Oestrogeendominantie
Wat de term betekent, welke situaties eronder kunnen liggen en wat onderzoek wel en niet kan zeggen
Oestrogeendominantie is geen erkende medische diagnose. Het is een populaire term voor een patroon: klachten waarbij oestrogeen in verhouding tot progesteron relatief hoog lijkt te liggen. Dat patroon kan echt zijn, maar het is geen aandoening die een arts als zodanig vaststelt – en er bestaat geen afkapwaarde waarboven je ‘oestrogeendominant’ bent.
Op deze pagina lees je wat mensen er doorgaans mee bedoelen, welke hormonale situaties erachter kunnen liggen, wat je met bloed- of speekselonderzoek wel en niet te weten komt en wanneer klachten bij een arts horen.
Door: Janna KoopmanDiëtist met focus op darmgezondheid (13+ jaar)Eindredactie: Sam Bracke, content specialist & bewegingsdeskundige
In dit artikel lees je:
- ISO 15189-geaccrediteerd laboratorium
- Geen verwijzing nodig
- Thuis afnemen met speeksel of een vingerprik
- 8,9/10 klantenbeoordeling
Wat wordt er met oestrogeendominantie bedoeld?
Met oestrogeendominantie bedoelen mensen bijna altijd hetzelfde: de verhouding tussen oestrogeen en progesteron is verschoven, waarbij progesteron relatief laag is. Niet per se een hoog oestrogeen dus, maar een oestrogeen dat relatief zwaarder weegt omdat er weinig progesteron tegenover staat.
Die verschuiving is geen verzinsel. In de tweede helft van een cyclus met een normale eisprong maakt het gele lichaam veel progesteron aan. Blijft de eisprong uit, dan blijft progesteron laag terwijl oestrogeen wel gewoon wordt aangemaakt. Dat gebeurt bijvoorbeeld regelmatig in de jaren vóór de menopauze en bij PCOS.
De term is groot geworden buiten de reguliere geneeskunde, in de jaren negentig, en wordt sindsdien veel gebruikt op blogs, in podcasts en in de complementaire zorg. Dat maakt hem herkenbaar en handig als beschrijving. Het maakt hem nog geen diagnose – en daar zit het verschil dat op deze pagina uitgelegd wordt.
In het kort
- Oestrogeendominantie is een omschrijving, geen diagnose. De term staat niet in de richtlijnen van huisartsen of endocrinologen.
- Het gaat om een verhouding, niet om één waarde. Meestal is progesteron relatief laag, niet oestrogeen hoog.
- Er is geen afgesproken grenswaarde. Er bestaat geen getal waarboven je oestrogeendominant bent.
- De klachten zijn niet specifiek. Ze overlappen sterk met de perimenopauze, schildklierklachten, bloedarmoede en langdurige stress.
- Onderzoek kan wél iets opleveren, namelijk inzicht in je oestrogeen- en progesteronwaarde op een gekozen moment. Dat is informatie, geen uitspraak over een aandoening.
Is oestrogeendominantie een medische diagnose?
Nee. Oestrogeendominantie komt niet voor als aandoening in de standaarden van het Nederlands Huisartsen Genootschap en niet in de internationale endocrinologische richtlijnen. Er is geen diagnostisch criterium, geen afkapwaarde en geen gevalideerde referentie voor de verhouding tussen oestrogeen en progesteron.
Dat betekent niet dat de klachten niet bestaan of dat er niets aan de hand kan zijn. Het betekent dat een arts bij dezelfde klachten naar iets anders kijkt: naar een verklaring die wél vast te stellen en te behandelen is.
Een patroon benoemen
Hij geeft een naam aan een combinatie van klachten die veel vrouwen herkennen: zware of onregelmatige menstruaties, gespannen borsten, een opgeblazen gevoel, stemmingswisselingen en slecht slapen in de tweede cyclushelft. Als beschrijving van dat patroon is de term bruikbaar.
