Janna Koopman
Door: Janna Koopman, diëtist darmgezondheid
Door: Janna Koopman
diëtist darmgezondheid

Eindredactie: Sam Bracke, content specialist & bewegingsdeskundige

Herken je dit? Je libido is lager dan normaal, je hebt minder zin in seks of merkt dat je energie afneemt. Volgens Nederlandse bronnen (o.a. RIVM en de NHG-Standaard Seksuele klachten) komt een verlaagd seksueel verlangen regelmatig voor bij zowel mannen als vrouwen, met duidelijk hogere kans in periodes van stress, hormonale veranderingen of vermoeidheid. Hormonen zoals testosteron, oestrogeen en cortisol spelen allemaal een rol in je seksuele verlangen. Zowel bij mannen als vrouwen kan de oorzaak liggen in de hormonen en/of leefstijl. Inzicht in je hormonen en leefstijl kan helpen om beter te begrijpen waar veranderingen in je libido vandaan komen en welke stappen mogelijk zinvol zijn.

In dit artikel lees je:

Libido betekenis

Je libido is je seksuele verlangen of zin in seks. Het wordt beïnvloed door je lichamelijke gezondheid, hormonen, emoties en mentale gesteldheid. Een laag libido hoeft niet direct een probleem te zijn, maar kan wel iets zeggen over je hormonale balans of stressniveau.

Wat beïnvloedt je libido

Je libido wordt bepaald door de samenwerking van hormonen, hersenen en het zenuwstelsel. Factoren zoals chronische stress, slechte slaap, voedingstekorten, medicatie of relatieproblemen kunnen je libido verlagen. Belangrijke hormonen die invloed hebben zijn testosteron en cortisol, maar ook oestrogenen, progesteron en schildklierhormonen spelen een rol.

Een gezonde leefstijl, met ontspanning, beweging en voedzame voeding, ondersteunt een evenwichtige hormoonhuishouding. Lees meer over natuurlijk je testosteron verhogen met voeding en leefstijl.

Libido en de rol van je hormonen

Je libido wordt sterk beïnvloed door je hormonale balans. Hormonen zoals testosteron, cortisol, oestrogeen, progesteron en schildklierhormonen spelen een belangrijke rol bij energie, stemming, doorbloeding en opwinding. Hieronder lees je hoe deze hormonen invloed hebben op je libido.

Testosteron: de drijvende kracht achter seksueel verlangen

Testosteron speelt een belangrijke rol in je energie, stemming en zin in seks. Zowel mannen als vrouwen hebben dit hormoon nodig. Stress, leeftijd (zoals de overgang) en weinig slaap kunnen het testosterongehalte verlagen. Test je waarden met de testosteron totaal test en kies bij lichamelijke klachten aanvullend voor de vrij testosteron speekseltest.

Cortisol: het stresshormoon dat libido onderdrukt

Langdurige stress verhoogt het cortisolgehalte. Hierdoor wordt de aanmaak van geslachtshormonen zoals oestrogeen, progesteron en testosteron afgeremd met mogelijk minder zin in seks tot gevolg. Een hoog cortisolniveau houdt je lichaam bovendien in een staat van alertheid, waardoor opwinding en ontspanning moeilijker worden. Ook beïnvloedt cortisol de doorbloeding en je zenuwstelsel, waardoor gevoel, fantasieën en seksuele prikkels minder sterk doorkomen.

Ben je benieuwd naar je stressniveau? Overweeg dan de cortisol test.

Oestrogeen en progesteron: vrouwelijke hormonen en libido

Oestrogeen en progesteron bepalen voor een groot deel hoe je je voelt in je cyclus: schommelingen kunnen je stemming, energie, doorbloeding en gevoeligheid beïnvloeden, terwijl dalingen, zoals tijdens de overgang of na een zwangerschap, vaak zorgen voor minder zin in seks en meer droogheid of vermoeidheid. Wil je meer inzichten krijgen in je hormonen? Meet dan je waarden met de oestrogeendominantie test en de progesteron test.

Schildklier en libido

De schildklier regelt je energie, stofwisseling en hormoonbalans. Wanneer deze traag werkt (hypothyreoïdie), vertraagt het hele systeem, wat kan leiden tot vermoeidheid, somberheid, droge slijmvliezen en minder seksueel verlangen. Libidverlies is een veelvoorkomende maar vaak onderschatte oorzaak bij schildklierklachten.

Test je schildklierfunctie met het Schildklierprofiel, waarbij TSH (stimulatiehormoon van de schildklier), FT3 (actief schildklierhormoon) en FT4 (omzethormoon) worden gemeten.

