisarts te gaan, of als je een eerdere waarde opnieuw wilt bekijken. Neem af in de ochtend, want testosteron is dan het hoogst, en van maandag tot en met donderdag zodat je sample niet in het weekend onderweg is.
Goed om te weten. Totaal testosteron alleen is beperkt te interpreteren, omdat je SHBG bepaalt hoeveel ervan bruikbaar is. Je kunt SHBG op de productpagina bijkopen voor € 18,00, of meteen kiezen voor een hormoonprofiel; die bevat bij mannen zowel testosteron als SHBG.
Totaal testosteron · vingerprik · uitslag binnen 4 werkdagen · SHBG bij te kopen
Vrij testosteron test Speeksel, 5 meetmomenten
Meet vrij testosteron in speeksel op vijf momenten over de dag, en laat daarmee je dagpatroon zien in plaats van één moment.
Wanneer doe je deze test?⌄
Als je wilt weten hoe je vrije testosteron zich over de dag gedraagt, en niet alleen hoe hoog het op één moment was. Omdat testosteron een sterk dagritme heeft, vangt een reeks van vijf momenten meer dan een enkele afname. Je neemt de samples zelf thuis af, zonder prik, op de tijdstippen die in je testkit staan. Houd die tijdstippen precies aan: bij speeksel bepaalt het moment de referentiewaarde.
Wat deze test niet doet. Hij stelt geen tekort vast. Om van hypogonadisme te spreken wordt in de richtlijnen gewerkt met een herhaald gemeten testosteron in bloed, in de ochtend, samen met de klachten. Een speekseluitslag is aanvullende informatie over je dagpatroon en vervangt die bepaling niet. Reken ook op een langere doorlooptijd: drie weken in plaats van vier werkdagen.
Vrij testosteron · speeksel, 5 meetmomenten, geen prik · uitslag binnen 3 weken
Liever het hele hormoonbeeld?
Meest gekozen bij klachtenEen losse testosteronwaarde vertelt je hoe hoog hij is, maar niet waarom. Blijft de aanmaak achter, of komt het signaal uit je hersenen niet aan? Speelt je schildklier mee, of je cortisol? Een hormoonprofiel meet die dingen in dezelfde vingerprik, zodat je in één keer een verklaring in beeld hebt in plaats van na elke uitslag opnieuw te moeten meten.
Hormoon test man
Een compleet hormoonbeeld uit één vingerprik, inclusief het SHBG dat je nodig hebt om een testosteronwaarde te kunnen plaatsen.
Hormoon test vrouw
Vijf waarden uit één vingerprik, waarbij testosteron in samenhang met je andere geslachtshormonen wordt gelezen.
Beide profielen gaan via een vingerprik en geven binnen 4 werkdagen uitslag. Wil je zelf bepalen wat er gemeten wordt, dan stel je met Pick & Mix je eigen test samen: € 19,00 voor de kit en daarbovenop per waarde, waarbij testosteron € 20,00 kost en SHBG € 18,00.
Gebruik je testosteron of anabole steroïden? Dan bepaalt je arts wanneer er gecontroleerd wordt en op welke waarde gestuurd wordt. Meet niet op eigen initiatief tussendoor: het moment van meten ten opzichte van je toediening beïnvloedt de uitslag sterk. Gebruik je anabole steroïden zonder begeleiding, dan is een gesprek met je huisarts belangrijker dan een test: die middelen onderdrukken je eigen aanmaak. Lees meer op onze pagina over TRT.
Welke test past bij jouw situatie?
De testen meten iets anders, dus de vraag is niet welke beter is maar welke bij jouw situatie past. Hier de drie situaties waarin mannen met deze klachten meestal binnenkomen.
Ik wil een waarde om mee naar de huisarts te gaan
Je hebt klachten die passen bij een tekort en wilt onderbouwd het gesprek in, met de bepaling die een arts ook gebruikt.
Ik wil weten hoe het over de dag verloopt
Je klachten wisselen sterk over de dag en je wilt het patroon zien, niet alleen de piek in de ochtend.
Ik wil weten waar een lage waarde vandaan komt
Je wilt niet na elke uitslag opnieuw hoeven meten om de volgende verklaring te kunnen nagaan.
Kom je er nog niet uit? Onze Test Coach stelt een paar vragen over je klachten en denkt met je mee. Twijfel je over een eerdere uitslag of over medicatie, kijk dan bij vragen aan ons team. De Test Coach stelt geen diagnose en vervangt geen arts.
Wanneer kunnen je klachten ook een andere oorzaak hebben?
