3. Lichamelijke factoren
Ook lichamelijke veranderingen kunnen bijdragen aan het ontstaan van maagzuurklachten:
- Overgewicht: door een verhoogde druk in de buikholte wordt de maaginhoud omhoog geduwd richting de slokdarm.
- Zwangerschap: tijdens de zwangerschap zorgen de verhoogde druk in de buik en hormonale veranderingen (zoals verhoogde progesteronspiegels) ervoor dat de slokdarmsluitspier verslapt, waardoor maagzuur makkelijker omhoog kan komen.
- Opgeblazen buik: gasvorming en een opgeblazen buik kunnen de druk op de maag verhogen, waardoor de kans op reflux toeneemt. Bekijk de pagina over opgeblazen buik om meer te weten te komen over de oorzaken.
- Obstipatie: wanneer de darmen vollopen door obstipatie, ontstaat extra druk in de buikholte die het omhoog stromen van maagzuur kan bevorderen. Lees hier meer over de oorzaken van obstipatie.
- Prikkelbare Darm Syndroom (PDS): PDS gaat vaak gepaard met spijsverteringsklachten zoals gasvorming, obstipatie of diarree, die indirect refluxklachten kunnen verergeren. Heb jij PDS of herken jij je in deze symptomen? Bekijk dan de pagina over de prikkelbare darm.
Heb je last van maag- of darmklachten? Overweeg dan de darmtest vertering.
4. Maagzuur door stress, spanningen en slaaptekort
Stress, spanningen en slaaptekort kunnen ook brandend maagzuur veroorzaken:
- Stress of spanningen: stress verhoogt de maagzuurproductie en verstoort de werking van de slokdarmsluitspier.
- Slaaptekort en wisseldiensten: gebrek aan slaap en wisseldiensten (bijvoorbeeld nachtdiensten) kunnen het stressniveau verhogen en het bioritme verstoren. Dit kan leiden tot een slechte spijsvertering en meer reflux.
Wil je weten of stress een rol speelt bij jouw klachten? Overweeg dan een cortisol test om je stresshormoonwaarden te meten.
5. Medische oorzaken
Sommige medicijnen, infecties en andere medische oorzaken kunnen de natuurlijke bescherming van de maag verzwakken en/of maagzuur veroorzaken:
- Gebruik van NSAID’s: dit zijn ontstekingsremmende medicijnen zoals ibuprofen of naproxen. Ze kunnen de slijmlaag van de maag beschadigen, wat irritatie en refluxklachten kan veroorzaken. Je kunt dit met je huisarts bespreken indien je hier last van lijkt te hebben.
- Langdurig gebruik maagzuurremmers: ook langdurig gebruik van maagzuurremmers kan op de lange termijn de natuurlijke bescherming van de maag verminderen. Overweeg je om maagzuurremmers af te bouwen? Neem dan contact op met je huisarts om dit te bespreken.
- Breukje in het middenrif (middenrifbreuk): bij een middenrifbreuk kan een deel van de maag boven het middenrif uitkomen, waardoor maagzuur gemakkelijker terug kan stromen.
- Vertraagde maagontlediging (gastroparese): wanneer voedsel te langzaam uit de maag verdwijnt, neemt de kans op overdruk en reflux toe.
- Ouder worden: met het ouder worden verzwakt vaak de slokdarmsluitspier, wat de kans op terugvloei van maagzuur vergroot.
- Infectie met Helicobacter pylori: deze bacterie kan de maagwand irriteren en de slijmlaag aantasten, waardoor ontstekingen, zweren en verhoogde gevoeligheid voor maagzuur ontstaan. De infectie wordt meestal opgelopen via besmet voedsel, drinkwater of nauw contact met een besmet persoon.
Denk je een infectie te hebben? Dan kun je een Helicobacter pylori test doen om dit uit te sluiten. Zo kom je erachter of jouw maagzuurklachten hierdoor veroorzaakt worden.
Aanbevolen testen bij maagzuur
Blijven klachten aanhouden of terugkeren? Dan kan aanvullend onderzoek helpen om de onderliggende oorzaak beter in kaart te brengen.
