TRT: testosterone replacement therapy uitgelegd

Voor testosterone replacement therapy: het aanvullen van testosteron bij iemand bij wie een tekort is vastgesteld. Het doel is een normaal niveau, niet een hoog niveau. Dat onderscheid scheidt TRT van het gebruik van anabole steroïden, waarbij het juist om veel hogere doses gaat bij mensen zonder tekort.

Nee. Wij verkopen thuistesten en geen behandelingen. Wij schrijven geen testosteron voor en verwijzen niet door naar aanbieders die dat doen. Wat wij wel doen: je een gemeten waarde geven met het referentiegebied erbij, zodat je onderbouwd het gesprek met je huisarts ingaat. De afweging of TRT bij jou past, maakt een arts.

Nee. Voor een indicatie zijn klachten nodig plus ten minste twee lage testosteronwaarden in de ochtend, gelezen samen met SHBG en met LH en FSH om de oorzaak te plaatsen, en dat alles beoordeeld door een arts. Een thuistest brengt je door de eerste stap en levert de waarde waarmee je bij de tweede aankomt.

De belangrijkste zijn onderdrukking van je eigen aanmaak met verminderde vruchtbaarheid, en een toename van het aantal rode bloedcellen waardoor je bloed dikker wordt. Daarnaast komen acne, een vettere huid, gevoelige borsten en vochtvasthouden voor, en bestaande slaapapneu kan verergeren. Daarom horen er periodieke bloedcontroles bij, onder andere van je hematocriet en je PSA.

TRT onderdrukt de eigen testosteronaanmaak en daarmee ook de zaadproductie, en dat kan de vruchtbaarheid sterk verminderen. Of dat volledig herstelt na stoppen, verschilt per persoon en is niet te garanderen. Heb je een kinderwens, nu of later, breng dat dan vóór de start ter sprake: er zijn behandelroutes die de vruchtbaarheid sparen.

Nee, en het verschil zit in de dosering en het doel. Bij TRT wordt een tekort aangevuld tot een normale waarde, onder controle van een arts. Bij anabolengebruik gaat het om doses die daar ver boven liggen, bij mensen zonder tekort en meestal zonder medisch toezicht. De risico's voor hart, lever, stemming en vruchtbaarheid zijn daarbij van een andere orde.

Bij een medische indicatie vallen testosteronpreparaten doorgaans onder de basisverzekering, waarbij het eigen risico van toepassing kan zijn. Vergoeding verschilt per middel, per polis en per jaar, dus vraag het na bij je apotheek en je zorgverzekeraar. Behandelingen zonder medische indicatie en middelen die je zelf online koopt, worden niet vergoed.

Verandering in libido en seksueel functioneren is doorgaans het eerst merkbaar, binnen enkele weken. Energie en stemming volgen geleidelijker. Verandering in spiermassa en vetverdeling verloopt over maanden en alleen met training erbij, en het effect op je botdichtheid bouwt over jaren op. Hoe kleiner het tekort, hoe kleiner de winst.

Stoppen doe je in overleg met je arts. Omdat TRT je eigen aanmaak onderdrukt, komt die niet meteen op gang na het stoppen, en in die periode kunnen de klachten juist sterker terugkomen dan voor de start. Bij een blijvend tekort is TRT bovendien een langdurige behandeling en geen kuur van een paar maanden.

De ruimte daarvoor is klein en het kader is anders. In Nederland is er geen geregistreerd testosteronpreparaat voor vrouwen, en de internationale consensus beperkt het gebruik tot één specifieke situatie na de overgang, onder medisch toezicht. Er bestaat bij vrouwen ook geen afkapwaarde waarmee je een tekort vaststelt. Meer hierover op testosteron bij vrouwen.