In dit artikel lees je:
Wat is brijige ontlasting
Zachte, brijige ontlasting heeft een half-vaste, losse structuur en bevindt zich tussen normale ontlasting en diarree in. Op onze pagina over consistentie van ontlasting kun je meer lezen over wat de zeven verschillende ontlastingssoorten zijn en zien welk type jij hebt. Brijige ontlasting kan variëren in kleur, zoals gele, brijige ontlasting, en kan soms gepaard gaan met slijm, wat de ontlasting extra dun maakt. Daarbij kan brijige ontlasting behoorlijk stinken.
Uit een grootschalig onderzoek van Holland & Barrett in Nederland en België blijkt dat 30% van de mensen te zachte ontlasting heeft. Hier vallen zowel plakkerige, brijige ontlasting als waterige diarree onder. Brijige ontlasting bij volwassenen komt dus vaak voor en kan verschillende oorzaken hebben. In sommige gevallen is het tijdelijk en vaak onschuldig. Als je er langdurig last van hebt, kan het wijzen op een onderliggend probleem, en is het belangrijk om dit probleem aan te pakken. De mogelijke oorzaken en wat je eraan kunt doen, worden verder besproken op deze pagina.
We bieden een test aan waarmee je eenvoudig de consistentie van je ontlasting kunt meten en meer inzicht krijgt in je darmgezondheid. Met de darmtest vertering ontdek je hoe goed je vetten, koolhydraten (zetmelen) en vezels verteert én krijg je inzicht in de consistentie en kleur van je ontlasting.
Oorzaken van brijige ontlasting
Waarschijnlijk ben je wel benieuwd wat bij jou de oorzaak is van jouw brijige ontlasting. Hieronder kun je de meest voorkomende oorzaken vinden van zachte brijige ontlasting met betrekking tot voeding, stress, leefstijl en medische factoren.
1. Ongezonde voeding en intoleranties
- Vetrijk eten: vetrijke maaltijden, zoals fastfood en bewerkte producten, kunnen de spijsvertering vertragen en leiden tot brijige ontlasting, zeker als je vetten slecht kunt opnemen.
- Alcoholconsumptie: alcohol kan de darmwerking verstoren en dunne, brijige ontlasting veroorzaken.
- Te veel of te weinig vezels: zowel een tekort als een overschot aan vezels kan invloed hebben op de consistentie van de ontlasting. Een tekort aan vochtinname: indien je te weinig water of thee drinkt, kun je ook last krijgen van brijige ontlasting.
- Sorbitol en andere polyolen: deze zoetstoffen, die vaak in lightproducten en kauwgom zitten, kunnen een laxerende werking hebben en brijige ontlasting veroorzaken.
- Lactose-intolerantie: onvolledige vertering van lactose (melksuiker) kan zorgen voor gasvorming, een opgeblazen gevoel en brijige ontlasting. Lees meer over een lactose-intolerantie op onze pagina.
- Glutenintolerantie (coeliakie): gluten kunnen ontstekingsreacties in de darmen veroorzaken, wat kan leiden tot dunne of brijige ontlasting. Bekijk meer informatie over een glutenintolerantie en vergelijkbare diagnoses, zoals een glutensensitiviteit en een tarwe-allergie.
- Fructose-intolerantie: een overbelasting van fructose kan fermentatie in de darmen veroorzaken, wat diarree of brijige ontlasting tot gevolg kan hebben. Meer over fructose-intolerantie.
- Histamine-intolerantie: voedingsmiddelen rijk aan histamine kunnen spijsverteringsproblemen en zachte ontlasting veroorzaken. Lees hier verder over histamine-intolerantie.
Wil je ontdekken of voeding een rol speelt in jouw klachten? Overweeg dan onze populaire intolerantie test om meer inzicht te krijgen in welke voeding je niet goed kunt verdragen.
2. Stress
- Emotionele spanning: stress heeft een directe invloed op de darmen en kan de ontlasting zachter maken. Dit komt door de hersen-darm-as, de verbinding tussen je hersenen en je spijsverteringssysteem. Wanneer je stress ervaart, geven je hersenen signalen af die de darmwerking kunnen versnellen of juist vertragen. Hierdoor kunnen klachten zoals brijige ontlasting, krampen of een opgeblazen gevoel ontstaan.
- Overactief zenuwstelsel: het autonome zenuwstelsel bestaat uit twee delen: het parasympatische (rust en vertering) en het orthosympatische (actie en stress) zenuwstelsel. Bij chronische stress blijft het lichaam te lang in de orthosympatische modus, wat betekent dat het in een staat van alertheid en actie blijft. Hierdoor krijgt de spijsvertering niet voldoende rust om optimaal te functioneren, wat kan leiden tot verstoorde ontlasting en darmklachten.