Een oorzaak vaststellen
Hij zegt niets over wáárom die verhouding verschoven is, en dat is juist de vraag die uitmaakt. Een uitgebleven eisprong, de perimenopauze, PCOS, overgewicht, een schildklierprobleem of hormoongebruik vragen elk een andere aanpak.
Waar een arts wel naar kijkt bij deze klachten. Meestal naar een uitblijvende eisprong of een cyclusstoornis (bijvoorbeeld bij PCOS), naar de perimenopauze, naar de schildklier en het ijzergehalte bij hevig bloedverlies, en bij afwijkend bloedverlies naar de baarmoeder zelf via een echo. Dat zijn diagnoses met een behandeling erachter.
Wat een arts níet doet, is een behandeling baseren op een speekselverhouding tussen oestrogeen en progesteron. Speekselbepalingen van oestradiol zijn daar niet streng voor gevalideerd – onderzoek laat zien dat ze zelfs de cyclusfase maar beperkt voorspellen – en de Endocrine Society ziet geen grond voor het routinematig voorschrijven van ongereguleerde, niet-geteste ‘bio-identieke’ hormoontherapie.
Welke klachten aan oestrogeendominantie worden toegeschreven
Dit is de lijst die je online het vaakst tegenkomt. Lees hem als een klachtenpatroon en niet als een checklist: iedere klacht op deze lijst komt ook los van hormonen voor, en de meeste hebben meer dan één mogelijke verklaring.
- Hevige of langdurige menstruaties
- Een onregelmatige cyclus of spotting vóór de menstruatie
- Premenstruele klachten: gespannen of pijnlijke borsten, een opgeblazen gevoel, prikkelbaarheid
- Stemmingswisselingen, gespannenheid of een korter lontje in de tweede cyclushelft
- Slechter slapen of onrust in de week vóór de menstruatie
- Hoofdpijn of menstruele migraine
- Vochtvasthouden en gewichtstoename rond heupen en buik
- Vermoeidheid en minder zin in seks
Denk bij deze klachten ook aan andere oorzaken. Vermoeidheid en zware menstruaties samen wijzen vaak op een ijzertekort door bloedverlies. Vermoeidheid met gewichtstoename en kouwelijkheid past ook bij een traag werkende schildklier. Onrust en slecht slapen kunnen samenhangen met langdurige stress en cortisol. Dat zijn allemaal dingen die je kunt meten en waar iets aan te doen is.
Welke hormonale situaties erachter kunnen liggen
Als de verhouding tussen oestrogeen en progesteron echt verschoven is, komt dat in de praktijk bijna altijd uit een van deze situaties. Ze zijn niet allemaal even goed onderbouwd; dat staat er per kaart bij.
Een uitgebleven eisprong
Goed onderbouwd. Zonder eisprong ontstaat er geen geel lichaam en blijft progesteron in de tweede cyclushelft laag, terwijl oestrogeen wel wordt aangemaakt. Dit is het mechanisme achter vrijwel alle andere punten op deze lijst. Lees verder over progesteron.
De perimenopauze
Goed onderbouwd. In de jaren vóór de menopauze slaan eisprongen steeds vaker over en daalt progesteron gemiddeld eerder en sterker dan oestrogeen. Oestrogeen schommelt in deze fase juist heftig, met soms hoge uitschieters. Lees verder over overgangsklachten.
PCOS
Goed onderbouwd, maar let op de richting. Bij PCOS blijft de eisprong vaak uit, waardoor progesteron laag blijft. Oestrogeendominantie is dan een gevolg van PCOS en niet de oorzaak ervan. Lees verder over PCOS-symptomen.
Overgewicht
Goed onderbouwd. Vetweefsel bevat het enzym aromatase, dat androgenen omzet in oestrogeen. Bij meer vetweefsel – en vooral ná de menopauze, wanneer de eierstokken weinig oestrogeen meer maken – wordt vetweefsel de belangrijkste bron van oestrogeen in het lichaam.