Minder energie, minder libido, een vlakke stemming en krachtverlies zijn precies de klachten die bij een reeks andere oorzaken passen. Sommige daarvan zijn met een eenvoudige bloedwaarde in beeld te brengen, andere hebben niets met bloedonderzoek te maken. Wie zich vastbijt in één verklaring, kijkt langs de echte oorzaak heen en verliest tijd.
- Een trage schildklierGeeft vrijwel hetzelfde beeld: minder energie, gewichtstoename, een vlakke stemming en krachtverlies. Te bekijken met de TSH schildklier test, en uitgelegd op traag werkende schildklier.
- Langdurige stressWerkt via cortisol op je energie, je slaap en je libido, en verlaagt de testosteronaanmaak ook echt. Die kant bekijk je met de cortisol test, die via speeksel gaat.
- Een tekort aan ijzer of vitamine DBeide geven aanhoudende vermoeidheid zonder dat testosteron er iets mee te maken heeft. Zie de ijzertekort test en de vitamine D test.
- SlaapapneuSnurken met ademstops geeft moeheid, prikkelbaarheid en een verlaagd testosteron tegelijk. Dit is met een test niet te zien en hoort bij je huisarts. Meer bij slaapritme.
- Depressie of een burn-outHet klachtenbeeld overlapt sterk, inclusief libidoverlies en concentratieproblemen. Dit is niet met bloedonderzoek te beoordelen en hoort bij je huisarts.
- ProstaatklachtenPlasklachten horen niet bij een testosterontekort, maar komen in dezelfde leeftijdsgroep voor. Daarvoor is er de prostaat zelftest met PSA.
Wat als je waarde normaal is en je klachten blijven? Dan is dat een uitkomst met betekenis, en geen reden om te blijven meten tot er iets uitkomt. Neem je klachten en je uitslag mee naar je huisarts, zodat er breder gekeken kan worden dan naar je testosteron alleen. Vraag daarbij ook naar je slaap: slaapapneu wordt in deze groep het vaakst gemist.
Waar zit het probleem: in de testes of in de aansturing?
Is er een tekort vastgesteld, dan is de volgende vraag waar het vandaan komt. Dat onderscheid maak je niet aan de testosteronwaarde zelf, maar aan LH en FSH ernaast. Die twee hormonen zijn het signaal uit je hersenen: staan ze hoog, dan wordt er hard geduwd en zit het probleem in de testes. Staan ze laag, dan komt het signaal zelf niet aan. Dit is uitleg, geen diagnose: de beoordeling hoort bij een arts.
| Primair, in de testes | Secundair, in de aansturing | Functioneel | |
|---|---|---|---|
| Testosteron | Verlaagd | Verlaagd | Verlaagd, vaak grensgeval |
| LH en FSH | Verhoogd | Verlaagd of normaal | Meestal normaal of laag |
| Wat er speelt | De testes maken te weinig aan | Het signaal uit hypofyse of hypothalamus blijft achter | Een andere oorzaak onderdrukt de aanmaak |
| Voorbeelden | Aangeboren oorzaak, ontsteking, operatie of bestraling | Aandoening van de hypofyse, bepaalde medicijnen | Overgewicht, slaapapneu, langdurige stress, opioïden |
| Aanpak | Via een arts, vaak een internist of androloog | Via een arts, aanvullend onderzoek nodig | Eerst de oorzaak aanpakken; de waarde komt vaak mee |
Waarom die derde kolom er staat. Functioneel hypogonadisme is in de praktijk de meest voorkomende vorm bij mannen, en het is de enige waarbij je zelf iets kunt veranderen. Verbetert de onderliggende oorzaak, dus gewicht, slaap, stress of medicatiegebruik, dan komt de testosteronwaarde vaak mee. Dat is precies waarom het loont om die kant eerst te bekijken voordat er naar een behandeling met testosteron wordt gekeken.
Hoe werkt een testosterontest thuis?
Je bestelt zonder verwijzing en zonder afspraak. Let op dat de twee testen een ander sample gebruiken: de bloedtest gaat via een vingerprik, de speekseltest via vijf speekselmomenten en zonder prik. De stappen hieronder tonen de vingerprik.
Stap 1
Bestellen
Je kiest je test en bestelt hem online. Je testkit komt als brievenbuspakket, dus je hoeft niet thuis te zijn.
Stap 2
In de ochtend afnemen
Een paar druppels bloed uit je vingertop, in de ochtend, met de instructie erbij. Bij de speekseltest volg je de vijf tijdstippen uit je kit.