Laag libido bij vrouwen

Bij vrouwen spelen oestrogeen, progesteron en testosteron samen een rol. Schommelingen door menstruatie, zwangerschap of menopauze kunnen het libido beïnvloeden. Andere mogelijke oorzaken zijn het gebruik van anticonceptie, schildklierklachten, stress, vermoeidheid, pijn bij het vrijen, onzekerheid of hormonale disbalans.

Symptomen:

  • Minder zin in seks;
  • Vaginale droogheid;
  • Stemmingswisselingen;
  • Slechte slaap of vermoeidheid.

Heb je last van vermoeidheid en stress, ervaar je vaginale droogheid, klachten tijdens je menstruatiecyclus, stemmingswisselingen of gebruik je anticonceptie? Dit zijn signalen die kunnen wijzen op een hormonale disbalans en die ook het libido bij vrouwen kunnen verlagen. Met de Hormoon test vrouw krijg je inzicht in je hormoonwaarden, zodat je gerichter aan de oorzaak van je klachten kunt werken.

Hormoon test vrouw

  • Meet o.a. FSH, LH, oestrogeen, progesteron en testosteron.
  • Inzicht bij cyclusklachten, vermoeidheid en stemmingswisselingen.
  • Je neemt thuis eenvoudig je bloedmonster af.
  • Uitslag binnen 6 werkdagen, gevalideerd door een biochemicus.

Wil je specifiek onderzoeken of er sprake is van oestrogeendominantie, een veelvoorkomende hormonale disbalans waarbij oestrogeen en progesteron niet goed in verhouding zijn? Dan kun je kiezen voor de gerichte oestrogeen dominantie test.

Wil je je hormonen breder en uitgebreider laten onderzoeken? Met de hormoon test vrouw krijg je inzicht in je belangrijkste vrouwelijke hormonen en hun onderlinge samenhang. Deze test bevat ook de analyse op oestrogeendominantie, aangevuld met meerdere hormonale inzichten.

Wil je weten hoe jij je libido als vrouw kunt verhogen? Lees dan ook onze pagina libido verhogen vrouw. Hier vind je ook praktische tips om meer zin te krijgen in seks.

Laag libido bij mannen

Bij mannen daalt het totaal testosteron geleidelijk met de leeftijd (vanaf het 30e-40e levensjaar). Stress, overgewicht, weinig beweging, alcoholgebruik, roken of slaaptekort kunnen de aanmaak verminderen.

Symptomen:

  • Minder zin in seks;
  • Erectieproblemen;
  • Weinig energie of motivatie;
  • Verminderde spierkracht.

Ervaar je langdurig minder zin in seks, vermoeidheid, minder energie of stemmingswisselingen? Dit kan samenhangen met een verlaagde testosteronspiegel of hormonale disbalans. Met de Hormoon test man krijg je inzicht in je belangrijkste hormoonwaarden en ontdek je of je klachten hiermee te maken kunnen hebben.

Hormoon test man

  • Meet o.a. testosteron, SHBG, LH, FSH, cortisol, TSH en vitamine D.
  • Geeft inzicht bij vermoeidheid, laag libido, stress of weinig energie.
  • Eenvoudig thuis bloed afnemen met duidelijke labanalyse.
  • Uitslag binnen 6 werkdagen, beoordeeld door een biochemicus.

Lees meer over een testosterontekort bij mannen inclusief een uitgebreide lijst van de symptomen.

Liever eerst los je totaal testosteron testen? Dat kan ook. Dit is vaak de eerste stap om te onderzoeken of een verlaagde testosteronspiegel invloed heeft op je libido, energie of stemming. Wil je een breder inzicht in je hormoonbalans en andere mogelijke oorzaken van je klachten, dan kun je kiezen voor de uitgebreide hormoon test man.

Aanbevolen testen bij een laag libido

Deze testen geven inzicht in je hormonale balans en vitaminetekorten en kunnen helpen de oorzaak van een laag libido te achterhalen.

Test je hormonen

  • Testosteron totaal test: voor mannen en vrouwen met verminderde zin in seks, weinig energie of verminderde spierkracht.
  • Vrij testosteron speekseltest: meet het actieve, niet-gebonden testosteron in het lichaam. Geschikt bij vermoeidheid, lusteloosheid of verminderde motivatie.
  • Oestrogeen dominantie test: voor vrouwen met PMS-klachten (premenstrueel syndroom), overgangsverschijnselen of een onregelmatige cyclus.
  • Progesteron test vrouw: geeft inzicht in de balans tussen oestrogeen en progesteron, belangrijk bij vermoeidheid, slaapproblemen of prikkelbaarheid.
  • DHEA hormoontest: voor mannen en vrouwen met aanhoudende stress, vermoeidheid of verminderde vitaliteit.
  • Cortisol test: geeft inzicht in het stressniveau. Geschikt voor wie langdurige spanning ervaart of moeite heeft met ontspannen.
  • Schildklier bloedonderzoek (TSH, FT3, FT4): voor klachten als vermoeidheid, gewichtstoename, koude handen of voeten en een trager metabolisme.