Oestrogeen van buitenaf
Goed onderbouwd. De pil bevat een synthetisch oestrogeen (ethinylestradiol) en onderdrukt daarbij je eigen eisprong. Ook oestrogeen als overgangsbehandeling telt mee. Bij hormoongebruik zegt een gemeten verhouding vooral iets over het middel en niet over je eigen cyclus.
Langdurige stress en energietekort
Mechanisme aannemelijk, effect wisselend. Bij aanhoudende stress, een sterk energietekort of een zeer hoge trainingsbelasting kan de aansturing van de eierstokken afnemen en de eisprong uitblijven. Dat het via een directe wisselwerking tussen cortisol en de progesteronreceptor loopt, wordt vaak beweerd maar is bij mensen niet aangetoond.
Lever- en darmfunctie
Deels onderbouwd. Oestrogeen wordt in de lever afgebroken en via de darm uitgescheiden; bij een leveraandoening en bij veel alcohol verandert die afbraak. Dat de darmflora daar een aanzienlijke rol in speelt, is onderzoeksgebied en nog geen basis voor advies of behandeling.
Zeldzame oorzaken
Ongewoon, maar wel om te noemen. Een oestrogeenproducerende tumor van de eierstok of bijnier is zeldzaam, maar bestaat. Dit is een reden om afwijkend bloedverlies of snel opkomende klachten altijd door een arts te laten beoordelen en niet zelf met een testuitslag af te doen.
Wat je online ook vaak leest, is dat pesticiden zoals glyfosaat, verwarmd plastic of cosmetica de belangrijkste oorzaak zouden zijn. Van een aantal stoffen is in laboratoriumonderzoek een hormoonverstorende werking beschreven, maar dat is iets anders dan een aangetoonde oorzaak van klachten bij mensen in de hoeveelheden waaraan je gewoonlijk wordt blootgesteld. Wij zetten dat daarom niet als oorzaak op deze pagina.
Wat oestrogeen doet en welke vormen er zijn
Oestrogeen is geen enkel hormoon maar een groep. De belangrijkste vorm bij vrouwen in de vruchtbare leeftijd is oestradiol, dat vooral in de eierstokken wordt gemaakt.
- Oestradiol (E2). De sterkst werkzame vorm en de vorm die in de vruchtbare levensfase overheerst. Oestradiol laat het baarmoederslijmvlies in de eerste cyclushelft groeien en zorgt in de puberteit voor de ontwikkeling van de vrouwelijke geslachtskenmerken.
- Oestron (E1). Een zwakkere vorm die vooral in vetweefsel wordt gemaakt. Na de menopauze is oestron de belangrijkste oestrogeenvorm in het lichaam.
- Oestriol (E3). De zwakste vorm. Oestriol is er ook buiten de zwangerschap in kleine hoeveelheden, maar wordt vooral tijdens de zwangerschap in grote hoeveelheden door de placenta gemaakt.
- Ethinylestradiol. Geen lichaamseigen hormoon maar een synthetisch oestrogeen, onder andere in de anticonceptiepil. Het wordt door de meeste laboratoriumbepalingen niet als ‘oestrogeen’ meegemeten, en dat is een reden waarom een uitslag bij pilgebruik anders gelezen moet worden.
Oestrogeen doet meer dan de cyclus regelen. Het speelt ook een rol bij de botopbouw, de bloedvaten, de slijmvliezen, de huid, de stofwisseling en de stemming. Dat brede werkterrein is de reden dat een daling van oestrogeen in de overgang op zoveel plaatsen in het lichaam merkbaar is – en tegelijk de reden dat je aan een klacht alleen niet kunt afleiden welk hormoon eraan ten grondslag ligt.
Wat je kunt laten meten
Je kunt je oestrogeen- en progesteronwaarde laten meten en daaruit de verhouding laten berekenen. Dat geeft inzicht in wat er op dat moment in je cyclus gebeurt. Het levert geen diagnose op en het vervangt geen huisarts.