Stap 3
Gratis retour
Registreer je sample en stuur het kosteloos op naar ons ISO 15189-geaccrediteerde laboratorium.
Stap 4
Uitslag met uitleg
Je uitslag staat beveiligd online klaar, met de referentiewaarde van het laboratorium en uitleg erbij.
Let op het afnamemateriaal en de doorlooptijd. De foto bij stap 2 laat de vingerprik zien, want zo werkt de Testosteron test en zo werken beide hormoonprofielen: uitslag binnen 4 werkdagen. Kies je de Vrij testosteron test, dan vang je in plaats daarvan op vijf momenten speeksel op en duurt de uitslag 3 weken. Zet die twee dus niet door elkaar.
Neem af in de ochtend. Testosteron is in de vroege ochtend het hoogst en daalt daarna. Voor de bloedtest maakt dat echt verschil: dezelfde persoon kan 's middags een waarde hebben die laag lijkt. Neem bij voorkeur af van maandag tot en met donderdag, zodat je sample niet in het weekend onderweg is.
Wat klanten over de testosterontesten zeggen
Deze reviews staan op de productpagina's van de testosterontesten. Ze gaan over het bestellen, de afname en de uitslag, en niet over een medische uitkomst.
“Ik wou altijd al is weten of dit nou echt zo goed zou werken als dat je bloed zou prikken in het ziekenhuis. Had me testosteron levels laten prikken via de huisarts in het ziekenhuis en toen daarna een bloedtest via deze site besteld, de uitkomst was precies hetzelfde dus kan wel zeggen dat het betrouwbaar is.”
G. uit Amersfoort, oktober 2022 · Testosteron test
“Uit persoonlijke overwegingen twee testosteron testen aangeschaft vooraleer ik naar de huisarts ging om mijn vermoedens kracht bij te zetten. Ik heb twee maal het verwachte resultaat ontvangen binnen de zeven dagen op veilige en discrete manier. Zeer tevreden van de service!”
J. uit Oost-Vlaanderen, december 2024 · Vrij testosteron test
“Ik ben zeer tevreden over de instructies die ik moest uitvoeren voor testosteron bloedpriktest; erg duidelijk. De materialen die ik had ontvangen waren praktisch en van goede kwaliteit. Het resultaat was binnen 2 weken binnen en ook duidelijk omschreven! Ik vond het erg nuttig en zeker waar voor het geld.”
P. uit Dordrecht, maart 2025 · Testosteron test
Beoordelingen zijn afkomstig van klanten die de betreffende test hebben besteld. Een ervaring van iemand anders zegt niets over jouw uitslag.
Wat je zelf kunt doen bij een laag testosteron
Bij functioneel hypogonadisme, de meest voorkomende vorm, valt met leefstijl echt winst te halen. Bij een tekort met een medische oorzaak niet: dat hoort bij een arts. Dit zijn de zes maatregelen met de beste onderbouwing, in de volgorde van hoeveel ze meestal opleveren.
- Slaap, want daar wordt het gemaaktHet grootste deel van de testosteronaanmaak gebeurt tijdens de slaap. Structureel kort slapen verlaagt de waarde meetbaar. Snurk je met ademstops, laat dan slaapapneu onderzoeken: dat is in deze groep de meest gemiste oorzaak.Werk aan buikvet, niet aan de weegschaalVetweefsel verlaagt testosteron, en een laag testosteron maakt afvallen moeilijker. Bij overgewicht is gewichtsverlies de maatregel met het grootste effect op je waarde. Buikomvang zegt hier meer dan gewicht.Krachttraining, met herstel erbijZwaardere krachttraining ondersteunt spiermassa en daarmee je hormoonbalans. Overtraining werkt juist tegen je. Herstel is hier onderdeel van de training en geen luxe.Pak langdurige stress aanAanhoudende spanning werkt via cortisol op de aansturing en verlaagt de aanmaak. Het is bovendien de verklaring die het vaakst voor een tekort wordt gehouden, omdat het beeld sterk lijkt.Vul een echt tekort aan, niet meer dan datEen tekort aan vitamine D of ijzer aanvullen helpt tegen de klachten die daarbij horen. Extra innemen zonder tekort verhoogt je testosteron niet. Zie testosteron verhogen met supplementen en kruiden.Matig met alcoholVeel alcohol verlaagt de aanmaak en verstoort je slaap, waardoor het effect dubbel doorwerkt. Alle voeding- en leefstijlmaatregelen staan uitgewerkt op natuurlijk je testosteron verhogen.