- Helicobacter pylori test: bij terugkerend brandend maagzuur of maagpijn kan deze test een infectie met Helicobacter pylori opsporen, die het maagslijmvlies kan aantasten. Aanbevolen om te starten met deze test bij maagklachten.
- Darmtest vertering: deze test meet of je vetten, koolhydraten en vezels goed kunt verteren. Een slechte spijsvertering kan namelijk bijdragen aan refluxklachten. Daarbij krijg je met deze test inzicht in de pH-waarde (zuurtegraad), consistentie en kleur van je ontlasting.
- Intolerantie test: wanneer jouw klachten vaak ontstaan na bepaalde voeding (zoals gluten, zuivel of soja), kan een intolerantie de oorzaak zijn. Met de intolerantie test ontdek je welke voeding je beter kunt vermijden of verminderen.
- Histamine-intolerantie test: als je klachten verergeren na histaminerijke voeding zoals kaas, wijn of tomaten, kan een histamine-intolerantie meespelen. Met deze test ontdek je of jouw lichaam moeite heeft om histamine goed af te breken.
- Cortisol test: langdurige stress kan invloed hebben op je spijsvertering en klachten zoals brandend maagzuur verergeren. Met deze test meet je je cortisolwaarden via speeksel, wat inzicht geeft in jouw stressniveau gedurende de dag.
Hoewel deze testen waardevolle informatie kunnen bieden, zijn ze niet bedoeld als vervanging voor medisch advies. Bij ernstige klachten zoals bloed in de ontlasting, hevige buikpijn, braken, ongewenst gewichtsverlies of een afwijkende kleur ontlasting, is het belangrijk om contact op te nemen met een arts.
Wanneer naar de dokter met maagzuur?
Maagzuur kan meer zijn dan een vervelende klacht en soms is professionele hulp nodig. Als je last hebt van aanhoudend brandend maagzuur dat niet verbetert met aanpassingen in voeding of leefstijl, is het verstandig om een arts te raadplegen. Als de maagzuurklachten langer dan twee weken aanhouden, ook als je zelfzorgmedicijnen gebruikt, neem dan ook contact op met je huisarts. Bloed in de ontlasting of zwartgekleurde ontlasting kan wijzen op een bloeding in de maag of darmen. Neem in dit geval spoedig contact op met je huisarts.
Heb je pijn bij het slikken, ernstig gewichtsverlies of aanhoudende misselijkheid? Dit kan een teken zijn van een ernstiger probleem zoals een ontsteking of een maagzweer. Nachtelijke klachten die je slaap verstoren kunnen ook duiden op een onderliggende aandoening. Ga bij langdurige of verergerende maagzuurklachten naar je huisarts voor een gerichte behandeling. Tijdig hulp zoeken voorkomt complicaties en zorgt ervoor dat je gezondheid niet verder wordt aangetast.
Heeft je huisarts of specialist al onderzoek gedaan en zijn ernstige ziekten uitgesloten? Dan bieden onze testen, zoals de Helicobacter pylori test, de darmtest vertering en de intolerantie test, een laagdrempelige manier om aanvullende inzichten te krijgen en gericht aan je gezondheid te werken.
Veelgestelde vragen over maagzuur
1. Wat is maagzuur precies?
Maagzuur is een zuur dat je maag aanmaakt om voedsel te verteren en bacteriën te doden. Als dit zuur terugstroomt in de slokdarm, kan dat een brandend gevoel in borst of keel veroorzaken.
2. Wat zijn de meest voorkomende symptomen van maagzuur?
Brandend gevoel in borst of keel, oprispingen, boeren, een zure smaak in de mond, keelpijn of een kriebelhoest. Klachten verergeren vaak na het eten of bij liggen.
3. Komt maagzuur altijd door te veel zuur?
Nee. Ook een tekort aan maagzuur kan vergelijkbare klachten geven, zoals oprispingen, misselijkheid of een opgeblazen gevoel. Dit komt vaker voor bij stress of een verstoorde spijsvertering.
4. Welke voeding veroorzaakt vaak maagzuur?
Vette of pittige maaltijden, koffie, alcohol, frisdrank, chocolade en zure producten zoals tomaat of citrus kunnen klachten uitlokken. Ook intoleranties voor bijvoorbeeld gluten of lactose kunnen meespelen.