- Angstige gedachten en darmklachten: spanning rondom de darmen kan een vicieuze cirkel creëren. Bijvoorbeeld angst om plotseling naar de wc te moeten, niet naar het toilet bij anderen durven gaan, of het ophouden van de ontlasting uit schaamte. Stress over een presentatie, sociale situaties of buiten de deur eten kan ook de darmwerking beïnvloeden en brijige ontlasting veroorzaken.
3. Leefstijl
Klachten die vooral voorkomen bij acute diarree en minder vaak bij chronische diarree zijn:
- Te weinig beweging: een zittende levensstijl kan de darmactiviteit verminderen en zorgen voor spijsverteringsproblemen, zoals brijige ontlasting. Regelmatige beweging stimuleert de darmwerking en helpt een gezonde stoelgang te behouden.
- Te veel of te intensieve beweging: extreme inspanning, zoals een halve marathon lopen, fanatiek wielrennen of intensief hardlopen met een klokje (bijvoorbeeld op hoge snelheid en onder tijdsdruk), kan de darmen te veel prikkelen. Dit kan leiden tot een versnelde spijsvertering, waaronder brijige ontlasting. Tijdens zware inspanning richt de doorbloeding zich meer op de spieren en minder op de spijsvertering, waardoor de ontlasting minder goed verteerd kan zijn.
- Slaaptekort: een verstoord slaapritme kan de darmfunctie negatief beïnvloeden en bijdragen aan een onregelmatige stoelgang. Tijdens de slaap herstelt het lichaam en krijgen de darmen de kans om optimaal te werken en herstellen. Ben je vaak vermoeid? Overweeg dan de check-up bij vermoeidheidsklachten.
- Onvoldoende rustmomenten: naast slaap is het belangrijk om gedurende de dag voldoende rust te nemen. Een gebrek aan pauzes kan het zenuwstelsel overprikkelen, wat de darmwerking beïnvloedt.
4. Medische oorzaken van brijige ontlasting
Heb je altijd brijige ontlasting? Dit kan wijzen op langdurige darmontstekingen of andere onderliggende aandoeningen, zoals:
- Prikkelbare darm syndroom (PDS): PDS is een functionele darmstoornis die vaak leidt tot wisselende ontlastingspatronen, waaronder brijige ontlasting. Symptomen zijn onder andere buikpijn, een opgeblazen gevoel en veranderingen in de frequentie of consistentie van de ontlasting. Lees meer over wat PDS is op onze pagina.
- Inflammatoire darmziekten (IBD): ziekten zoals de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa veroorzaken chronische ontstekingen in het maag-darmkanaal. Deze ontstekingen kunnen leiden tot klachten zoals diarree, brijige ontlasting, buikpijn en gewichtsverlies. Je kunt hier meer over lezen op de pagina over acute en chronische darmontsteking.
- Candida-overgroei: een overgroei van Candida albicans in de darmen kan spijsverteringsproblemen veroorzaken, zoals winderigheid, een opgeblazen gevoel en brijige ontlasting. Candida kan zich vermenigvuldigen bij een verzwakt immuunsysteem, een suikerrijk dieet of na antibiotica-gebruik. De toxines die vrijkomen bij een Candida-overgroei kunnen ook bijdragen aan darmklachten.
Wil je weten of jouw klachten veroorzaakt worden door een gist of schimmel zoals Candida? Kies dan voor onze gisten en schimmel test!
- Disbalans van microbioom (darmflora): een verstoorde balans in de darmflora kan leiden tot spijsverteringsproblemen, waaronder brijige ontlasting. Een tekort aan gunstige darmbacteriën en een overgroei van minder gunstige bacteriën kunnen fermentatie (gisting) en irritatie van de darmwand veroorzaken, wat de stoelgang beïnvloedt. Factoren zoals antibiotica, stress en een vezelarm dieet kunnen bijdragen aan een verstoorde darmflora.
Ben je benieuwd of jouw microbioom in balans is? Doe dan de microbioom test!
De kleur van brijige ontlasting kan ook een aanwijzing geven over de oorzaak. Zo kan gele brijige ontlasting wijzen op gal- of leverproblemen. Meer informatie hierover vind je op onze pagina over de kleur van je ontlasting.
Het identificeren van de oorzaak is essentieel om brijige ontlasting effectief te behandelen en toekomstige klachten te voorkomen.