Gebruik geen testosteron of anabole steroïden zonder begeleiding van een arts. Die middelen onderdrukken je eigen aanmaak en kunnen je vruchtbaarheid aantasten. Wil je weten wat een behandeling met testosteron inhoudt, lees dan onze pagina over TRT. Deze pagina geeft algemene informatie en geen persoonlijk medisch advies.
Vragen aan onsTwijfel je nog? Leg het ons voor
Kiezen tussen de bloedtest, de speekseltest en een hormoonprofiel is niet altijd duidelijk, en na een uitslag komen er vaak vragen bij. Onze klantenservice is op werkdagen bereikbaar en kent de testen van binnen en buiten. Waar we je wel bij helpen, en waar niet:
- Welke test bij jouw vraag past, en wat er in welk profiel zit
- Hoe de vingerprik werkt, en hoe de vijf speekselmomenten werken
- Hoe je je sample registreert en hoe lang de uitslag onderweg is
- Waar je op je uitslag de referentiewaarde van het laboratorium vindt
We beoordelen geen klachten en geven geen medisch advies. Gaat je vraag over wat een uitslag voor jou betekent, of heb je klachten, dan is je huisarts de juiste plek.
Het team van Mijnlabtest. Onze klantenservice helpt je op werkdagen verder met je test of je uitslag. Test CoachLaat de Test Coach met je meedenken
Liever eerst een paar vragen doorlopen dan zelf vergelijken? Onze Test Coach vraagt naar je klachten en je situatie en helpt je bepalen welke waarde op dit moment het meeste oplevert.
- Ik heb minder energie en minder libido dan voorheen
- Ik twijfel tussen een losse waarde en een heel hormoonprofiel
- Mijn testosteron was laag en ik wil weten wat nu
De Test Coach vervangt geen arts en stelt geen diagnose.
Test CoachMijnlabtestHallo, ik ben je persoonlijke Test Coach en sta altijd voor je klaar 🤩Benieuwd welke test het beste bij je past? Ik ga je helpen ✅Waar heb je op dit moment het meeste last van?Stuur ons een bericht...Lees meerVerder lezen over testosteron
Deze pagina gaat over het tekort bij mannen. Wil je het bredere beeld, de vrouwelijke kant of wat je eraan kunt doen, dan sluiten deze artikelen erop aan.
1Testosteron: waarden, klachten en testen› 2Natuurlijk je testosteron verhogen met voeding en leefstijl› 3TRT: testosterone replacement therapy uitgelegd› 4Testosteron verhogen met supplementen en kruiden› 5Testosterontekort bij vrouwen› 6Libido: wat er meespeelt› 7Slaapritme en je hormonen› 8Hoe je hormoonhuishouding werkt›Naar de huisartsWanneer ga je naar de dokter?
Een thuistest laat je waarde zien. Of er sprake is van een tekort, waar het vandaan komt en of behandeling zinvol is, beoordeelt een arts. Ga in deze gevallen naar je huisarts en wacht niet op een testuitslag:
- Je testosteron kwam laag uit, ook na een tweede meting in de ochtend
- Erectieproblemen of een sterk verminderd libido dat je belemmert
- Pijn, een zwelling of een knobbel in de testes, of een verandering die je niet kent
- Je wilt kinderen en er zijn problemen met vruchtbaarheid
- Klachten die snel zijn ontstaan of snel toenemen
- Borstvorming of het uitvallen van lichaamsbeharing
- Snurken met ademstops, of overmatige slaperigheid overdag
- Je gebruikt testosteron of anabole steroïden, of je overweegt dat
Je huisarts kan bloedonderzoek aanvragen, je waarden in samenhang met je klachten beoordelen en zo nodig LH, FSH en prolactine laten bepalen om te zien of het probleem in de testes of in de aansturing zit. Neem je uitslag mee, inclusief het referentiegebied van het laboratorium, en je lijst met medicijnen en supplementen.
Buiten kantooruren bel je de huisartsenpost. Wij kunnen je klachten niet beoordelen en geven geen medisch advies. Een lage uitslag is een aanwijzing en geen diagnose.
Veelgestelde vragenVeelgestelde vragen over testosterontekort bij mannen
Wat is een normale testosteronwaarde bij mannen?⌄
Wij houden voor totaal testosteron 8 tot 30 nmol/L aan, en voor vrij testosteron in speeksel 50 tot 150 pg/ml. Referentiewaarden verschillen per laboratorium en per bepalingsmethode, dus kijk altijd naar het gebied dat op jouw eigen uitslag staat. Belangrijker dan het getal alleen: een waarde wordt gelezen samen met je klachten en met SHBG erbij.