Test op vitaminetekorten

  • Vitamine D test: belangrijk voor energie, stemming en hormoonaanmaak.
  • Zink test: geeft inzicht in de mineraalstatus. Zink is essentieel voor de productie van testosteron en een gezonde immuunfunctie.
  • Magnesium test: voor wie regelmatig gespannen is, slecht slaapt of last heeft van vermoeidheid. Magnesium ondersteunt ontspanning en hormonale balans.
  • IJzer test: vooral als je vaak last hebt van vermoeidheid of een laag energieniveau.

Compleet beeld of zelf je test samenstellen?

Wil je een compleet overzicht van je gezondheid? Met de Bloedtest totaal profiel XL meet je onder andere vitamine D, B12, ijzer, foliumzuur, schildklierwaarden, cholesterol en ontstekingswaarden. Dit is ideaal bij vermoeidheid of hormonale disbalans.

Liever zelf je test samenstellen? Met onze Pick & Mix-optie stel je zelf een test samen die helemaal aansluit bij jouw klachten en behoeften. Zo kun je bijvoorbeeld diverse markers toevoegen die jij graag wilt testen, bijvoorbeeld vitamine D, ijzer, magnesium en het vrije testosteron.

Wanneer naar de dokter

Ga naar de huisarts bij aanhoudend libidverlies, hormonale klachten of afwijkende testresultaten. Ook bij pijn, vaginale droogheid, erectieproblemen of depressieve gevoelens is medisch advies verstandig.

De arts kan lichamelijk onderzoek doen of aanvullend bloedonderzoek aanvragen om een hormonale disbalans uit te sluiten. Bij duidelijke afwijkingen kan doorverwijzing naar een endocrinoloog (hormoonspecialist) of gynaecoloog nodig zijn.

Veelgestelde vragen over libido en oorzaken

1. Wat veroorzaakt een laag libido?
Een laag libido kan komen door hormonale disbalans, stress, slaaptekort, medicatie of relatieproblemen.

2. Welke hormonen spelen de grootste rol?
Testosteron, oestrogeen, progesteron, cortisol en schildklierhormonen zijn bepalend voor je seksuele verlangen.

3. Wat is een laag of normaal libido?
Een ‘normaal’ libido verschilt per persoon. Als je merkt dat je minder zin hebt dan je gewend bent, of dat het invloed heeft op je relatie of welzijn, kan dat wijzen op een disbalans.

4. Kan voeding invloed hebben op je libido?
Ja. Kies voor een gevarieerd voedingspatroon met gezonde vetten, zink, magnesium en vitamine D. Deze voedingsstoffen ondersteunen je hormonen en energieniveau.

5. Kan een hormoontest inzicht geven bij een laag libido?
Ja. Een betrouwbare thuistest geeft inzicht in je waarden en helpt de oorzaak van je klachten te achterhalen. Op basis van de uitslag van de test kun je gericht aan de slag met het verhogen van je libido.

Lees ook

Betrouwbare bronnen over libido

1. NHG (2023). NHG-Standaard Seksuele klachten. Nederlands Huisartsen Genootschap. Nederlandse huisartsenrichtlijn over diagnostiek en behandeling van seksuele klachten bij mannen en vrouwen. Lees meer

2. The Endocrine Society (2022). Reproductive Hormones. Uitleg over de werking van de belangrijkste geslachtshormonen — oestrogeen, progesteron en testosteron — en hun rol in libido, vruchtbaarheid en hormonale balans. Lees meer

3. Nguyen V., Leonard A., Hsieh T.C. (2022). Testosterone and Sexual Desire: A Review of the Evidence. Androgens: Clinical Research and Therapeutics. Wetenschappelijke review over de relatie tussen testosteron, libido en seksuele functie bij mannen en vrouwen. Lees meer

4. Kudesia R., Cherney M., et al. (2021). Dietary Approaches to Women’s Sexual and Reproductive Health: A Review of the Literature. Review van voedingsfactoren die invloed hebben op hormonale balans en seksueel welzijn bij vrouwen. Lees meer

Meer bronnen vind je in de uitgebreide versie van dit artikel.

Uitgebreide toelichting: libido +

Hier kun je de uitgebreide uitleg plaatsen.