Oestrogeen dominantie test
Speekseltest die oestrogeen en progesteron meet en daaruit de verhouding tussen beide berekent. Die verhouding is een aanvullende, niet-gestandaardiseerde markeerder en wordt altijd samen met je klachten en het afnamemoment bekeken.
- Oestrogeen (oestradiol) in speeksel
- Progesteron in speeksel
- De berekende verhouding tussen progesteron en oestrogeen
- Leeftijdsafhankelijke referentie van ons laboratorium, plus uitleg per waarde
Of kies een andere route
Gaat je vraag over één hormoon, of speelt stress een grote rol, dan past een andere test beter.
Progesteron test vrouw
Speekseltest die alleen progesteron meet. Gerichter en goedkoper, en vaak genoeg: bij dit klachtenpatroon is progesteron meestal de kant die verschoven is.
Hormoon test vrouw (speekselprofiel)
Speekselprofiel met progesteron, cortisol en DHEA. De route wanneer langdurige stress en slaapproblemen op de voorgrond staan. Let op: dit profiel meet géén oestrogeen, dus je krijgt hier geen verhouding uit.
Deze testen geven informatie en stellen geen diagnose. Speekselwaarden van geslachtshormonen zijn niet gevalideerd voor diagnostiek en de verhouding tussen oestrogeen en progesteron kent geen gevalideerde grenswaarde; artsen gebruiken bloedonderzoek en beoordelen dat samen met je cyclus en je klachten. Een verschoven verhouding is geen aandoening en een normale uitslag sluit een cyclusprobleem niet uit. Bespreek aanhoudende klachten, hevig of afwijkend bloedverlies altijd met je huisarts.
Wat klanten zeggen over Mijnlabtest
★★★★★
“Al jaren kamp ik met gekke klachten. Mijn zenuwstelsel is z’n beetje op hol geslagen. Ook bleef laatst mijn menstruatie uit. De test om te kijken of mijn progesteron misschien te laag is voeren ze niet uit bij de huisarts. Dit kan echter wel veel vervelende klachten geven. Door de speekseltest ben ik er eindelijk achter dat ik een tekort heb. De uitslag was er snel en de test eenvoudig uit te voeren.”
M. uit Wormer, augustus 2025
★★★★★
“Ik heb voor de 2e keer een speekseltest besteld bij Mijnlabtest.nl. Bij beide keren had ik binnen 3 weken al de resultaten ontvangen. De uitleg voor de testen is duidelijk en makkelijk te volgen. Ook het afnemen van de speekseltest is makkelijk. Als je een betrouwbare website zoekt om zelftesten bij te bestellen, dan is Mijnlabtest.nl een zeer goede keuze!”
K. uit Gelderland, april 2025
★★★★★
“Heel fijn want nu weet ik waarom ik zo moe ben en kan vanuit hier zorgen voor verbetering.”
K. uit Hengelo, maart 2021
Een ervaring van iemand anders zegt niets over jouw uitslag. Alle originele reviews bekijken
De verhouding tussen oestrogeen en progesteron
In een cyclus met een eisprong stijgt progesteron in de tweede helft veel sterker dan oestrogeen. Daardoor is progesteron in die fase in absolute hoeveelheid de grotere van de twee. Blijft de eisprong uit, dan gebeurt die stijging niet en blijven de twee dichter bij elkaar.
Over die verhouding circuleren op internet vaste getallen, bijvoorbeeld dat progesteron in de tweede cyclushelft tientallen keren hoger dan oestrogeen zou ‘moeten’ zijn. Wij noemen zulke getallen hier niet als norm, en wel om drie redenen.
- De uitkomst hangt volledig af van de gebruikte eenheden en van het afnamemateriaal. Dezelfde vrouw levert in speeksel een heel ander getal op dan in bloed.
- Er is geen internationaal afgesproken referentiebereik voor de verhouding, dus er is ook geen grens waarboven of waaronder iets ‘fout’ is.