5. Kan stress of slaaptekort maagzuur veroorzaken?
Ja. Stress en slecht slapen beïnvloeden de maagzuurproductie en de sluitspier tussen maag en slokdarm. Een verstoord bioritme of nachtdiensten kunnen klachten verergeren.
6. Wat kun je zelf doen tegen brandend maagzuur?
Eet rustig en kleinere porties, vermijd vet en pittig eten, drink niet te veel bij de maaltijd en eet niet vlak voor het slapengaan. Slaap eventueel met een iets verhoogd hoofdeinde. Meer tips lees je op de pagina wat te doen bij brandend maagzuur.
7. Kan een bacterie maagzuurklachten veroorzaken?
Ja. De bacterie Helicobacter pylori kan het maagslijmvlies irriteren en klachten geven zoals brandend maagzuur, oprispingen en misselijkheid. Bij aanhoudende maagklachten is het zinvol om dit te onderzoeken met de Helicobacter pylori test.
8. Wanneer naar de huisarts?
Bij aanhoudend brandend maagzuur, zwartgekleurde ontlasting, bloed, onbedoeld gewichtsverlies, pijn bij het slikken of hevige misselijkheid. Een arts kan ernstige oorzaken uitsluiten.
De uitslagen zijn uitsluitend informatief. Alleen een arts kan een officiële diagnose stellen en een behandelplan opstellen.
Betrouwbare bronnen over maagzuur
1. Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen (NVMDL). (2024). Gastro-oesofageale refluxziekte (GORZ) – Richtlijn. Richtlijnendatabase. Beoordeeld op 14 oktober 2024. Lees meer
2. Scheffer, R. C. H., Bredenoord, A. J., & Smout, A. J. P. M. (2010). Richtlijn gastro-oesofageale refluxziekte. Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen (NVMDL). Oktober 2010. Lees meer
3. Hooymans, C. D., Numans, M. E., Quartero, A. O., Smeink, P., Van den Berg, L., Van den Donk, M., & Van der Weele, G. M. (2021). NHG-Standaard Maagklachten (M36). Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG). Gepubliceerd maart 2021, herzien april 2025. Lees meer
4. Katz, P. O., Gerson, L. B., & Vela, M. F. (2022). Guidelines for the Diagnosis and Management of Gastroesophageal Reflux Disease. American Journal of Gastroenterology, 117(1), 27–56. Lees meer
5. Ness-Jensen, E., Hveem, K., El-Serag, H. B., & Lagergren, J. (2021). Lifestyle intervention in gastroesophageal reflux disease. Clinical Gastroenterology and Hepatology, 19(10), 2034–2043. Lees meer
6. Vakil, N., van Zanten, S. V., Kahrilas, P., Dent, J., & Jones, R. (2006). The Montreal definition and classification of gastroesophageal reflux disease: a global evidence-based consensus. American Journal of Gastroenterology, 101(8), 1900–1920; quiz 1943. Lees meer
7. Zhang, M., Hou, Z.-K., Huang, Z.-B., Chen, X.-L., & Liu, F.-B. (2021). Dietary and lifestyle factors related to gastroesophageal reflux disease: A systematic review. Therapeutics and Clinical Risk Management, 17, 305–323. Lees meer
8. Özenoğlu, A., Anul, N., & Özçelikçi, B. (2023). The relationship of gastroesophageal reflux with nutritional habits and mental disorders. Human Nutrition & Metabolism, 33, 200203. Lees meer
9. Karamanolis, G., Theofanidou, I., Yiasemidou, M., Giannoulis, E., Triantafyllou, K., & Ladas, S. D. (2008). A glass of water immediately increases gastric pH in healthy subjects: A randomized controlled trial. Digestive Diseases and Sciences, 53(12), 3128–3132. Lees meer
10. Elbehiry, A., Marzouk, E., Aldubaib, M., Abalkhail, A., Anagreyyah, S., Anajirih, N., Almuzaini, A. M., Rawway, M., Alfadhel, A., Draz, A., & Abu-Okail, A. (2023). Helicobacter pylori infection: Current status and future prospects on diagnostic, therapeutic and control challenges. Antibiotics (Basel), 12(2), 191. Lees meer