Wanneer moet ik mijn testosteron laten meten?⌄
In de ochtend, bij voorkeur binnen een paar uur na het opstaan. Testosteron kent een duidelijk dagritme en is dan het hoogst. Een middagafname kan een waarde geven die laag lijkt terwijl hij dat in de ochtend niet was. Meet ook niet tijdens of net na een ziekteperiode, want dan zakt de waarde tijdelijk.
Is één lage uitslag genoeg voor een diagnose?⌄
Nee. De richtlijnen vragen om ten minste twee metingen in de ochtend voordat er van een tekort wordt gesproken, gelezen samen met de klachten. Testosteron schommelt van dag tot dag en zakt tijdelijk bij ziekte, slaaptekort, zware inspanning en stress. Een enkele lage waarde is dus een aanwijzing om verder te kijken, en geen conclusie.
Hoe vaak komt een testosterontekort bij mannen voor?⌄
Dat hangt volledig af van hoe je het definieert. Kijk je alleen naar een lage waarde, dan vind je er veel; kijk je naar een lage waarde plus passende klachten plus een herhaalde meting, dan blijft er een veel kleinere groep over. Dat verschil verklaart waarom je online zulke uiteenlopende percentages ziet. Wat wel duidelijk is: bij overgewicht, slaapapneu en type 2 diabetes komt het duidelijk vaker voor.
Kan testosteron ook te hoog zijn bij mannen?⌄
Ja, maar spontaan is dat ongewoon. De meest voorkomende oorzaak van een te hoge waarde bij mannen is het gebruik van testosteron of anabole steroïden. Ook een tumor van de bijnier of de testes kan een verhoogde waarde geven, en dat is zeldzaam maar wel een reden om een hoge uitslag met een arts te bespreken.
Wat is het verschil tussen totaal en vrij testosteron?⌄
Totaal testosteron is alles bij elkaar: het deel dat aan eiwitten gebonden zit plus het vrije deel. Vrij testosteron is alleen het ongebonden deel en dat is maar een paar procent van het totaal. Omdat SHBG bepaalt hoeveel er gebonden zit, kunnen twee mannen met hetzelfde totaal een verschillende hoeveelheid vrij testosteron hebben. Uitgebreid uitgelegd op de hoofdpagina over testosteron.
Verdwijnt een testosterontekort als ik afval?⌄
Bij functioneel hypogonadisme door overgewicht komt de waarde vaak mee omhoog als je gewicht verliest, en dat is de meest voorkomende vorm bij mannen. Bij een tekort met een medische oorzaak in de testes of de hypofyse werkt dat niet zo. Welke van de twee bij jou speelt, blijkt uit LH en FSH naast je testosteron, en die beoordeling doet een arts.
Kan ik een testosterontekort met een thuistest vaststellen?⌄
Nee. Een thuistest geeft je een gemeten waarde met het referentiegebied erbij, en dat is precies wat je nodig hebt om onderbouwd bij je huisarts te komen. Voor de diagnose zelf zijn ten minste twee ochtendmetingen nodig, gelezen samen met je klachten en zo nodig aangevuld met SHBG, LH en FSH. Die beoordeling doet een arts.
Wat kosten de testen?⌄
De Testosteron test kost € 37,00 en meet totaal testosteron via een vingerprik; SHBG erbij kost € 18,00. De Vrij testosteron test kost € 45,00 en gaat via vijf speekselmomenten. Wil je meteen weten waar een lage waarde vandaan komt, dan kost de Hormoon test man € 150,00 met SHBG, LH, FSH, TSH, cortisol en vitamine D erbij.
BronnenBetrouwbare bronnen over testosterontekort bij mannen
- Bhasin, S., Brito, J. P., Cunningham, G. R., et al. (2018). Testosterone Therapy in Men With Hypogonadism: An Endocrine Society Clinical Practice Guideline. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism. Lees meer
- Corona, G., Goulis, D. G., Huhtaniemi, I., et al. (2020). European Academy of Andrology (EAA) guidelines on investigation, treatment and monitoring of functional hypogonadism in males. Andrology. Lees meer
- Nederlands Huisartsen Genootschap. NHG-Standaard Erectiele disfunctie. Lees meer
Aan de slagJe testosteronwaarde weten
Met een vingerprik in de ochtend meet je totaal testosteron voor € 37,00. Wil je meteen weten waar een lage waarde vandaan komt, dan meet de Hormoon test man ook SHBG, LH en FSH mee. Geen verwijzing, geen afspraak, uitslag binnen 4 werkdagen.