- Beide hormonen schommelen sterk, ook binnen één dag. Twee metingen op twee opeenvolgende dagen kunnen een duidelijk verschillende verhouding geven.
Wanneer je afneemt, is belangrijker dan het getal zelf. Voor de speekseltest neem je de samples bij voorkeur drie tot negen dagen vóór de verwachte menstruatie, want dan is progesteron op zijn hoogst. Meet je in de eerste cyclushelft, dan is progesteron laag en lijkt de verhouding altijd naar oestrogeen doorgeslagen, ook als er niets aan de hand is.
Bij een onregelmatige cyclus kun je extra afnamebuisjes aanvragen, een paar dagen achter elkaar een sample afnemen en die invriezen. Zodra je menstruatie begint, reken je terug welke buisjes je instuurt.
Na de menopauze liggen zowel oestrogeen als progesteron veel lager dan daarvoor. Daarom hanteert ons laboratorium leeftijdsafhankelijke referentiewaarden en vragen we bij de registratie van je sample altijd je leeftijd.
Twijfel je welke test bij je past?
Kom je er met de drie testen hierboven niet uit? Beantwoord een paar vragen over je klachten en je cyclus. Onze Test Coach helpt je bepalen welke waarde op dit moment het meeste oplevert.
- Ik wil weten of mijn progesteron of mijn oestrogeen verschoven is
- Mijn cyclus is onregelmatig en ik weet niet wanneer ik moet meten
- Bij mij staan stress en slecht slapen op de voorgrond
De Test Coach vervangt geen arts en stelt geen diagnose.
Oestrogeendominantie en de overgang
De perimenopauze is de fase waarin dit patroon het vaakst opduikt, en dat is goed te verklaren. Eisprongen slaan steeds vaker over, waardoor progesteron gemiddeld eerder en sterker daalt dan oestrogeen. Oestrogeen zelf schommelt in deze jaren juist heftig, met soms hoge pieken.
Dat verklaart een deel van de klachten die vrouwen in de veertig herkennen: heftiger menstruaties, gespannen borsten, meer premenstruele klachten en slechter slapen, terwijl de typische overgangsklachten zoals opvliegers vaak pas later komen. Die komen vooral op als oestrogeen ook echt lager wordt.
Voor het vaststellen van de overgang is een hormoonuitslag niet nodig. De Nederlandse huisartsenrichtlijn stelt die diagnose op het klachtenpatroon en het verloop van de menstruaties, juist omdat de hormoonwaarden in deze fase het sterkst schommelen. Meten kan wel nuttig zijn om te begrijpen wat er in een bepaalde cyclus gebeurt. Lees verder over overgangsklachten.
Ook na de menopauze blijft de test bruikbaar, maar dan met een andere lezing: beide hormonen liggen dan laag en de referentiewaarden zijn leeftijdsafhankelijk. Klachten die pas ná de menopauze beginnen, en zeker bloedverlies na de menopauze, horen eerst bij de huisarts.
Stress, bloedsuiker en de afbraak van oestrogeen
Drie onderwerpen komen bij dit patroon steeds terug: stress, insuline en de afbraak van oestrogeen. Ze hangen er alle drie mee samen, maar niet zo rechtlijnig als vaak wordt gepresenteerd.
Stress en cortisol
Langdurige stress kan de aansturing van de eierstokken vanuit de hersenen dempen. Blijft daardoor de eisprong uit, dan blijft progesteron laag – en dat is het verband dat overeind blijft. De vaak genoemde verklaring dat cortisol de progesteronreceptor bezet of dat cortisol en progesteron om dezelfde bouwstof concurreren, is bij mensen niet aangetoond. Wil je weten wat je cortisol over de dag doet, lees dan verder over cortisol.
Insuline en bloedsuiker
Bij insulineresistentie reageren je cellen minder goed op insuline, waardoor de insulinewaarde stijgt. Een hoge insulinewaarde kan de eierstokken aanzetten tot meer androgeenproductie en de eisprong verstoren; dat is een belangrijk mechanisme bij PCOS. Insulineresistentie komt daarnaast vaker voor bij overgewicht, en meer vetweefsel betekent meer aromatase en dus meer omzetting naar oestrogeen. We houden de uitleg hier kort en verwijzen voor de details door: lees verder over insulineresistentie en over de glycemische index van je voeding.
Afbraak van oestrogeen en het COMT-gen
Oestrogeen wordt in de lever afgebroken via tussenproducten, waaronder catecholoestrogenen. Het enzym COMT helpt die tussenproducten verder om te zetten, en de snelheid waarmee COMT werkt is deels genetisch bepaald. Dat is bekende biochemie.
Wat daar in de praktijk van klachten uit volgt, is een stuk minder duidelijk. Dat een langzamere COMT-variant leidt tot ‘stapeling van slechte oestrogenen’ en daarmee tot klachten, is een hypothese en geen vastgesteld verband. Een DNA-onderzoek kan je genetische aanleg voor die enzymsnelheid in beeld brengen, maar zo'n uitslag verklaart je klachten niet en is geen aanleiding om een behandeling op te baseren. Bespreek dit soort vragen met een arts.
Wat je zelf kunt doen
Er bestaat geen leefstijlaanpak die de verhouding tussen oestrogeen en progesteron gericht bijstelt. Wat je wél kunt doen, richt zich op de kans op een normale eisprong en op de klachten zelf. Per punt staat erbij hoe sterk het onderbouwd is.
- Voldoende eten voor je activiteit. Goed onderbouwd. Een langdurig energietekort, snel gewichtsverlies of een zeer hoge trainingsbelasting kan de eisprong onderdrukken.
- Een stabiel, gezond gewicht. Goed onderbouwd. Meer vetweefsel betekent meer aromatase en meer omzetting van androgenen naar oestrogeen; bij overgewicht speelt insulineresistentie daarnaast mee.
- Regelmatig bewegen en ruimte voor herstel. Redelijk onderbouwd voor cyclusklachten en slaap, minder duidelijk voor hormoonwaarden zelf.
- Alcohol beperken. Redelijk onderbouwd. Alcohol beïnvloedt de afbraak van oestrogeen in de lever, en verstoort bovendien je slaap.
- Voldoende vezels en een gevarieerd voedingspatroon. Aannemelijk maar niet hard: vezels spelen een rol bij de uitscheiding van oestrogeen via de darm. Zie het als algemeen gezond eten en niet als hormoonbehandeling.
- Je cyclus bijhouden. Praktisch en gratis. Een paar maanden noteren wanneer je menstruatie begint en welke klachten wanneer opkomen, laat het patroon zien én maakt duidelijk wanneer je het beste kunt testen.
Waar we geen aanbeveling voor doen. Progesteroncrèmes, ‘oestrogeendetox’-kuren, DIM-, calcium-D-glucaraat- of kruidensupplementen die beloven oestrogeen af te voeren: de werkzaamheid daarvan bij dit klachtenpatroon is niet aangetoond, en bij crèmes met hormonen is de dosering meestal onbekend. Ook groene thee en curcumine worden hier vaak voor genoemd, maar dat is niet onderbouwd. Overleg altijd met een arts of apotheker voordat je supplementen combineert, zeker bij medicijngebruik.
Wanneer naar de dokter?
Omdat oestrogeendominantie geen diagnose is, is de huisarts de plek waar deze klachten thuishoren: die kan beoordelen of er onderzoek nodig is naar de cyclus, de schildklier, je ijzergehalte of de baarmoeder. Neem contact op bij een van deze signalen.
- Hevig bloedverlies waardoor je dagelijks leven eronder lijdt
- Bloedverlies buiten je menstruatie om, of na seks
- Bloedverlies nadat je menstruatie een jaar of langer weg was
- Je menstruatie blijft drie maanden of langer weg en je bent niet zwanger
- Klachten die snel opkomen of steeds erger worden
- Stemmingsklachten rond je cyclus waar je in het dagelijks leven door vastloopt
Meer lezen over hormonen en je cyclus
Veelgestelde vragen over oestrogeendominantie
Wat is oestrogeendominantie?⌄
Een populaire term voor een klachtenpatroon waarbij oestrogeen in verhouding tot progesteron relatief hoog lijkt te liggen. Meestal gaat het niet om een hoog oestrogeen, maar om een laag progesteron doordat de eisprong is uitgebleven. Het is geen erkende medische diagnose en er bestaat geen grenswaarde waarboven je oestrogeendominant bent.
Is oestrogeendominantie een echte aandoening?⌄
Als aandoening staat de term niet in de standaarden van het Nederlands Huisartsen Genootschap en niet in internationale endocrinologische richtlijnen. De onderliggende situaties zijn wel echt en soms goed behandelbaar: een uitblijvende eisprong, de perimenopauze, PCOS, overgewicht of hormoongebruik. Daar richt medisch onderzoek zich dan ook op.
Wat zijn de symptomen?⌄
De meest genoemde klachten zijn hevige of onregelmatige menstruaties, gespannen borsten, een opgeblazen gevoel, vochtvasthouden, prikkelbaarheid en stemmingswisselingen, hoofdpijn, slechter slapen en vermoeidheid. Geen enkele daarvan is specifiek: ze overlappen sterk met de perimenopauze, een traag werkende schildklier, ijzertekort en langdurige stress.
Hoe test je oestrogeendominantie?⌄
Je kunt oestrogeen en progesteron laten meten en daaruit de verhouding laten berekenen, bijvoorbeeld met een speekseltest in de tweede helft van je cyclus. Dat geeft inzicht in je waarden op dat moment. Er is geen test die ‘oestrogeendominantie’ kan vaststellen, want er is geen criterium om aan te toetsen.
Wanneer moet ik het sample afnemen?⌄
Bij voorkeur drie tot negen dagen vóór de verwachte menstruatie, want dan is progesteron op zijn hoogst. Meet je in de eerste cyclushelft, dan is progesteron laag en lijkt de verhouding altijd naar oestrogeen doorgeslagen. Bij een onregelmatige cyclus kun je extra buisjes aanvragen, een paar dagen achter elkaar afnemen en invriezen, en na de start van je menstruatie terugrekenen welke je instuurt.
Kan ik de test doen als ik de pil gebruik?⌄
Het kan, maar de uitslag is dan moeilijk te lezen. De pil onderdrukt je eigen eisprong en bevat een synthetisch oestrogeen dat de meeste bepalingen niet meemeten. Je meet dan dus vooral het effect van de pil en niet je eigen cyclus. Wil je weten wat je eigen hormonen doen, meet dan als je gestopt bent en je cyclus weer op gang is.
Wat is de goede verhouding tussen progesteron en oestrogeen?⌄
Daar bestaat geen internationaal afgesproken waarde voor. De getallen die online rondgaan hangen volledig af van de gebruikte eenheden en van het afnamemateriaal, en beide hormonen schommelen sterk, ook binnen één dag. Vergelijk je uitslag daarom alleen met de referentie die bij jouw eigen test hoort, en beoordeel die samen met je klachten en het afnamemoment.
Helpt een oestrogeendetox of een progesteroncrème?⌄
Daar is geen bewijs voor. Kuren die beloven oestrogeen af te voeren en crèmes met ‘natuurlijk progesteron’ zijn bij dit klachtenpatroon niet onderzocht op werkzaamheid; bij hormooncrèmes is de dosering meestal onbekend en ze kunnen je uitslag onbruikbaar maken. Echte hormoonbehandeling is receptplichtig en hoort bij een arts.
De informatie op deze pagina is algemeen van aard en vervangt geen medisch advies. Testuitslagen van Mijnlabtest zijn informatief; alleen een arts kan een diagnose stellen en een behandeling voorschrijven.
Staat je vraag er niet bij?
Onze klantenservice helpt je met vragen over de test, het juiste afnamemoment in je cyclus of je uitslag. Heb je een onregelmatige cyclus, dan sturen we extra afnamebuisjes mee.
Weten wat je oestrogeen en progesteron doen
De Oestrogeen dominantie test meet beide hormonen in speeksel en berekent de verhouding, met een leeftijdsafhankelijke referentie en uitleg per waarde. Thuis af te nemen, op het cyclusmoment dat je zelf kiest.
Betrouwbare bronnen over oestrogeen en progesteron
- Delgado BJ, Patel P, Lopez-Ojeda W. Estrogen. StatPearls, NCBI Bookshelf. Fysiologische basis: de vormen oestradiol, oestron en oestriol, waar ze gemaakt worden en wat ze doen. Laatst geraadpleegd op: 4 september 2026. Lees meer
- Thiyagarajan DK, Basit H, Jeanmonod R. Physiology, Menstrual Cycle. StatPearls, NCBI Bookshelf. Onderbouwing van het verloop van oestrogeen en progesteron over de cyclus en van de rol van het gele lichaam. Laatst geraadpleegd op: 4 september 2026. Lees meer
- Arslan RC, et al. (2023). Not within spitting distance: Salivary immunoassays of estradiol have subpar validity for predicting cycle phase. Psychoneuroendocrinology, 149, 105994. Onderbouwing dat speekselimmunoassays van oestradiol niet streng gevalideerd zijn en de cyclusfase maar beperkt voorspellen. Laatst geraadpleegd op: 4 september 2026. Lees meer
- Nederlands Huisartsen Genootschap. NHG-Standaard De overgang (M73). Onderbouwing dat de diagnose overgang op het klachtenpatroon en het menstruatieverloop wordt gesteld en dat bepaling van FSH, LH en oestradiol daarvoor niet is geïndiceerd. Laatst geraadpleegd op: 4 september 2026. Lees meer
Bekijk alle bronnen⌄
- Santoro N, et al. (2016). Compounded Bioidentical Hormones in Endocrinology Practice: An Endocrine Society Scientific Statement. Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 101(4), 1318–1343. Standpunt van de Endocrine Society dat er geen grond is voor het routinematig voorschrijven van ongereguleerde, niet-geteste, op maat samengestelde ‘bio-identieke’ hormoontherapie. Laatst geraadpleegd op: 4 september 2026. Lees meer
- Lee AA, Den Hartigh LJ (2025). Metabolic impact of endogenously produced estrogens by adipose tissue in females and males across the lifespan. Frontiers in Endocrinology. Review over aromatase in vetweefsel en de rol van vetweefsel als oestrogeenbron, met name na de menopauze. Laatst geraadpleegd op: 4 september 2026. Lees meer
- Nederlands Huisartsen Genootschap. NHG-Standaard Amenorroe (M58). Nederlandse huisartsenrichtlijn over een uitblijvende menstruatie en over de oorzaken die een arts daarbij naloopt. Laatst geraadpleegd op: 4 september 2026. Lees meer
- Thuisarts.nl (Nederlands Huisartsen Genootschap). Ik ben niet regelmatig ongesteld. Patiënteninformatie over een onregelmatige cyclus en wanneer je ermee naar de huisarts gaat. Laatst geraadpleegd op: 4 september 2026. Lees meer
- Gezondheid en Wetenschap. Menopauze. Evidence-based patiënteninformatie uit België over de hormonale veranderingen rond de menopauze. Laatst geraadpleegd op: 4 september 2026. Lees meer
- Teede HJ, et al. (2023). Recommendations From the 2023 International Evidence-based Guideline for the Assessment and Management of Polycystic Ovary Syndrome. Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism. Internationale PCOS-richtlijn; onderbouwt dat een uitblijvende eisprong bij PCOS de progesteronwaarde laag houdt. Laatst geraadpleegd op: 4 september 2026. Lees meer